పౌరసత్వం (Citizenship) · Practice MCQs

Correct: C — భాగం II (ఆర్టికల్ 5–11)

పౌరసత్వ నిబంధనలు రాజ్యాంగంలోని భాగం II లో ఆర్టికల్ 5 నుండి 11 వరకు ఉన్నాయి. భాగం I భారత సమాఖ్య, భూభాగం (ఆర్టికల్ 1–4) గురించి; భాగం III ప్రాథమిక హక్కులు; భాగం IV ఆదేశిక సూత్రాలు. పౌరసత్వం పొందే, కోల్పోయే వివరాలు రాజ్యాంగంలో లేవు, అవి పౌరసత్వ చట్టం 1955లో ఉన్నాయి.

Correct: A — ఏక పౌరసత్వం (Single Citizenship)

భారతదేశం సమాఖ్య దేశమైనా ఇక్కడ ఒకే పౌరసత్వం – భారత పౌరసత్వం – ఉంది; రాష్ట్రాలకు వేర్వేరు పౌరసత్వం లేదు. ద్వంద్వ పౌరసత్వం అమెరికా వంటి దేశాల్లో ఉంటుంది (కేంద్రం, రాష్ట్రం రెండింటి పౌరసత్వం). భారత్ ఏక పౌరసత్వ ఆలోచనను బ్రిటన్ నుండి తీసుకుంది.

Correct: D — ఆర్టికల్ 19 – ఆరు స్వేచ్ఛలు

ఆర్టికల్ 19 లోని ఆరు స్వేచ్ఛలు పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. ఆర్టికల్ 14, 21 పౌరులకూ విదేశీయులకూ వర్తిస్తాయి. పౌరులకు మాత్రమే ఉన్న ఇతర హక్కులు ఆర్టికల్ 15, 16, 29, 30.

Correct: B — ఆర్టికల్ 5 నుండి 8

రాజ్యాంగ ప్రారంభ సమయంలో (26 జనవరి 1950) భారత పౌరులు ఎవరో ఆర్టికల్ 5, 6, 7, 8 చెబుతాయి. ఆర్టికల్ 9–11 విదేశీ పౌరసత్వం, కొనసాగింపు, పార్లమెంటు అధికారం గురించి. ఆర్టికల్ 1–4 భూభాగానికి సంబంధించినవి.

Correct: B — పాకిస్తాన్ నుండి భారత్‌కు వలస వచ్చినవారు

ఆర్టికల్ 6 పాకిస్తాన్ నుండి భారత్‌కు వలస వచ్చిన వారి పౌరసత్వం గురించి చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 7 భారత్ నుండి పాకిస్తాన్‌కు వెళ్లినవారి గురించి, ఆర్టికల్ 8 విదేశాల్లోని భారత సంతతి గురించి. దేశ విభజన వల్ల ఈ ప్రత్యేక నిబంధనలు అవసరమయ్యాయి.

Correct: D — 19 జూలై 1948

పాకిస్తాన్ నుండి 19 జూలై 1948కి ముందు వచ్చి భారత్‌లో నివసిస్తున్నవారు ఆటోమేటిక్‌గా పౌరులయ్యారు. ఆ తేదీ లేదా తర్వాత వచ్చినవారు 6 నెలలు నివసించి నమోదు చేసుకోవాలి. 1 మార్చి 1947 తేదీ ఆర్టికల్ 7కు సంబంధించినది.

Correct: A — ఆర్టికల్ 9

ఆర్టికల్ 9 ప్రకారం స్వచ్ఛందంగా వేరే దేశ పౌరసత్వం తీసుకున్న వ్యక్తి ఆర్టికల్ 5, 6, 8 ప్రకారం భారత పౌరుడు కాలేడు. అందుకే భారత్‌లో ద్వంద్వ పౌరసత్వం లేదు. ఆర్టికల్ 10 పౌరసత్వ కొనసాగింపు, ఆర్టికల్ 11 పార్లమెంటు అధికారం గురించి.

Correct: C — ఆర్టికల్ 11

ఆర్టికల్ 11 పౌరసత్వంపై చట్టాలు చేసే పూర్తి అధికారాన్ని పార్లమెంటుకు ఇచ్చింది. ఈ అధికారంతోనే పార్లమెంటు పౌరసత్వ చట్టం 1955 చేసింది. ఆర్టికల్ 368 రాజ్యాంగ సవరణ విధానం గురించి, పౌరసత్వ నిబంధనలు మార్చడానికి అది అవసరం లేదు.

Correct: C — కేంద్ర జాబితా (Union List)

పౌరసత్వం, సహజీకరణ, విదేశీయులు – ఇవి 7వ షెడ్యూల్‌లోని కేంద్ర జాబితా అంశాలు. కాబట్టి వీటిపై చట్టం చేసే అధికారం పార్లమెంటుకే ఉంది, రాష్ట్రాలకు లేదు. ఇది ఏక పౌరసత్వానికి అనుగుణమైన ఏర్పాటు.

Correct: A — 5

పౌరసత్వ చట్టం 1955 ఐదు మార్గాలు చెబుతుంది: జన్మ, వంశం, నమోదు, సహజీకరణ, భూభాగ విలీనం. ఇవి పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు. పౌరసత్వం కోల్పోయే మార్గాలు మాత్రం మూడు: త్యజించడం, రద్దు, హరించడం.