రైతు మరియు గిరిజన తిరుగుబాట్లు (Peasant & Tribal Revolts) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రైతు మరియు గిరిజన తిరుగుబాట్లు (Peasant & Tribal Revolts) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
గిరిజన ఉద్యమాల్లో 'దికూలు' అనే పదం ఎవరిని సూచిస్తుంది?
A. గిరిజన తెగల నాయకులు
B. బ్రిటిష్ సైనికాధికారులు
C. క్రైస్తవ మిషనరీలు మాత్రమే
D. గిరిజన ప్రాంతాల్లోకి ప్రవేశించిన బయటి వ్యాపారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు
Answer & explanation
Correct: D — గిరిజన ప్రాంతాల్లోకి ప్రవేశించిన బయటి వ్యాపారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు
దికూలు అంటే గిరిజనుల దృష్టిలో బయటివారు – వ్యాపారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు, జమీందార్లు. వీరి ప్రవేశంతో గిరిజనులు భూమి, అడవి హక్కులు కోల్పోయి తిరుగుబాటు చేశారు. చిట్కా: గిరిజనుడు = అడవి + భూమి + బయటివారు (దికూలు).
ఆధునిక ఆయుధాలు లేని రైతు, గిరిజన ఉద్యమాలను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సాధారణంగా ఎలా ఎదుర్కొంది?
A. సైనిక శక్తితో అణచివేసింది, తర్వాత కొన్ని సంస్కరణ చట్టాలు చేసింది
B. వెంటనే అన్ని డిమాండ్లను అంగీకరించింది
C. చర్చల ద్వారా ముగించింది
D. ఉద్యమకారులకు స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చింది
Answer & explanation
Correct: A — సైనిక శక్తితో అణచివేసింది, తర్వాత కొన్ని సంస్కరణ చట్టాలు చేసింది
ఈ ఉద్యమాలకు సాధారణంగా స్థానిక నాయకులే ఉండేవారు, ఆధునిక ఆయుధాలు లేవు; అందువల్ల ప్రభుత్వం వీటిని అణచివేసింది. అయితే ఉద్యమాల ఒత్తిడితో కౌలుదార్ల చట్టాలు, అటవీ హక్కుల చట్టాలు వంటివి చేయాల్సి వచ్చింది.
ఫకీర్ తిరుగుబాటు బెంగాల్లో మజ్ను షా నాయకత్వంలో సన్యాసి తిరుగుబాటుతో కలిసి సాగింది. బుద్ధు భగత్ కోల్ తిరుగుబాటు నాయకుడు; తిరోత్ సింగ్ ఖాసీ తిరుగుబాటు నాయకుడు; బిర్సా ముండా తిరుగుబాటు 1899–1900లో జరిగింది.
కోల్ తిరుగుబాటు ఛోటానాగ్పూర్ (జార్ఖండ్) ప్రాంతంలో భూమిని బయటి వ్యాపారులకు అప్పగించడం వల్ల మొదలైంది; నాయకుడు బుద్ధు భగత్. సిద్ధూ సంతాల్ తిరుగుబాటు నాయకుడు; తితుమీర్ వహాబీ నాయకుడు; మజ్ను షా ఫకీర్ తిరుగుబాటు నాయకుడు.
నీలిమందు తిరుగుబాటు 1859–60లో బెంగాల్లో (నదియా జిల్లా నుండి) జరిగింది. 1831–32 కోల్ తిరుగుబాటు, 1873–76 పబ్నా ఉద్యమం, 1921 మోప్లా తిరుగుబాటు సంవత్సరాలు. ఈ తిరుగుబాటు రైతుల విజయంగా ముగిసింది.
నీల్ దర్పణ్ (1860) దీనబంధు మిత్ర రాసిన నాటకం; ఇది నీలిమందు రైతుల కష్టాలను చూపింది. హరిశ్చంద్ర ముఖర్జీ 'హిందూ పేట్రియాట్' సంపాదకుడు; బంకించంద్ర 'ఆనందమఠ్' రచయిత.
తింకథియా విధానంలో రైతు తన భూమిలో కొంత భాగంలో తప్పనిసరిగా నీలిమందు పండించాలి; యూరోపియన్ తోటల యజమానులు తక్కువ ధర ఇచ్చి అప్పులు పెంచేవారు. అందుకే నీలిమందు రైతులు తిరుగుబాటు చేశారు; బిహార్లో చంపారన్ సత్యాగ్రహం (1917) కూడా దీనికి సంబంధించినదే.
పబ్నా రైతు ఉద్యమం తూర్పు బెంగాల్ (ఇప్పటి బంగ్లాదేశ్) పబ్నా జిల్లాలో 1873–76లో జరిగింది. 1859–60 నీలిమందు తిరుగుబాటు; 1875 దక్కన్ అల్లర్ల సంవత్సరం; 1921 మోప్లా, ఏకా ఉద్యమాల సంవత్సరం.
1875 దక్కన్ అల్లర్లలో రైతులు ప్రధానంగా ఎవరిపై తిరగబడ్డారు?
A. జమీందార్లపై
B. నీలిమందు తోటల యజమానులపై
C. వడ్డీ వ్యాపారులపై
D. సన్యాసులపై
Answer & explanation
Correct: C — వడ్డీ వ్యాపారులపై
దక్కన్ అల్లర్లు (1875, పూణే–అహ్మద్నగర్) మార్వాడీ, గుజరాతీ వడ్డీ వ్యాపారులపై జరిగాయి; రైతులు వారి ఇళ్లు, అప్పు పత్రాలు తగలబెట్టారు. పబ్నా ఉద్యమం మాత్రం జమీందార్లపై జరిగింది – ఈ తేడా పరీక్షలకు ముఖ్యం.