ఎన్నికల విధానాలు – FPTP & దామాషా ప్రాతినిధ్యం (First Past the Post and Proportional Representation)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఎన్నికల విధానాలు – FPTP & దామాషా ప్రాతినిధ్యం (First Past the Post and Proportional Representation) in ఎన్నికల విధానం & సంస్కరణలు (Electoral System & Reforms). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
లోక్సభ ఎన్నికల్లో అనుసరించే ఎన్నికల పద్ధతి ఏది?
A. ఏక బదిలీ ఓటు ద్వారా దామాషా ప్రాతినిధ్యం
B. జాబితా విధానం
C. పరోక్ష ఎన్నిక
D. FPTP (అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినవారు గెలుపు)
Answer & explanation
Correct: D — FPTP (అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినవారు గెలుపు)
లోక్సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికల్లో FPTP (First Past the Post) పద్ధతి అనుసరిస్తారు; ఒక నియోజకవర్గంలో అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినవారు గెలుస్తారు, 50% దాటాల్సిన అవసరం లేదు. ఇది బ్రిటన్ నుండి తీసుకున్న పద్ధతి.
Correct: A — ఏక బదిలీ ఓటు ద్వారా దామాషా ప్రాతినిధ్యం
రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, రాజ్యసభ, రాష్ట్ర శాసనమండళ్ల ఎన్నికల్లో ఏక బదిలీ ఓటు ద్వారా దామాషా ప్రాతినిధ్యం (STV) వాడతారు. ఓటర్లు అభ్యర్థులకు ప్రాధాన్య క్రమంలో 1, 2, 3 అని ఓటు వేస్తారు.
సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కును ప్రస్తావించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 325
B. ఆర్టికల్ 326
C. ఆర్టికల్ 324
D. ఆర్టికల్ 329
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 326
ఆర్టికల్ 326 సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కును (Universal Adult Franchise) ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 325 ప్రతి నియోజకవర్గానికి ఒకే సాధారణ ఓటర్ల జాబితా; 324 ఎన్నికల సంఘం; 329 ఎన్నికల విషయాల్లో కోర్టుల జోక్యంపై పరిమితి.
B. ప్రతి నియోజకవర్గానికి ఒకరికన్నా ఎక్కువ ప్రతినిధులు
C. ఓటర్లు ప్రాధాన్య క్రమంలో ఓటు వేయాలి
D. తక్కువ ఓట్ల శాతంతో కూడా ఎక్కువ సీట్లు రావచ్చు
Answer & explanation
Correct: D — తక్కువ ఓట్ల శాతంతో కూడా ఎక్కువ సీట్లు రావచ్చు
FPTPలో అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినవారే గెలుస్తారు; 50% దాటాల్సిన అవసరం లేదు. అందువల్ల తక్కువ ఓట్ల శాతంతోనూ ఎక్కువ సీట్లు రావచ్చు. సులభం, స్థిరమైన ప్రభుత్వం దాని లాభాలు.
ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు (Separate Electorates) లేవని చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 325
B. ఆర్టికల్ 326
C. ఆర్టికల్ 330
D. ఆర్టికల్ 332
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 325
ఆర్టికల్ 325 ప్రతి నియోజకవర్గానికి ఒకే సాధారణ ఓటర్ల జాబితా ఉండాలని, మతం, జాతి, కులం, లింగం ఆధారంగా ఎవరినీ జాబితా నుండి తొలగించరాదని చెబుతుంది. అంటే ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు లేవు.
రిజర్వుడు నియోజకవర్గాల్లో ఎవరు ఓటు వేస్తారు, ఎవరు పోటీ చేస్తారు?
A. SC/ST లు మాత్రమే ఓటు వేస్తారు
B. అందరూ ఓటు వేస్తారు; పోటీ SC/ST లు మాత్రమే
C. అందరూ పోటీ చేస్తారు
D. SC/ST లు ఓటు వేయరు
Answer & explanation
Correct: B — అందరూ ఓటు వేస్తారు; పోటీ SC/ST లు మాత్రమే
రిజర్వుడు నియోజకవర్గాల్లో అందరూ ఓటు వేస్తారు కానీ పోటీ చేసేది SC/ST లు మాత్రమే. లోక్సభలో ఆర్టికల్ 330, శాసనసభల్లో ఆర్టికల్ 332 కింద ఈ రిజర్వేషన్ ఉంది.
భారత ఎన్నికల వ్యవస్థపై సరైన వాక్యాలు: 1. FPTP బ్రిటన్ నుండి తీసుకున్న పద్ధతి. 2. రిజర్వుడు నియోజకవర్గాల్లో SC/ST లు మాత్రమే ఓటు వేస్తారు. 3. ఆర్టికల్ 326 సార్వజనీన ఓటు హక్కు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
1, 3 సరైనవి. 2వ వాక్యం తప్పు: రిజర్వుడు నియోజకవర్గాల్లో అందరూ ఓటు వేస్తారు; పోటీ మాత్రమే SC/ST లకు పరిమితం. ఆర్టికల్ 330 (లోక్సభ), 332 (శాసనసభలు) కింద SC, STలకు సీట్లు రిజర్వ్ అవుతాయి కానీ ఓటింగ్ హక్కు అందరికీ సమానమే; ఇది ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు లేని విధానం (ఆర్టికల్ 325).