ఎన్నికల సంఘం (Election Commission) · Practice MCQs

Correct: B — భాగం XV, ఆర్టికల్స్ 324–329

ఎన్నికలు భాగం XVలో ఆర్టికల్స్ 324 నుండి 329 వరకు ఉన్నాయి. CAG భాగం Vలో; సేవలు (UPSC/PSC) భాగం XIVలో; అత్యవసర నిబంధనలు భాగం XVIIIలో. ఇతర ఎంపికలు (భాగం V, ఆర్టికల్స్ 148–151; భాగం XIV, ఆర్టికల్స్ 308–323; భాగం XVIII, ఆర్టికల్స్ 352–360) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: D — ఆర్టికల్ 324

ఆర్టికల్ 324 ఎన్నికల సంఘానికి ఎన్నికల పర్యవేక్షణ, నిర్దేశం, నియంత్రణ అధికారాలు ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 327 ఎన్నికలపై పార్లమెంటు చట్టం చేసే అధికారం. ఇతర ఎంపికలు (ఆర్టికల్ 325; ఆర్టికల్ 326; ఆర్టికల్ 327) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: A — ఓటర్ల జాబితా, సీట్ల కేటాయింపు

ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం 1950 ఓటర్ల జాబితా, సీట్ల కేటాయింపు గురించి; 1951 చట్టం ఎన్నికల నిర్వహణ, అనర్హతల గురించి. ఇవి ఆర్టికల్ 327 కింద పార్లమెంటు చేసిన చట్టాలు.

Correct: C — పార్లమెంటు చట్టం చేయని విషయాల్లో రాష్ట్ర శాసనసభ తమ ఎన్నికలపై చట్టం చేయవచ్చు

ఆర్టికల్ 328 పార్లమెంటు చట్టం చేయని విషయాల్లో రాష్ట్ర శాసనసభలు తమ ఎన్నికలపై చట్టం చేయడానికి అనుమతిస్తుంది. ఆర్టికల్ 327 పార్లమెంటుకు అధికారం ఇస్తుంది.

Correct: C — సుప్రీంకోర్టు మాత్రమే (ఆర్టికల్ 71)

రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికల వివాదాలను సుప్రీంకోర్టు మాత్రమే విచారిస్తుంది (ఆర్టికల్ 71). MP/MLA ఎన్నికల పిటిషన్‌లను హైకోర్టు విచారిస్తుంది. ఇతర ఎంపికలు (హైకోర్టు; జిల్లా కోర్టు; ఎన్నికల సంఘం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: A — ఓటు వయస్సు 18కి తగ్గడంతో పని పెరగడం

1989లో ఓటు వయస్సు 18కి తగ్గడంతో పని పెరిగిందని ఇద్దరు అదనపు కమిషనర్లను నియమించారు; కానీ జనవరి 1990లో ఆ పదవులను రద్దు చేశారు. 1993లో మళ్లీ నియమించి బహుళ సభ్య సంఘంగా చేశారు.

Correct: D — మెజారిటీ ద్వారా

CEC, ECsలకు సమాన అధికారాలు ఉంటాయి; అభిప్రాయ భేదం వస్తే మెజారిటీ ద్వారా నిర్ణయం తీసుకుంటారు. శేషన్ కేసు (1995)లో సుప్రీంకోర్టు ఇదే చెప్పింది. ఇతర ఎంపికలు (CEC నిర్ణయమే తుది; రాష్ట్రపతి నిర్ణయం; సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: B — CEC సిఫారసు (ఆర్టికల్ 324(5))

ఆర్టికల్ 324(5) ప్రకారం CEC సిఫారసు లేకుండా ఎన్నికల కమిషనర్లను తొలగించకూడదు. CECని సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి విధానంలో తొలగిస్తారు. ఇతర ఎంపికలు (ప్రధానమంత్రి సిఫారసు; లోక్‌సభ స్పీకర్ సిఫారసు; సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సిఫారసు) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: B — పదవీ విరమణ తర్వాత ప్రభుత్వ పదవులు చేపట్టకూడదనే నిషేధం లేకపోవడం

లోపాలు: సభ్యుల అర్హతలు (విద్య, అనుభవం) రాజ్యాంగం నిర్దేశించలేదు; పదవీ విరమణ తర్వాత ప్రభుత్వ పదవులపై నిషేధం లేదు. పదవీకాలం, తొలగింపు రక్షణలు ఉన్నాయి. ఇతర ఎంపికలు (CEC పదవీకాలం నిర్ణయించకపోవడం; CECని సులభంగా తొలగించగలగడం; సభ్యులకు జీతం లేకపోవడం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: D — భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI)

2023 చట్టం ప్రకారం ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి (అధ్యక్షుడు), లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి ఉంటారు. CJI లేరు – ఇదే చర్చనీయాంశం (బరన్వాల్ తీర్పులో CJI ఉండేవారు).