పరిపాలన & ఆర్థిక సంబంధాలు (Administrative & Financial Relations) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పరిపాలన & ఆర్థిక సంబంధాలు (Administrative & Financial Relations) (కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు (Centre-State Relations)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
ఆర్టికల్స్ 256, 257, 365 గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. ఆర్టికల్ 256 – కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు. 2. ఆర్టికల్ 257 – రైల్వేల రక్షణపై ఆదేశాలు. 3. ఆర్టికల్ 365 – ఆదేశాలు పాటించకపోతే రాష్ట్రపతి పాలనకు మార్గం. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. ఆర్టికల్ 256 ప్రకారం కేంద్రం ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు; 257 ప్రకారం రవాణా మార్గాలు, రైల్వేల రక్షణపై ఆదేశాలు (అదనపు ఖర్చు కేంద్రానిది); ఆదేశాలు పాటించకపోతే ఆర్టికల్ 365 ప్రకారం రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైందని భావించి 356కు వెళ్లవచ్చు.
B. ఉమ్మడి జాబితా విషయాల్లో కార్యనిర్వాహక అధికారం ఎల్లప్పుడూ కేంద్రానికే ఉంటుంది
C. రాష్ట్ర జాబితా విషయాల్లో రాష్ట్రానికి
D. ఉమ్మడి జాబితాలో సాధారణంగా రాష్ట్రాలకు, పార్లమెంటు చట్టంతో కేంద్రానికి ఇవ్వవచ్చు
Answer & explanation
Correct: B — ఉమ్మడి జాబితా విషయాల్లో కార్యనిర్వాహక అధికారం ఎల్లప్పుడూ కేంద్రానికే ఉంటుంది
ఉమ్మడి జాబితా విషయాల్లో సాధారణంగా కార్యనిర్వాహక అధికారం రాష్ట్రాలకే; పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా లేదా రాజ్యాంగం ప్రకారం కేంద్రానికి ఇవ్వవచ్చు. అందువల్ల ఎల్లప్పుడూ కేంద్రానికే అనేది తప్పు.
ఆర్టికల్స్ 258, 258A గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. 258(1) రాష్ట్ర అంగీకారం అవసరం. 2. 258A రాష్ట్రం నుండి కేంద్రానికి అప్పగింత. 3. 258A 7వ సవరణ (1956) ద్వారా చేరింది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. 258(1)లో రాష్ట్ర అంగీకారంతో రాష్ట్రపతి కేంద్ర విధులను అప్పగిస్తారు; 258A ప్రకారం గవర్నర్ కేంద్ర అంగీకారంతో రాష్ట్ర విధులను కేంద్రానికి అప్పగిస్తారు; 258A 1956 నాటి 7వ సవరణ ద్వారా వచ్చింది.
C. కేంద్ర విధులు రాష్ట్రాలు నిర్వహిస్తే అదనపు ఖర్చు కేంద్రం చెల్లిస్తుంది
D. 258(2) – రాష్ట్రం తన జాబితా విధులను అంగీకారం లేకుండా కేంద్రానికి అప్పగించవచ్చు
Answer & explanation
Correct: D — 258(2) – రాష్ట్రం తన జాబితా విధులను అంగీకారం లేకుండా కేంద్రానికి అప్పగించవచ్చు
258(2) ప్రకారం పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా కేంద్ర విధులను రాష్ట్రాలకు అప్పగించవచ్చు; కానీ రాష్ట్రం తన జాబితా విధులను అంగీకారం లేకుండా కేంద్రానికి అప్పగించలేదు. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు.
అఖిల భారత సర్వీసులపై సరైన వాక్యాలు: 1. IFoS 1966లో ఏర్పడింది. 2. అఖిల భారత న్యాయ సర్వీసు ఇప్పటివరకు ఏర్పడలేదు. 3. ఏప్రిల్ 21 జాతీయ సివిల్ సర్వీసుల దినోత్సవం. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. IFoS 1966లో ఏర్పడింది; 42వ సవరణ (1976) అఖిల భారత న్యాయ సర్వీసుకు అవకాశం కల్పించినా అది ఇంకా ఏర్పడలేదు; ఏప్రిల్ 21 జాతీయ సివిల్ సర్వీసుల దినోత్సవం.
