Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రవేశిక (Preamble) (రాజ్యాంగ నిర్మాణం (Making of the Constitution)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
బ్రిటన్ ప్రజాస్వామ్య దేశమైనా గణతంత్రం (Republic) కాకపోవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. అక్కడ ఎన్నికలు జరగకపోవడం
B. అక్కడ పార్లమెంటు లేకపోవడం
C. దేశాధినేత వారసత్వ రాజు/రాణి కావడం
D. అక్కడ రాజ్యాంగం లిఖితమై ఉండటం
Answer & explanation
Correct: C — దేశాధినేత వారసత్వ రాజు/రాణి కావడం
గణతంత్రంలో దేశాధినేత ఎన్నికవుతారు; బ్రిటన్‌లో రాజు/రాణి వారసత్వంగా వస్తారు కాబట్టి అది రాచరిక ప్రజాస్వామ్యం (Monarchy). బ్రిటన్‌లో ఎన్నికలు, పార్లమెంటు ఉన్నాయి.
ప్రవేశిక ప్రకారం సౌభ్రాతృత్వం (Fraternity) ఏ రెండు విషయాలకు హామీ ఇస్తుంది?
A. వ్యక్తి గౌరవం, దేశ ఐక్యత-సమగ్రత
B. వ్యక్తి స్వేచ్ఛ, ఆస్తి హక్కు
C. సమాన వేతనం, ఉచిత విద్య
D. మత స్వేచ్ఛ, భాషా స్వేచ్ఛ
Answer & explanation
Correct: A — వ్యక్తి గౌరవం, దేశ ఐక్యత-సమగ్రత
సౌభ్రాతృత్వం అంటే సోదర భావం; ఇది వ్యక్తి గౌరవాన్ని (Dignity of the individual), దేశ ఐక్యత మరియు సమగ్రతను నిర్ధారిస్తుంది. సమగ్రత పదాన్ని 1976లో చేర్చారు.
ప్రవేశికలో స్వేచ్ఛ కింద పేర్కొన్న అంశాల్లో సరైనది ఏది?
A. వాణిజ్యం, వ్యాపారం, ఉద్యోగం
B. ఆస్తి, వృత్తి, విద్య
C. సంచారం, నివాసం, సంఘం
D. ఆలోచన, భావ ప్రకటన, నమ్మకం, విశ్వాసం, ఆరాధన
Answer & explanation
Correct: D — ఆలోచన, భావ ప్రకటన, నమ్మకం, విశ్వాసం, ఆరాధన
ప్రవేశికలో స్వేచ్ఛ అంటే ఆలోచన (thought), భావ ప్రకటన (expression), నమ్మకం (belief), విశ్వాసం (faith), ఆరాధన (worship) స్వేచ్ఛలు. ఇతర ఎంపికలు ప్రాథమిక హక్కులలో ఉండవచ్చు కానీ ప్రవేశికలో కాదు.
1960 బెరుబారి యూనియన్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ప్రవేశిక గురించి ఏమి చెప్పింది?
A. ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమే
B. ప్రవేశికను సవరించలేరు
C. ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదు
D. ప్రవేశిక న్యాయబద్ధమైనది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదు
బెరుబారి కేసులో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదని చెప్పింది; కానీ రాజ్యాంగ నిర్మాతల మనసు తెలుసుకోవడానికి తాళం చెవి (key) అని పేర్కొంది. ఈ తీర్పును 1973లో కేశవానంద భారతి కేసు మార్చింది.
కేశవానంద భారతి కేసు (1973) లో సుప్రీంకోర్టు ప్రతిపాదించిన ప్రసిద్ధ సిద్ధాంతం ఏది?
A. ఆదేశిక సూత్రాల ప్రాధాన్య సిద్ధాంతం
B. మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతం (Basic Structure)
C. అధికార విభజన నిషేధం
D. భూ సంస్కరణల సిద్ధాంతం
Answer & explanation
Correct: B — మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతం (Basic Structure)
కేశవానంద భారతి కేసులో పార్లమెంటు రాజ్యాంగాన్ని సవరించవచ్చు కానీ మౌలిక స్వరూపాన్ని మార్చలేదనే సిద్ధాంతం వచ్చింది. ఇదే కేసులో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమని కూడా తేల్చారు.
Correct: A — అది న్యాయబద్ధం కాదు (Non-justiciable)
ప్రవేశిక న్యాయబద్ధం కాదు – దాని ఆధారంగా కోర్టును ఆశ్రయించలేం. అది శాసనసభకు అధికారాలు ఇవ్వదు, అధికారాలపై నిషేధమూ విధించదు; నిబంధనల వ్యాఖ్యానానికి మార్గదర్శి మాత్రమే.
ప్రవేశికను సవరించిన 42వ సవరణ సమయంలో భారత ప్రధానమంత్రి ఎవరు?
A. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
B. మొరార్జీ దేశాయ్
C. ఇందిరా గాంధీ
D. రాజీవ్ గాంధీ
Answer & explanation
Correct: C — ఇందిరా గాంధీ
1976లో ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ. ఆ కాలంలో 42వ సవరణ జరిగింది. ఆ సమయంలో (ఎమర్జెన్సీ కాలం) సర్దార్ స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫార్సులతో ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం ఈ సవరణ చేసింది. నెహ్రూ 1947–64 మధ్య, మొరార్జీ దేశాయ్ 1977–79 మధ్య, రాజీవ్ గాంధీ 1984–89 మధ్య ప్రధానులు – కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు సరికావు.