చార్టర్ చట్టాలు 1793, 1813, 1833, 1853 (Charter Acts)
Free practice MCQs with answers and explanations for చార్టర్ చట్టాలు 1793, 1813, 1833, 1853 (Charter Acts) in చారిత్రక నేపథ్యం – 1773 నుండి 1947 చట్టాలు (Historical Background). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్‌ను "భారత గవర్నర్ జనరల్" (Governor-General of India)గా మార్చిన చట్టం ఏది?
A. చార్టర్ చట్టం 1813
B. చార్టర్ చట్టం 1853
C. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773
D. చార్టర్ చట్టం 1833
Answer & explanation
Correct: D — చార్టర్ చట్టం 1833
1833 చార్టర్ చట్టం బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్‌ను భారత గవర్నర్ జనరల్‌గా మార్చింది; మొదటి వారు లార్డ్ విలియం బెంటింక్. ఇది కేంద్రీకరణకు చివరి అడుగు, కంపెనీ వ్యాపార కార్యకలాపాలు ముగిశాయి.
గవర్నర్ జనరల్ మండలిలో న్యాయ సభ్యుడిగా (Law Member) 1833 చట్టం తర్వాత చేరినవారు ఎవరు?
A. లార్డ్ మెకాలే
B. లార్డ్ కానింగ్
C. సత్యేంద్ర ప్రసాద్ సిన్హా
D. లార్డ్ మార్లే
Answer & explanation
Correct: A — లార్డ్ మెకాలే
1833 చట్టం ప్రకారం గవర్నర్ జనరల్ మండలిలో న్యాయ సభ్యుడిగా లార్డ్ మెకాలే చేరారు. సత్యేంద్ర ప్రసాద్ సిన్హా 1909 సంస్కరణల తర్వాత వైస్రాయ్ మండలిలో చేరిన మొదటి భారతీయ న్యాయ సభ్యుడు.
చార్టర్ చట్టాలు 1793, 1813, 1833, 1853లో వచ్చాయి; 1853 చివరిది. ఇందులో 20 ఏళ్ల గడువు పెట్టలేదు, పార్లమెంటు ఎప్పుడైనా కంపెనీ పాలన ముగించవచ్చని సూచించారు.
A. కంపెనీ వ్యాపార గుత్తాధిపత్యాన్ని మరో 20 ఏళ్లు పొడిగించింది
B. బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్‌ను భారత గవర్నర్ జనరల్ చేసింది
C. క్రైస్తవ మిషనరీలకు భారత్‌లో మత ప్రచారానికి అనుమతి ఇచ్చింది
D. సివిల్ సర్వీసులకు బహిరంగ పోటీ పరీక్ష మొదలుపెట్టింది
Answer & explanation
Correct: C — క్రైస్తవ మిషనరీలకు భారత్‌లో మత ప్రచారానికి అనుమతి ఇచ్చింది
1813 చట్టం కంపెనీ భారత వ్యాపార గుత్తాధిపత్యాన్ని రద్దు చేసింది (తేయాకు, చైనా వ్యాపారం తప్ప), క్రైస్తవ మిషనరీలకు అనుమతి ఇచ్చింది, విద్య కోసం ఏటా ₹1 లక్ష కేటాయించింది. 20 ఏళ్ల పొడిగింపు 1793లో, భారత గవర్నర్ జనరల్ 1833లో, బహిరంగ పోటీ 1853లో.
A. గవర్నర్ జనరల్ మండలి శాసన, కార్యనిర్వాహక పనులను మొదటిసారి వేరు చేశారు
B. కంపెనీ వ్యాపార కార్యకలాపాలు ముగిశాయి
C. గవర్నర్ జనరల్ "భారత గవర్నర్ జనరల్"గా మారారు
D. వైస్రాయ్ పదవి ఏర్పడింది
Answer & explanation
Correct: A — గవర్నర్ జనరల్ మండలి శాసన, కార్యనిర్వాహక పనులను మొదటిసారి వేరు చేశారు
1853 చట్టం శాసన, కార్యనిర్వాహక విధులను వేరు చేసి 6 కొత్త శాసన సభ్యులతో కేంద్ర శాసన మండలిని ఏర్పాటు చేసింది; సివిల్ సర్వీసులకు బహిరంగ పోటీ పరీక్ష (1854 మెకాలే కమిటీ) మొదలైంది. వ్యాపార ముగింపు, భారత గవర్నర్ జనరల్ 1833లో; వైస్రాయ్ 1858లో.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1793 చట్టం కంపెనీ గుత్తాధిపత్యాన్ని మరో 20 ఏళ్లు పొడిగించింది.
2. 1813 చట్టం భారత వ్యాపార గుత్తాధిపత్యాన్ని (తేయాకు, చైనా వ్యాపారం తప్ప) రద్దు చేసింది.
3. 1833 చట్టం కంపెనీ వ్యాపార కార్యకలాపాలను పూర్తిగా ముగించింది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి: 1793లో 20 ఏళ్ల పొడిగింపు; 1813లో గుత్తాధిపత్య రద్దు (తేయాకు, చైనా మినహా); 1833లో వ్యాపార కార్యకలాపాల ముగింపు, కంపెనీ కేవలం పరిపాలనా సంస్థగా మిగలడం.
1833 చార్టర్ చట్టానికి సంబంధించి కింది వాటిలో తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ భారత గవర్నర్ జనరల్ అయ్యారు
B. బొంబాయి, మద్రాస్ గవర్నర్లకు శాసనాధికారాలను తిరిగి ఇచ్చింది
C. లార్డ్ మెకాలే న్యాయ సభ్యుడిగా చేరారు
D. కంపెనీ వ్యాపార కార్యకలాపాలు పూర్తిగా ముగిశాయి
Answer & explanation
Correct: B — బొంబాయి, మద్రాస్ గవర్నర్లకు శాసనాధికారాలను తిరిగి ఇచ్చింది
1833 చట్టం బొంబాయి, మద్రాస్ గవర్నర్ల శాసనాధికారాలను తీసివేసింది (కేంద్రీకరణ); వాటిని తిరిగి ఇచ్చింది 1861 కౌన్సిళ్ల చట్టం (వికేంద్రీకరణ). కాబట్టి ఇచ్చిన ప్రకటన తప్పు.
1853 చార్టర్ చట్టం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 6 కొత్త శాసన సభ్యులతో కేంద్ర శాసన మండలి ఏర్పడింది.
2. సివిల్ సర్వీసులకు బహిరంగ పోటీ పరీక్ష మొదలైంది.
3. కంపెనీ పాలనకు 20 ఏళ్ల గడువు స్పష్టంగా నిర్ణయించారు.
ఏవి సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1853 చట్టంలో 6 కొత్త శాసన సభ్యులు, బహిరంగ పోటీ పరీక్ష (1854 మెకాలే కమిటీ) ఉన్నాయి. ఈ చట్టంలో 20 ఏళ్ల గడువు పెట్టలేదు; పార్లమెంటు ఎప్పుడైనా కంపెనీ పాలన ముగించవచ్చని సూచించింది, కాబట్టి 3 తప్పు.