నియోజకవర్గాల పునర్విభజన – డీలిమిటేషన్ కమిషన్ (Delimitation of Constituencies)

Correct: B — పునర్విభజన (Delimitation)

జనాభా మారుతున్న కొద్దీ ప్రతి నియోజకవర్గంలో దాదాపు సమాన జనాభా ఉండేలా సరిహద్దులను మళ్లీ గీయడాన్ని పునర్విభజన (Delimitation) అంటారు. ఇది ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒకే విలువ సూత్రాన్ని కాపాడుతుంది.

Correct: C — ఆర్టికల్ 82

లోక్‌సభకు సంబంధించి ప్రతి జనాభా లెక్కల తర్వాత సీట్ల సర్దుబాటు ఆర్టికల్ 82 ప్రకారం జరుగుతుంది. రాష్ట్ర శాసనసభలకు ఆర్టికల్ 170 వర్తిస్తుంది. ఆర్టికల్ 330 లోక్‌సభలో SC, STల రిజర్వేషన్.

Correct: B — జస్టిస్ కుల్దీప్ సింగ్

2002 డీలిమిటేషన్ చట్టం కింద ఏర్పడిన నాలుగో కమిషన్‌కు అధ్యక్షుడు సుప్రీంకోర్టు రిటైర్డ్ జడ్జి జస్టిస్ కుల్దీప్ సింగ్. కమిషన్లు 1952, 1963, 1973, 2002 చట్టాల ప్రకారం ఏర్పడ్డాయి.

Correct: C — ఆర్టికల్ 329(a)

డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఉత్తర్వులకు చట్టబలం ఉంటుంది; వాటిని కోర్టుల్లో ప్రశ్నించలేరు (ఆర్టికల్ 329(a)). ఎన్నికల వివాదాలు ఎన్నికల పిటిషన్ ద్వారా మాత్రమే.

Correct: D — 42వ సవరణ (1976)

42వ సవరణ (1976) 1971 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా రాష్ట్రాలకు లోక్‌సభ, శాసనసభ సీట్ల కేటాయింపును 2000 వరకు స్తంభింపజేసింది; జనాభా నియంత్రణ పాటించిన రాష్ట్రాలు నష్టపోకూడదని. 84వ సవరణ (2001) దాన్ని 2026 తర్వాతి మొదటి జనాభా లెక్కల వరకు పొడిగించింది.

Correct: D — 42వ సవరణ (1976, 2000 వరకు) → 84వ సవరణ (2001, 2026 తర్వాతి జనగణన వరకు) → 87వ సవరణ (2003, 2001 జనాభా ఆధారంగా సరిహద్దులు)

42వ సవరణ (1976) స్తంభన 2000 వరకు; 84వ సవరణ (2001) దాన్ని 2026 తర్వాతి మొదటి జనాభా లెక్కల వరకు పొడిగించింది; 87వ సవరణ (2003) సీట్ల సంఖ్య మార్చకుండా 2001 జనాభా ఆధారంగా సరిహద్దులు సరిచేయడానికి అనుమతించింది.

Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే

1, 3 సరైనవి. 2వ వాక్యం తప్పు: కమిషన్ ఉత్తర్వులకు చట్టబలం ఉంటుంది, వాటిని కోర్టుల్లో ప్రశ్నించలేరు (ఆర్టికల్ 329(a)). కమిషన్‌లో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ లేదా ఆయన నామినేట్ చేసిన కమిషనర్, సంబంధిత రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్లు సభ్యులుగా ఉంటారు; అధ్యక్షుడు సుప్రీంకోర్టు రిటైర్డ్ జడ్జి.