ఆర్టికల్ 312 ప్రకారం కొత్త అఖిల భారత సర్వీసు ఏర్పాటు క్రమం ఏది?
A. లోక్సభ సాధారణ మెజారిటీ → రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు
B. రాజ్యసభ 2/3 తీర్మానం → పార్లమెంటు చట్టం
C. రాష్ట్రాల సగం ఆమోదం → పార్లమెంటు చట్టం
D. సుప్రీంకోర్టు సలహా → రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యసభ 2/3 తీర్మానం → పార్లమెంటు చట్టం
ఆర్టికల్ 312 ప్రకారం జాతీయ ప్రయోజనం కోసం అవసరమని రాజ్యసభ హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల్లో 2/3 మెజారిటీతో తీర్మానం చేయాలి; తర్వాత పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా కొత్త సర్వీసు ఏర్పాటు. తర్వాత పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా కొత్త సర్వీసు ఏర్పడుతుంది; ఉదాహరణకు IFoS 1966లో ఏర్పడింది.
కేంద్ర సాయుధ బలగాల మోహరింపుపై సరైన వాక్యాలు: 1. శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నా కేంద్రం బలగాలను పంపవచ్చు. 2. మోహరించిన బలగాలు కేంద్ర నియంత్రణలో ఉంటాయి. 3. కొన్ని రాష్ట్రాలు రాష్ట్ర అంగీకారం లేకుండా మోహరింపును వ్యతిరేకించాయి. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నా కేంద్రం CRPF, BSF, CISF బలగాలను పంపగలదు; అవి కేంద్ర నియంత్రణలోనే ఉంటాయి; రాష్ట్ర అంగీకారం లేకుండా పంపవచ్చని కేంద్రం వాదనను కొన్ని రాష్ట్రాలు వ్యతిరేకించాయి.
D. రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించడం
Answer & explanation
Correct: D — రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించడం
రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికల నిర్వహణ కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం చేతిలో ఉంటుంది. కాబట్టి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తుందనేది తప్పు. మిగతావి కేంద్ర నియంత్రణ సాధనాలు (ఏకీకృత న్యాయవ్యవస్థ, కాగ్, గవర్నర్).
భూమి శిస్తు (Land Revenue) రాష్ట్ర జాబితా పన్ను. కార్పొరేషన్ పన్ను, ఆదాయపు పన్ను, కస్టమ్స్ కేంద్ర జాబితాలో; విద్యుత్ వినియోగంపై పన్ను, వృత్తి పన్ను రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నాయి.
నిలువు అసమతుల్యత (Vertical Fiscal Imbalance) అంటే ఏమిటి?
A. రాష్ట్రాల మధ్య ఆదాయ వ్యత్యాసం
B. ఆదాయం ఎక్కువగా కేంద్రానికి, ఖర్చు బాధ్యతలు ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు ఉండటం
C. ఆదాయం ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు, ఖర్చులు కేంద్రానికి
D. కేంద్రం ఖర్చు చేయకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — ఆదాయం ఎక్కువగా కేంద్రానికి, ఖర్చు బాధ్యతలు ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు ఉండటం
నిలువు అసమతుల్యత అంటే ఆదాయం ఎక్కువగా కేంద్రానికి, ఖర్చు బాధ్యతలు (విద్య, ఆరోగ్యం, పోలీసు) ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు ఉండటం; అందుకే పన్నుల పంపిణీ, గ్రాంట్లు అవసరం. అవశిష్ట పన్నుల అధికారం ఆర్టికల్ 248 ప్రకారం పార్లమెంటుకు. ఈ కారణంగానే ఆర్థిక సంఘం సిఫారసుల ప్రకారం పన్నుల పంపిణీ, గ్రాంట్లు (ఆర్టికల్ 275) అవసరమవుతాయి.