Free practice MCQs with answers and explanations for 1892 కౌన్సిల్స్ చట్టం, మితవాదుల విజయాలు, పరిమితులు (Indian Councils Act 1892) in స్వాతంత్ర్య పోరాటం: మితవాద దశ (1885 - 1905). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1892 ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం కాలంలో భారత వైస్రాయ్ ఎవరు?
A. లార్డ్ రిపన్
B. లార్డ్ లిట్టన్
C. లార్డ్ కర్జన్
D. లార్డ్ లాన్స్‌డౌన్
Answer & explanation
Correct: D — లార్డ్ లాన్స్‌డౌన్
1892 చట్టం లార్డ్ లాన్స్‌డౌన్ కాలంలో వచ్చింది. రిపన్ (1880–84), లిట్టన్ (1876–80) అంతకు ముందు వైస్రాయ్‌లు; కర్జన్ (1899–1905) తర్వాత వచ్చాడు. ఈ చట్టం మితవాదుల ఒత్తిడి ఫలితమే అయినా వారిని పూర్తిగా సంతృప్తి పరచలేదు.
1892 ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం శాసన సభ్యులకు ఇచ్చిన హక్కు ఏది?
A. బడ్జెట్‌పై ఓటు వేసే హక్కు
B. ప్రత్యక్ష ఎన్నికల హక్కు
C. బడ్జెట్‌పై చర్చించే హక్కు (ఓటు హక్కు లేకుండా)
D. వైస్రాయ్‌ను తొలగించే హక్కు
Answer & explanation
Correct: C — బడ్జెట్‌పై చర్చించే హక్కు (ఓటు హక్కు లేకుండా)
1892 చట్టం ప్రకారం సభ్యులు బడ్జెట్‌పై చర్చించవచ్చు, పరిమితంగా ప్రశ్నలు అడగవచ్చు; కానీ బడ్జెట్‌పై ఓటు వేసే హక్కు లేదు. ప్రత్యక్ష ఎన్నికలు లేవు, నామినేషన్ ద్వారానే నియామకం జరిగింది. వైస్రాయ్‌ను తొలగించే అధికారం భారతీయ శాసన సభ్యులకు ఎన్నడూ లేదు.
A. 'ఎన్నిక' అనే పదం వాడకుండా సిఫార్సుల ఆధారంగా నామినేషన్ జరిగింది
B. సభ్యులను ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకున్నారు
C. సభ్యులందరినీ వైస్రాయ్ ఒక్కరే ఎంపిక చేశారు, సిఫార్సులు లేవు
D. సభ్యులు ఓటు ద్వారా బడ్జెట్‌ను ఆమోదించారు
Answer & explanation
Correct: A — 'ఎన్నిక' అనే పదం వాడకుండా సిఫార్సుల ఆధారంగా నామినేషన్ జరిగింది
1892 చట్టంలో పరోక్ష ఎన్నిక విధానం ప్రారంభమైనా 'ఎన్నిక' అనే పదం వాడలేదు; జిల్లా బోర్డులు, విశ్వవిద్యాలయాలు, వాణిజ్య మండళ్ల సిఫార్సుపై నామినేషన్ ద్వారా నియామకాలు జరిగాయి. ప్రత్యక్ష ఎన్నికలు, బడ్జెట్ ఓటింగ్ హక్కు లేవు.
1893లో బ్రిటిష్ కామన్స్ సభ ఆమోదించిన తీర్మానం దేనికి సంబంధించినది?
A. బెంగాల్ విభజనను రద్దు చేయడం
B. వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం రద్దు
C. ఉప్పు పన్ను రద్దు
D. ఐసీఎస్ పరీక్షను ఇంగ్లాండ్‌తో పాటు భారతదేశంలోనూ ఏకకాలంలో నిర్వహించడం
Answer & explanation
Correct: D — ఐసీఎస్ పరీక్షను ఇంగ్లాండ్‌తో పాటు భారతదేశంలోనూ ఏకకాలంలో నిర్వహించడం
ఐసీఎస్ పరీక్షను భారతదేశంలోనూ ఏకకాలంలో నిర్వహించాలనే తీర్మానం 1893లో కామన్స్ సభలో ఆమోదం పొందింది, కానీ అమలు కాలేదు; ఇది మితవాదుల డిమాండ్లలో ఒకటి. ప్రెస్ చట్టం రద్దు 1882లో రిపన్ చేశాడు; బెంగాల్ విభజన 1911లో రద్దైంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. 1892 చట్టం బడ్జెట్‌పై చర్చకు అనుమతించింది, ఓటు హక్కు ఇవ్వలేదు 2. అనుబంధ ప్రశ్నలు అడగరాదు 3. 'ఎన్నిక' అనే పదాన్ని స్పష్టంగా వాడారు. సరైనవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: ఈ చట్టంలో 'ఎన్నిక' అనే పదం వాడలేదు; సిఫార్సుల ఆధారంగా నామినేషన్ ద్వారా సభ్యులను నియమించారు. అందువల్ల పరోక్ష ఎన్నిక విధానానికి ఇది ఆరంభం మాత్రమే.
1892 ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం గురించి తప్పు వాక్యం ఏది?
A. నాన్-అఫిషియల్ సభ్యుల సంఖ్యను పెంచింది
B. బడ్జెట్‌పై చర్చించే హక్కు ఇచ్చింది
C. పరిమితంగా ప్రశ్నలు అడిగే హక్కు ఇచ్చింది
D. బడ్జెట్‌పై ఓటు వేసే హక్కు ఇచ్చింది
Answer & explanation
Correct: D — బడ్జెట్‌పై ఓటు వేసే హక్కు ఇచ్చింది
చట్టం బడ్జెట్‌పై ఓటు హక్కు ఇవ్వలేదు – చర్చించే హక్కు మాత్రమే ఇచ్చింది. అదనపు (నాన్-అఫిషియల్) సభ్యుల పెంపు, పరిమిత ప్రశ్నల హక్కు సరైనవే. మితవాదులు ఈ చట్టంతో సంతృప్తి చెందలేదు.
A. ప్రభుత్వం మితవాదుల డిమాండ్లన్నింటినీ అంగీకరించింది
B. ప్రభావం ఉన్నత, మధ్య తరగతికే పరిమితమైంది
C. రైతులు, కార్మికులకు ఉద్యమం చేరలేదు
D. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం డిమాండ్లను పట్టించుకోలేదు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రభుత్వం మితవాదుల డిమాండ్లన్నింటినీ అంగీకరించింది
మితవాద దశ పరిమితులు: ఉన్నత, మధ్య తరగతికే పరిమితం కావడం; రైతులు, కార్మికులకు చేరకపోవడం; ప్రభుత్వం డిమాండ్లను పట్టించుకోకపోవడం. ప్రభుత్వం అన్నీ అంగీకరించిందనేది వాస్తవం కాదు – 1892 చట్టం, 1893 తీర్మానం వంటివి పరిమిత ఫలితాలే (తీర్మానం అమలు కాలేదు).