సంస్థానాల విలీనం (Integration of Princely States) · Practice MCQs

Correct: D — 15 ఆగస్టు 1947

ఆధిపత్య రద్దు (Lapse of Paramountcy) 15 ఆగస్టు 1947న జరిగింది; అప్పటి నుండి సంస్థానాలు భారత్ లేదా పాకిస్తాన్‌లో చేరవచ్చు. 3 జూన్ 1947 మౌంట్‌బాటన్ ప్రణాళిక తేదీ; 26 అక్టోబర్ 1947 కాశ్మీర్ విలీన పత్ర తేదీ.

Correct: C — పాత ఏర్పాట్లు యథాతథంగా కొనసాగే ఒప్పందం

యథాతథ ఒప్పందం వల్ల విలీన నిర్ణయం వచ్చే వరకు పాత ఏర్పాట్లు (రాకపోకలు, తపాలా వంటివి) కొనసాగాయి. పూర్తి విలీనం విలీన పత్రం ద్వారా జరుగుతుంది. నిజాం (నవంబర్ 1947), హరి సింగ్ (పాకిస్తాన్‌తో) యథాతథ ఒప్పందాలు చేశారు.

Correct: D — వి.పి. మేనన్

ఈ గ్రంథం రాష్ట్రాల శాఖ కార్యదర్శి వి.పి. మేనన్ రచన; విలీన ప్రక్రియను ఆయన స్వయంగా వివరించాడు. పటేల్ ఆ శాఖ మంత్రి; నెహ్రూ 'The Discovery of India' రాశాడు.

Correct: C — ప్రైవీ పర్స్ (వార్షిక భత్యం), వ్యక్తిగత ఆస్తుల హక్కు

పటేల్, మేనన్ రాజులకు ప్రైవీ పర్స్ (వార్షిక భత్యం), వ్యక్తిగత ఆస్తులకు హామీ ఇచ్చి, భౌగోళిక–ఆర్థిక వాస్తవాలు వివరించి ఒప్పించారు. పాలనాధికారాలు, సైన్యం, కరెన్సీ కేంద్రానికే వెళ్లాయి. అవసరమైతే ప్రజా ఉద్యమాలు, సైనిక చర్య ఉపయోగించారు.

Correct: D — పెప్సు (PEPSU)

చిన్న రాజ్యాలను కలిపి సౌరాష్ట్ర, మధ్య భారత్, రాజస్థాన్ యూనియన్, పెప్సు (పటియాలా–తూర్పు పంజాబ్ రాజ్యాల యూనియన్), వింధ్య ప్రదేశ్, మత్స్య యూనియన్లు ఏర్పడ్డాయి. ఇచ్చిన ఇతర పేర్లు (ఆంధ్ర, కొంకణ్, కళింగ యూనియన్లు) ఇలాంటి యూనియన్లుగా ఏర్పడలేదు.

Correct: A — షా నవాజ్ భుట్టో

జునాగఢ్ దివాన్ షా నవాజ్ భుట్టో. తర్వాత నవాబు కరాచీకి పారిపోగా ఆయనే పాలన స్వీకరించమని భారత ప్రభుత్వాన్ని కోరాడు (నవంబర్ 1947). సమల్దాస్ గాంధీ ప్రజల 'ఆర్జీ హుకుమత్' నాయకుడు.

Correct: A — సమల్దాస్ గాంధీ

ప్రజల తిరుగుబాటుకు ప్రతీకగా ఏర్పడిన ఆర్జీ హుకుమత్ (తాత్కాలిక ప్రభుత్వం)కు సమల్దాస్ గాంధీ నాయకుడు. షా నవాజ్ భుట్టో దివాన్; మహాత్మా గాంధీ, పటేల్ వేరే వ్యక్తులు.

Correct: B — కరాచీ

నవాబు మహాబత్ ఖాన్ కరాచీకి పారిపోయాడు; తర్వాత దివాన్ భారత ప్రభుత్వాన్ని పాలన స్వీకరించమని కోరాడు. జునాగఢ్ భౌగోళికంగా భారత భూభాగంతో చుట్టుముట్టి ఉండటం, పాకిస్తాన్‌తో భూ సంబంధం లేకపోవడం వల్ల పాక్‌లో చేరిక అసాధ్యమైంది.

Correct: C — ఒక సంవత్సరం

నవంబర్ 1947లో నిజాం ఒక సంవత్సర కాలానికి యథాతథ ఒప్పందం చేశాడు; ఆ కాలంలో చర్చలు సాగినా విలీనానికి నిరాకరించడంతో చివరికి సైనిక చర్య (సెప్టెంబర్ 1948) తప్పలేదు.

Correct: B — 1946–51

తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో 1946–51 మధ్య జరిగింది; ఇది నిజాం పాలన, భూస్వాముల అణచివేతకు వ్యతిరేక ఉద్యమం. 1930–34 శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం కాలం, 1942 క్విట్ ఇండియా సంవత్సరం.