SC, ST, BC జాతీయ కమిషన్లు (National Commissions) · Practice MCQs

Correct: C — 1, 2 మరియు 3

ఇప్పుడు NCSC (338), NCST (338A), NCBC (338B) మూడూ రాజ్యాంగ సంస్థలే, ఒకే నిర్మాణం (5 మంది), సివిల్ కోర్టు అధికారాలతో ఉన్నాయి. NCBCకి రాజ్యాంగ హోదా 102వ సవరణ (2018) తో వచ్చింది. కాబట్టి మూడు వాక్యాలూ సరైనవే.

Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: 102వ సవరణ (2018) తర్వాత NCBC చట్టం 1993ను రద్దు చేశారు; ఇప్పుడు NCBC ఆర్టికల్ 338B కింద రాజ్యాంగ సంస్థ.

Correct: A — ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు (1992) → NCBC చట్టం (1993) → 102వ సవరణ (2018) → 105వ సవరణ (2021)

సరైన క్రమం: 1992 ఇందిరా సాహ్నీ శాశ్వత సంస్థ ఆదేశం → 1993 NCBC చట్టం → 2018 102వ సవరణ (338B, 342A) → 2021 105వ సవరణ (రాష్ట్రాల జాబితా అధికారం). ఇతర ఎంపికల్లో క్రమం తప్పు.

Correct: B — ఇందిరా సాహ్నీ vs భారత ప్రభుత్వం (1992)

ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఇచ్చింది: OBCలకు 27% సమర్థన, క్రీమీ లేయర్ మినహాయింపు, మొత్తం రిజర్వేషన్లు సాధారణంగా 50% మించకూడదు, పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ ఉండకూడదు, శాశ్వత BC సంస్థ ఏర్పాటు. మరాఠా కేసు 50% పరిమితిని పునఃసమీక్షించడానికి నిరాకరించింది.

Correct: C — 102వ సవరణ తర్వాత SEBCలను గుర్తించే అధికారం రాష్ట్రపతికే ఉందని చెప్పింది

మరాఠా కేసు (మే 2021)లో మెజారిటీ తీర్పు ప్రకారం 102వ సవరణ తర్వాత SEBCలను గుర్తించే అధికారం రాష్ట్రపతి (కేంద్రం)కే ఉంది; మహారాష్ట్ర ఇచ్చిన రిజర్వేషన్ కొట్టివేశారు. ఇందిరా సాహ్నీ 50% పరిమితిని పునఃసమీక్షించడానికి కోర్టు నిరాకరించింది. ఆ తర్వాత 105వ సవరణ రాష్ట్రాలకు అధికారాన్ని తిరిగి ఇచ్చింది.

Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: రాష్ట్ర BC కమిషన్లు సిఫారసు చేస్తే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు NCBCతో సంబంధం లేకుండా రాష్ట్ర BC జాబితాలో కులాలను చేర్చవచ్చు. కేంద్ర జాబితా కేంద్ర ఉద్యోగాలకు, రాష్ట్ర జాబితా రాష్ట్ర ఉద్యోగాలకు వర్తిస్తాయి.

Correct: A — మరాఠా కేసు (2021) – 105వ సవరణకు కారణం

మరాఠా రిజర్వేషన్ కేసు (మే 2021) తర్వాత పార్లమెంటు 105వ సవరణ తెచ్చి రాష్ట్రాల అధికారాన్ని పునరుద్ధరించింది. ఇందిరా సాహ్నీ (1992) NCBC చట్టం 1993కు దారితీసింది; 102వ సవరణ 2018లో వచ్చింది. కేశవానంద భారతి, మినర్వా మిల్స్ BC కమిషన్లకు సంబంధం లేనివి.

Correct: B — కాలేల్కర్ – 1953లో ఏర్పాటు, 1955 నివేదిక; మండల్ – 1979లో ఏర్పాటు, 1980 నివేదిక

కాలేల్కర్ కమిషన్ 1953లో ఏర్పడి 1955లో నివేదిక ఇచ్చింది (మొదటి BC కమిషన్). మండల్ కమిషన్ 1979లో ఏర్పడి 1980 డిసెంబర్‌లో నివేదిక ఇచ్చింది (రెండో కమిషన్). ఇతర ఎంపికల్లో సంవత్సరాలు తారుమారు అయ్యాయి.

Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ ఉండకూడదని చెప్పింది. తర్వాత 77వ సవరణ (1995) SC, STలకు పదోన్నతి రిజర్వేషన్ కోసం ఆర్టికల్ 16(4A) చేర్చింది.

Correct: D — ఆర్టికల్ 16(4A) (77వ సవరణ, 1995)

ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ ఉండకూడదని చెప్పడంతో, 77వ సవరణ (1995) SC, STల కోసం ఆర్టికల్ 16(4A) చేర్చింది. ఆర్టికల్ 15(4) విద్యలో ప్రత్యేక నిబంధనలు; 16(4) వెనుకబడిన తరగతులకు ఉద్యోగ రిజర్వేషన్; 342A, 338B BC కమిషన్/జాబితాకు సంబంధించినవి.