పౌరసత్వం – రాజ్యాంగ భాగం II & పౌరులకు మాత్రమే ఉన్న హక్కులు (Citizenship: Part II)
Free practice MCQs with answers and explanations for పౌరసత్వం – రాజ్యాంగ భాగం II & పౌరులకు మాత్రమే ఉన్న హక్కులు (Citizenship: Part II) in పౌరసత్వం (Citizenship). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత రాజ్యాంగంలో పౌరసత్వం గురించి ఏ భాగంలో (Part) చెప్పారు?
A. భాగం I (ఆర్టికల్ 1–4)
B. భాగం III (ఆర్టికల్ 12–35)
C. భాగం II (ఆర్టికల్ 5–11)
D. భాగం IV (ఆర్టికల్ 36–51)
Answer & explanation
Correct: C — భాగం II (ఆర్టికల్ 5–11)
పౌరసత్వ నిబంధనలు రాజ్యాంగంలోని భాగం II లో ఆర్టికల్ 5 నుండి 11 వరకు ఉన్నాయి. భాగం I భారత సమాఖ్య, భూభాగం (ఆర్టికల్ 1–4) గురించి; భాగం III ప్రాథమిక హక్కులు; భాగం IV ఆదేశిక సూత్రాలు. పౌరసత్వం పొందే, కోల్పోయే వివరాలు రాజ్యాంగంలో లేవు, అవి పౌరసత్వ చట్టం 1955లో ఉన్నాయి.
భారతదేశం సమాఖ్య దేశమైనా ఇక్కడ ఒకే పౌరసత్వం – భారత పౌరసత్వం – ఉంది; రాష్ట్రాలకు వేర్వేరు పౌరసత్వం లేదు. ద్వంద్వ పౌరసత్వం అమెరికా వంటి దేశాల్లో ఉంటుంది (కేంద్రం, రాష్ట్రం రెండింటి పౌరసత్వం). భారత్ ఏక పౌరసత్వ ఆలోచనను బ్రిటన్ నుండి తీసుకుంది.
ఈ క్రింది వాటిలో పౌరులకు మాత్రమే ఉన్న ప్రాథమిక హక్కు ఏది?
A. ఆర్టికల్ 14 – చట్టం ముందు సమానత్వం
B. ఆర్టికల్ 21 – జీవించే హక్కు
C. ఆర్టికల్ 20 – నేరారోపణల నుండి రక్షణ
D. ఆర్టికల్ 19 – ఆరు స్వేచ్ఛలు
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 19 – ఆరు స్వేచ్ఛలు
ఆర్టికల్ 19 లోని ఆరు స్వేచ్ఛలు పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. ఆర్టికల్ 14, 21 పౌరులకూ విదేశీయులకూ వర్తిస్తాయి. పౌరులకు మాత్రమే ఉన్న ఇతర హక్కులు ఆర్టికల్ 15, 16, 29, 30.
ఈ క్రింది వాటిలో పౌరులకు మాత్రమే ఉన్న హక్కు/పదవి ఏది?
A. జీవించే హక్కు (ఆర్టికల్ 21)
B. లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఓటు హక్కు
C. చట్టం ముందు సమానత్వం (ఆర్టికల్ 14)
D. అరెస్టు సమయంలో రక్షణ (ఆర్టికల్ 22)
Answer & explanation
Correct: B — లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఓటు హక్కు
ఓటు హక్కు (ఆర్టికల్ 326) పౌరులకు మాత్రమే ఉంటుంది. ఆర్టికల్ 14, 21, 22 పౌరులకూ విదేశీయులకూ వర్తిస్తాయి. అలాగే రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, గవర్నర్, న్యాయమూర్తులు, అటార్నీ జనరల్ వంటి పదవులు కూడా పౌరులకే పరిమితం.
పౌరసత్వ నిబంధనలు (ఆర్టికల్ 5–9) ఏ తేదీ నుండి అమల్లోకి వచ్చాయి?
A. 26 జనవరి 1950
B. 15 ఆగస్టు 1947
C. 9 డిసెంబర్ 1946
D. 26 నవంబర్ 1949
Answer & explanation
Correct: D — 26 నవంబర్ 1949
మిగిలిన రాజ్యాంగం 26 జనవరి 1950 నుండి అమలైనా, పౌరసత్వ నిబంధనలు (ఆర్టికల్ 5–9), కొన్ని ఇతర ఆర్టికల్స్ రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన 26 నవంబర్ 1949 నుండే అమల్లోకి వచ్చాయి. ఈ తేడా పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
ఈ క్రింది వాటిలో పౌరులకు మాత్రమే వర్తించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 16
B. ఆర్టికల్ 20
C. ఆర్టికల్ 21
D. ఆర్టికల్ 14
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 16
ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం కల్పించే ఆర్టికల్ 16 పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వం), 20 (నేరారోపణల నుండి రక్షణ), 21 (జీవించే హక్కు) విదేశీయులకూ వర్తిస్తాయి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. భారత్‌లో ఏక పౌరసత్వ ఆలోచనను బ్రిటన్ నుండి తీసుకున్నారు.
2. ఆర్టికల్ 21 పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.
3. పౌరసత్వం గురించి రాజ్యాంగంలోని భాగం II లో ఉంది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే
ఏక పౌరసత్వం బ్రిటన్ నుండి తీసుకున్నారు (1 సరైనది); పౌరసత్వ నిబంధనలు భాగం II లో ఉన్నాయి (3 సరైనది). ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు) పౌరులకూ విదేశీయులకూ వర్తిస్తుంది కాబట్టి 2 తప్పు.