సంస్థానాల సమస్య – బ్రిటిష్ ఆధిపత్య రద్దు (Princely States Problem)

Correct: D — సుమారు 565

బ్రిటిష్ ఇండియాలో సుమారు 565 సంస్థానాలు ఉండేవి; అవి దేశ భూభాగంలో సుమారు 40% ఆక్రమించాయి. వీటి భవిష్యత్తు స్వతంత్ర భారతం ముందున్న అతి పెద్ద సవాళ్లలో ఒకటి. 200, 365, 1000 వంటి సంఖ్యలు నోట్స్‌కు విరుద్ధం.

Correct: A — సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్

రాష్ట్రాల శాఖకు మంత్రి సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్, కార్యదర్శి వి.పి. మేనన్. సంస్థానాలను భారత్‌లో కలపడంలో వీరిద్దరిదే ప్రధాన పాత్ర. మౌంట్‌బాటన్ గవర్నర్ జనరల్‌గా ఉన్నాడు; రాజేంద్ర ప్రసాద్ రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు.

Correct: C — రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచార (కమ్యూనికేషన్లు)

విలీన పత్రం ప్రకారం సంస్థానాలు కేవలం రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచార అంశాలను మాత్రమే కేంద్రానికి అప్పగించాయి; మిగతా అంతర్గత విషయాలు తాత్కాలికంగా వారి చేతుల్లోనే ఉన్నాయి. ఈ మూడు పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే కలయిక.

Correct: D — 15 ఆగస్టు 1947

ఆధిపత్య రద్దు (Lapse of Paramountcy) 15 ఆగస్టు 1947న జరిగింది; అప్పటి నుండి సంస్థానాలు భారత్ లేదా పాకిస్తాన్‌లో చేరవచ్చు. 3 జూన్ 1947 మౌంట్‌బాటన్ ప్రణాళిక తేదీ; 26 అక్టోబర్ 1947 కాశ్మీర్ విలీన పత్ర తేదీ.

Correct: C — పాత ఏర్పాట్లు యథాతథంగా కొనసాగే ఒప్పందం

యథాతథ ఒప్పందం వల్ల విలీన నిర్ణయం వచ్చే వరకు పాత ఏర్పాట్లు (రాకపోకలు, తపాలా వంటివి) కొనసాగాయి. పూర్తి విలీనం విలీన పత్రం ద్వారా జరుగుతుంది. నిజాం (నవంబర్ 1947), హరి సింగ్ (పాకిస్తాన్‌తో) యథాతథ ఒప్పందాలు చేశారు.

Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: విలీన పత్రం ద్వారా అప్పగించినవి రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచారం మాత్రమే; అన్ని అంతర్గత అంశాలు కాదు. తర్వాతి దశల్లో పూర్తి అనుసంధానం జరిగింది.

Correct: A — జునాగఢ్, హైదరాబాద్, కాశ్మీర్

జునాగఢ్, హైదరాబాద్, కాశ్మీర్ మినహా దాదాపు అన్ని సంస్థానాలు 15 ఆగస్టు 1947 నాటికి భారత్‌లో చేరాయి. సౌరాష్ట్ర, పెప్సు, మత్స్య సంస్థానాల విలీనంతో తర్వాత ఏర్పడిన యూనియన్లే కానీ సంస్థానాలు కావు.

Correct: C — సంస్థానాలు స్వతంత్ర దేశాలుగా కొనసాగడానికి మౌంట్‌బాటన్ ప్రణాళిక పూర్తి స్వేచ్ఛ ఇచ్చింది

మౌంట్‌బాటన్ ప్రణాళిక సంస్థానాలకు స్వతంత్ర ఎంపిక ఇవ్వలేదు; భౌగోళిక స్థితి, ప్రజల కోరికను బట్టి భారత్ లేదా పాకిస్తాన్‌లో చేరాలని సూచించింది. అందుకే స్వతంత్రంగా ఉండాలనుకున్న హైదరాబాద్, కాశ్మీర్ ఇబ్బందుల్లో పడ్డాయి.