సంస్థానాల విలీనం (Integration of Princely States) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for సంస్థానాల విలీనం (Integration of Princely States) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
స్వాతంత్ర్యం నాటికి బ్రిటిష్ ఇండియాలో సుమారు ఎన్ని స్వదేశీ సంస్థానాలు ఉండేవి?
A. సుమారు 200
B. సుమారు 365
C. సుమారు 1000
D. సుమారు 565
Answer & explanation
Correct: D — సుమారు 565
బ్రిటిష్ ఇండియాలో సుమారు 565 సంస్థానాలు ఉండేవి; అవి దేశ భూభాగంలో సుమారు 40% ఆక్రమించాయి. వీటి భవిష్యత్తు స్వతంత్ర భారతం ముందున్న అతి పెద్ద సవాళ్లలో ఒకటి. 200, 365, 1000 వంటి సంఖ్యలు నోట్స్కు విరుద్ధం.
1947 జూన్లో ఏర్పాటైన రాష్ట్రాల శాఖ (States Department) మంత్రి ఎవరు?
A. సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్
B. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
C. లార్డ్ మౌంట్బాటన్
D. డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్
Answer & explanation
Correct: A — సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్
రాష్ట్రాల శాఖకు మంత్రి సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్, కార్యదర్శి వి.పి. మేనన్. సంస్థానాలను భారత్లో కలపడంలో వీరిద్దరిదే ప్రధాన పాత్ర. మౌంట్బాటన్ గవర్నర్ జనరల్గా ఉన్నాడు; రాజేంద్ర ప్రసాద్ రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు.
విలీన పత్రం (Instrument of Accession) ద్వారా సంస్థానాలు కేంద్రానికి అప్పగించిన అంశాలు ఏవి?
A. విద్య, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం
B. పన్నులు, న్యాయం, పోలీసు
C. రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచార (కమ్యూనికేషన్లు)
D. రైల్వేలు, బ్యాంకింగ్, వాణిజ్యం
Answer & explanation
Correct: C — రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచార (కమ్యూనికేషన్లు)
విలీన పత్రం ప్రకారం సంస్థానాలు కేవలం రక్షణ, విదేశాంగ, సమాచార అంశాలను మాత్రమే కేంద్రానికి అప్పగించాయి; మిగతా అంతర్గత విషయాలు తాత్కాలికంగా వారి చేతుల్లోనే ఉన్నాయి. ఈ మూడు పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే కలయిక.
సంస్థానాల విలీనంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించి 'భారతదేశ ఉక్కు మనిషి'గా పేరుపొందినవారు ఎవరు?
A. సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్
B. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
C. వి.పి. మేనన్
D. సి. రాజగోపాలాచారి
Answer & explanation
Correct: A — సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్
పటేల్ను భారతదేశ ఉక్కు మనిషి (Iron Man of India) అంటారు; ఆయన ఉప ప్రధాని, హోం మంత్రి, రాష్ట్రాల శాఖ మంత్రి. వి.పి. మేనన్ శాఖ కార్యదర్శిగా సహకరించాడు కానీ ఈ బిరుదు పటేల్కే.
రాష్ట్రాల శాఖ కార్యదర్శిగా విలీన పత్రాలు రూపొందించినవారు ఎవరు?
A. సర్దార్ పటేల్
B. లార్డ్ మౌంట్బాటన్
C. వి.పి. మేనన్
D. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
Answer & explanation
Correct: C — వి.పి. మేనన్
వి.పి. మేనన్ రాష్ట్రాల శాఖ కార్యదర్శిగా విలీన పత్రాలు రూపొందించి రాజులతో చర్చించాడు; 'ది స్టోరీ ఆఫ్ ది ఇంటిగ్రేషన్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ స్టేట్స్' ఆయన రచన. పటేల్ మంత్రి, కార్యదర్శి కాదు.
జాతీయ ఏకతా దినం (National Unity Day) ఏ తేదీన జరుపుతారు?
A. 15 ఆగస్టు
B. 31 అక్టోబర్
C. 26 జనవరి
D. 15 డిసెంబర్
Answer & explanation
Correct: B — 31 అక్టోబర్
సర్దార్ పటేల్ జయంతి 31 అక్టోబర్ (1875)ను జాతీయ ఏకతా దినంగా జరుపుతారు. 15 డిసెంబర్ 1950 ఆయన మరణ తేదీ; 15 ఆగస్టు స్వాతంత్ర్య దినం, 26 జనవరి గణతంత్ర దినం. గుజరాత్లోని స్టాచ్యూ ఆఫ్ యూనిటీ ఆయన గౌరవార్థం నిర్మించారు.
జునాగఢ్ పాలకుడు నవాబ్ మహాబత్ ఖాన్ III; దివాన్ షా నవాజ్ భుట్టో. హరి సింగ్ కాశ్మీర్ మహారాజు, ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ హైదరాబాద్ నిజాం, ఖాసిం రజ్వీ రజాకార్ల నాయకుడు.
జునాగఢ్లో భారత్లో చేరికపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఏ తేదీన జరిగింది?
A. 15 ఆగస్టు 1947
B. 26 అక్టోబర్ 1947
C. 20 ఫిబ్రవరి 1948
D. 17 సెప్టెంబర్ 1948
Answer & explanation
Correct: C — 20 ఫిబ్రవరి 1948
20 ఫిబ్రవరి 1948న జరిగిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో అత్యధికులు భారత్లో చేరడానికి ఓటు వేశారు. 15 ఆగస్టు 1947న నవాబు పాకిస్తాన్లో చేరుతున్నట్లు ప్రకటించాడు; 26 అక్టోబర్ 1947 కాశ్మీర్ విలీన పత్ర తేదీ; 17 సెప్టెంబర్ 1948 హైదరాబాద్ విలీనం.
7వ నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ (అసఫ్ జాహీ వంశం); స్వతంత్రంగా ఉండాలనుకున్నాడు. మహాబత్ ఖాన్ III జునాగఢ్ నవాబు; హరి సింగ్ కాశ్మీర్ మహారాజు; వాజిద్ అలీ షా అవధ్ నవాబు.
నిజాం మద్దతుదారు మిలీషియా అయిన రజాకార్లకు నాయకుడు ఎవరు?
A. స్వామి రామానంద తీర్థ
B. ఎల్ ఎద్రూస్
C. ఖాసిం రజ్వీ
D. బూర్గుల రామకృష్ణారావు
Answer & explanation
Correct: C — ఖాసిం రజ్వీ
రజాకార్ల నాయకుడు ఖాసిం రజ్వీ (మజ్లిస్-ఇ-ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ అధ్యక్షుడు). స్వామి రామానంద తీర్థ హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు; ఎద్రూస్ హైదరాబాద్ సైన్యాధిపతి; బూర్గుల తర్వాత ముఖ్యమంత్రి.