పరిపాలన & ఆర్థిక సంబంధాలు (Administrative & Financial Relations) · Practice MCQs

Correct: A — ఆర్టికల్ 365

ఆర్టికల్ 365 ప్రకారం రాష్ట్రం కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోతే ఆ రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైందని రాష్ట్రపతి భావించవచ్చు; ఇది ఆర్టికల్ 356 కింద రాష్ట్రపతి పాలనకు దారి తీయవచ్చు.

Correct: B — ఆర్టికల్ 257

ఆర్టికల్ 257 ప్రకారం జాతీయ లేదా సైనిక ప్రాముఖ్యత ఉన్న రవాణా మార్గాల నిర్మాణం, నిర్వహణ, రైల్వేల రక్షణపై కేంద్రం ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు; దీనికి అయ్యే అదనపు ఖర్చును కేంద్రం భరిస్తుంది.

Correct: C — ఆర్టికల్ 258(2)

ఆర్టికల్ 258(2) ప్రకారం పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా రాష్ట్ర అంగీకారం లేకుండానే కేంద్ర విధులను రాష్ట్రాలకు అప్పగించవచ్చు. కానీ రాష్ట్రం తన జాబితాలోని విధులను అంగీకారం లేకుండా కేంద్రానికి అప్పగించలేదు.

Correct: D — సహకార సమాఖ్య (Cooperative Federalism)

పరిపాలనా విధుల అప్పగింత (ఆర్టికల్స్ 258, 258A) సౌలభ్యం వల్ల భారత సమాఖ్య సహకార సమాఖ్యగా పనిచేస్తుంది. ఉదాహరణలు: జాతీయ రహదారుల పనులు, జనాభా లెక్కల సేకరణ, ఎన్నికల నిర్వహణ.

Correct: A — ICS, IP (ఇండియన్ పోలీస్)

IAS, IPS 1947లో ICS, ఇండియన్ పోలీస్ (IP)ల స్థానంలో ఏర్పడ్డాయి. అఖిల భారత సర్వీసుల చట్టం 1951 వీటిని నియంత్రిస్తుంది. ఈ రెండింటినీ రాజ్యాంగమే పార్లమెంటు ఏర్పాటు చేసిన సర్వీసులుగా గుర్తించింది. సర్దార్ పటేల్ వీటిని బలంగా సమర్థించి భారత సివిల్ సర్వీసుల పితామహుడిగా పిలవబడ్డారు.

Correct: B — కేంద్ర ప్రభుత్వం

అఖిల భారత సర్వీసులను UPSC పరీక్ష ద్వారా ఎంపిక చేసి కేంద్రం (రాష్ట్రపతి) నియమిస్తుంది; రాష్ట్ర కేడర్‌కు కేటాయిస్తారు, రోజువారీ నియంత్రణ రాష్ట్రానిది. కానీ తుది క్రమశిక్షణ చర్యలు కేంద్ర ప్రభుత్వమే తీసుకోగలదు.

Correct: C — 42వ సవరణ (1976)

42వ సవరణ (1976) కేంద్ర జాబితాలో ఎంట్రీ 2A చేర్చి రాష్ట్రాల్లో కేంద్ర సాయుధ బలగాల (CRPF, BSF, CISF) మోహరింపు అధికారానికి స్పష్టత ఇచ్చింది. మోహరించిన బలగాలు కేంద్ర నియంత్రణలోనే ఉంటాయి.

Correct: D — రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు, ఇష్టం ఉన్నంత వరకే పదవిలో ఉంటారు; ఆర్టికల్ 356కు ఆయన నివేదిక కీలకం

గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు (ఆర్టికల్ 155), రాష్ట్రపతి ఇష్టం ఉన్నంత వరకే పదవిలో ఉంటారు (ఆర్టికల్ 156). రాష్ట్ర పరిస్థితిపై ఆయన నివేదిక ఆర్టికల్ 356 కింద రాష్ట్రపతి పాలనకు ముఖ్య ఆధారం. అందుకే విమర్శ.

Correct: A — కేంద్రం

వ్యవసాయేతర ఆదాయంపై ఆదాయపు పన్ను, కార్పొరేషన్ పన్ను, కస్టమ్స్ సుంకాలు కేంద్ర జాబితా పన్నులు. వ్యవసాయ ఆదాయంపై పన్ను, భూమి శిస్తు రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నాయి.

Correct: B — సంవత్సరానికి ₹2,500

ఆర్టికల్ 276 ప్రకారం రాష్ట్రాలు విధించే వృత్తి పన్ను సంవత్సరానికి ₹2,500 మించకూడదు. ఇది రాష్ట్ర జాబితాలోని పన్ను. రాష్ట్ర జాబితాలోని ఇతర పన్నులు: భూమి శిస్తు, వ్యవసాయ ఆదాయంపై పన్ను, మద్యంపై ఎక్సైజ్ సుంకం, వాహనాలపై పన్ను, విద్యుత్ వినియోగంపై పన్ను.