ఎన్నికల విధానం & సంస్కరణలు (Electoral System & Reforms) · Practice MCQs

Correct: A — 25 జనవరి 1950

ఎన్నికల సంఘం 25 జనవరి 1950న ఏర్పడింది. అందుకే 2011 నుండి ప్రతి ఏటా జనవరి 25ను జాతీయ ఓటర్ల దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. 26 జనవరి 1950 రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన తేదీ.

Correct: B — ఆర్టికల్స్ 324 నుండి 329

ఎన్నికలకు సంబంధించిన నిబంధనలు రాజ్యాంగ భాగం XVలో ఆర్టికల్స్ 324 నుండి 329 వరకు ఉన్నాయి. ఆర్టికల్ 315–323 పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లకు, 148–151 కాగ్‌కు, 280–281 ఆర్థిక సంఘానికి సంబంధించినవి.

Correct: C — సుకుమార్ సేన్

మొదటి CEC సుకుమార్ సేన్; 1951–52 మొదటి సాధారణ ఎన్నికలు ఆయన ఆధ్వర్యంలో జరిగాయి. టి.ఎన్. శేషన్ (1990–96) ఓటరు గుర్తింపు కార్డులు, ప్రవర్తనా నియమావళి కఠిన అమలుకు ప్రసిద్ధి.

Correct: D — FPTP (అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినవారు గెలుపు)

లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికల్లో FPTP (First Past the Post) పద్ధతి అనుసరిస్తారు; ఒక నియోజకవర్గంలో అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినవారు గెలుస్తారు, 50% దాటాల్సిన అవసరం లేదు. ఇది బ్రిటన్ నుండి తీసుకున్న పద్ధతి.

Correct: A — ఏక బదిలీ ఓటు ద్వారా దామాషా ప్రాతినిధ్యం

రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, రాజ్యసభ, రాష్ట్ర శాసనమండళ్ల ఎన్నికల్లో ఏక బదిలీ ఓటు ద్వారా దామాషా ప్రాతినిధ్యం (STV) వాడతారు. ఓటర్లు అభ్యర్థులకు ప్రాధాన్య క్రమంలో 1, 2, 3 అని ఓటు వేస్తారు.

Correct: B — ఆర్టికల్ 326

ఆర్టికల్ 326 సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కును (Universal Adult Franchise) ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 325 ప్రతి నియోజకవర్గానికి ఒకే సాధారణ ఓటర్ల జాబితా; 324 ఎన్నికల సంఘం; 329 ఎన్నికల విషయాల్లో కోర్టుల జోక్యంపై పరిమితి.

Correct: C — 61వ సవరణ (1988)

61వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1988 ఆర్టికల్ 326ను సవరించి ఓటు వయస్సును 21 నుండి 18కి తగ్గించింది. ఇది 28 మార్చి 1989 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది; ఆ సమయంలో ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ.

Correct: D — 25 ఏళ్లు

లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభలకు పోటీ చేయడానికి 25 ఏళ్లు కావాలి; రాజ్యసభ, శాసనమండలికి 30 ఏళ్లు. ఓటు వేసే వయస్సు 18 ఏళ్లు. రాష్ట్రపతి పదవికి 35 ఏళ్లు, ఉపరాష్ట్రపతికి 35 ఏళ్లు కావాలనే తేడాను కూడా గుర్తుంచుకోండి; ఎన్నికల్లో పోటీ వయస్సు, ఓటు వయస్సు వేర్వేరు.

Correct: A — సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కు

సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కులో కులం, మతం, లింగం, ఆస్తి, విద్య వంటి షరతులు లేకుండా అర్హత వయస్సు ఉన్న ప్రతి పౌరుడికి ఓటు ఉంటుంది. భారత్ 1950 నుండే మహిళలకు సమాన ఓటు హక్కు ఇచ్చింది.

Correct: B — పునర్విభజన (Delimitation)

జనాభా మారుతున్న కొద్దీ ప్రతి నియోజకవర్గంలో దాదాపు సమాన జనాభా ఉండేలా సరిహద్దులను మళ్లీ గీయడాన్ని పునర్విభజన (Delimitation) అంటారు. ఇది ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒకే విలువ సూత్రాన్ని కాపాడుతుంది.