చట్టాల ప్రాదేశిక పరిధి – ఆర్టికల్ 245 (Territorial Extent of Laws)
Free practice MCQs with answers and explanations for చట్టాల ప్రాదేశిక పరిధి – ఆర్టికల్ 245 (Territorial Extent of Laws) in కేంద్ర-రాష్ట్ర శాసన సంబంధాలు – మూడు జాబితాలు (Legislative Relations). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పార్లమెంటు చట్టాలు దేశం బయట ఉన్న భారతీయులకు కూడా వర్తించవచ్చని చెప్పే ఆర్టికల్ నిబంధన ఏది?
A. ఆర్టికల్ 246(4)
B. ఆర్టికల్ 248
C. ఆర్టికల్ 245(2)
D. ఆర్టికల్ 253
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 245(2)
ఆర్టికల్ 245(2) ప్రకారం పార్లమెంటు చట్టాలు విదేశాల్లో ఉన్న భారతీయులకు, వారి ఆస్తులకు కూడా వర్తించవచ్చు (Extra-territorial Legislation); ఆ కారణంగా చట్టం చెల్లకుండా పోదు. రాష్ట్ర చట్టాలకు ఈ అవకాశం లేదు.
ప్రాదేశిక సంబంధ సిద్ధాంతం (Territorial Nexus) అంటే ఏమిటి?
A. రాష్ట్ర చట్టాలు ఇతర రాష్ట్రాల్లో వర్తించవు
B. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో కేంద్ర చట్టం వర్తించదు
C. రాష్ట్రం బయట ఉన్న విషయంపై చట్టం చేసినా, దానికి రాష్ట్రంతో నిజమైన సంబంధం ఉంటే ఆ చట్టం చెల్లుతుంది
D. అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల సిద్ధాంతం
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రం బయట ఉన్న విషయంపై చట్టం చేసినా, దానికి రాష్ట్రంతో నిజమైన సంబంధం ఉంటే ఆ చట్టం చెల్లుతుంది
ప్రాదేశిక సంబంధ సిద్ధాంతం ప్రకారం రాష్ట్రం బయట ఉన్న విషయంపై చట్టం చేసినా, దానికి రాష్ట్రంతో నిజమైన సంబంధం (Nexus) ఉంటే రాష్ట్ర చట్టం చెల్లుతుంది. ఇది ఆర్టికల్ 245 సందర్భం.
పార్లమెంటు చట్టాలపై పరిమితుల విషయంలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. 5వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో గవర్నర్ చట్టం వర్తించకుండా లేదా మార్పులతో వర్తించేలా ఆదేశించవచ్చు
B. 6వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో పార్లమెంటు చట్టం ఎల్లప్పుడూ ఎలాంటి మార్పులు లేకుండా వర్తిస్తుంది
C. ఆర్టికల్ 240 నియమాలకు పార్లమెంటు చట్టంతో సమాన బలం ఉంది
D. 6వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో గవర్నర్ లేదా రాష్ట్రపతికి ఇలాంటి అధికారం ఉంది
Answer & explanation
Correct: B — 6వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో పార్లమెంటు చట్టం ఎల్లప్పుడూ ఎలాంటి మార్పులు లేకుండా వర్తిస్తుంది
6వ షెడ్యూల్ గిరిజన ప్రాంతాల్లో (అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం) చట్టాల వర్తింపుపై గవర్నర్ లేదా రాష్ట్రపతికి మార్పులు చేసే అధికారం ఉంది; కాబట్టి ఎల్లప్పుడూ మార్పులు లేకుండా వర్తిస్తుందనేది తప్పు.
ఆర్టికల్ 245 గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. పార్లమెంటు చట్టం భారత భూభాగం మొత్తానికి లేదా ఏ భాగానికైనా వర్తించవచ్చు. 2. రాష్ట్ర చట్టం ఆ రాష్ట్రం వరకే పరిమితం (నెక్సస్ ఉంటే తప్ప). 3. రాష్ట్ర చట్టాలకు విదేశాల్లో వర్తించే అవకాశం ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: విదేశాల్లో వర్తించే చట్టాలు (Extra-territorial Legislation) చేసే అవకాశం పార్లమెంటుకే ఉంది (ఆర్టికల్ 245(2)); రాష్ట్ర చట్టాలకు లేదు.