కేంద్రం & భూభాగం – రాష్ట్రాల ఏర్పాటు (Union & its Territory) · Practice MCQs

Correct: B — డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్

భారత సమాఖ్య రాష్ట్రాల మధ్య ఒప్పందం ద్వారా ఏర్పడలేదని, రాష్ట్రాలకు విడిపోయే హక్కు లేదని అంబేద్కర్ వివరించారు; అందుకే "సమాఖ్య"కు బదులు "యూనియన్" పదం వాడారు.

Correct: D — విదేశీ ఒప్పందం ద్వారా కేవలం ఉపయోగించే ప్రాంతం

భారత భూభాగం (Territory of India) = రాష్ట్రాల భూభాగాలు + కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు + సంపాదించిన భూభాగాలు. "భారత యూనియన్"లో రాష్ట్రాలు మాత్రమే ఉంటాయి. ఇతర ఎంపికలు (రాష్ట్రాల భూభాగాలు; కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు; భారత్ సంపాదించిన ఇతర భూభాగాలు) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: A — అభిప్రాయం అడగాలి కానీ అది పార్లమెంటు, రాష్ట్రపతిపై కట్టుబడి ఉండదు

రాష్ట్రపతి బిల్లును రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయం కోసం పంపాలి, కానీ ఆ అభిప్రాయం పార్లమెంటుపై కట్టుబడి ఉండదు; తెలంగాణ ఏర్పాటులో ఉమ్మడి ఏపీ శాసనసభ తిరస్కరించినా పార్లమెంటు ఆమోదించింది. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల విషయంలో అభిప్రాయం అడగనవసరం లేదు.

Correct: C — ఆర్టికల్ 368 సవరణగా పరిగణించకుండా సాధారణ మెజారిటీతో

ఆర్టికల్ 4 ప్రకారం ఆర్టికల్ 2, 3 కింద చేసే చట్టాలు ఆర్టికల్ 368 ప్రకారం రాజ్యాంగ సవరణలుగా పరిగణించబడవు; సాధారణ మెజారిటీతో ఆమోదించవచ్చు. ఇతర ఎంపికలు (ప్రత్యేక మెజారిటీతో; సగం రాష్ట్రాల ఆమోదంతో; రాష్ట్రాలన్నింటి ఏకగ్రీవ ఆమోదంతో) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: C — 9వ సవరణ (1960)

భారత భూభాగాన్ని విదేశానికి (పాకిస్తాన్‌కు) అప్పగించడానికి ఆర్టికల్ 3 సరిపోదు, ఆర్టికల్ 368 సవరణ కావాలని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది; దాంతో 9వ సవరణ (1960) చేశారు. 100వ సవరణ (2015) బంగ్లాదేశ్‌తో ఎన్‌క్లేవ్‌ల మార్పిడికి.

Correct: A — జునాగఢ్

జునాగఢ్ 1948లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా భారత్‌లో విలీనమైంది. హైదరాబాద్ ఆపరేషన్ పోలో (సెప్టెంబర్ 1948) ద్వారా; కాశ్మీర్ అక్టోబర్ 1947లో విలీన ఒప్పందంపై మహారాజా హరిసింగ్ సంతకంతో.

Correct: D — పార్ట్ D

1950లో రాష్ట్రాలు నాలుగు వర్గాలు: పార్ట్ A (9, గవర్నర్ ప్రావిన్సులు), పార్ట్ B (9, సంస్థానాలు), పార్ట్ C (10), పార్ట్ D (అండమాన్ & నికోబార్ దీవులు – 1). మొత్తం 29. ఈ వర్గీకరణను 7వ సవరణ (1956) రద్దు చేసింది.

Correct: B — పార్ట్ B

శాసనసభలు ఉన్న పూర్వపు సంస్థానాలు పార్ట్ B (9 రాష్ట్రాలు); హైదరాబాద్ ఈ వర్గంలో ఉంది. పార్ట్ A పూర్వపు గవర్నర్ ప్రావిన్సులు. ఇతర ఎంపికలు (పార్ట్ A; పార్ట్ C; పార్ట్ D) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: B — పరిపాలనా సౌలభ్యం

ధర్ కమిషన్ (డిసెంబర్ 1948) భాష ఆధారంగా కాకుండా పరిపాలనా సౌలభ్యం ఆధారంగా రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ జరగాలని సిఫారసు చేసింది; JVP కమిటీ (ఏప్రిల్ 1949) కూడా భాషా ప్రాతిపదికను తిరస్కరించింది.

Correct: D — 1920 నాగపూర్ సమావేశం

కాంగ్రెస్ 1920 నాగపూర్ సమావేశం నుండే తన ప్రాంతీయ కమిటీలను భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పాటు చేసుకుంది; అందుకే స్వాతంత్ర్యం తర్వాత భాషా రాష్ట్రాల ఆశలు పెరిగాయి.