Free practice MCQs with answers and explanations for ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాలు (Anglo-Maratha Wars) in బ్రిటిష్ అధికార విస్తరణ (బెంగాల్, మైసూర్, పంజాబ్ తదితర రాజ్యాల ఆక్రమణ). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మొదటి ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం ఏ సంధితో ముగిసింది?
A. సల్బాయి సంధి (1782)
B. బసీన్ సంధి (1802)
C. సూరత్ సంధి (1775)
D. పురంధర్ సంధి (1776)
Answer & explanation
Correct: A — సల్బాయి సంధి (1782)
మొదటి ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం (1775–82) సల్బాయి సంధి (1782)తో ముగిసింది; మహదాజీ షిండే మధ్యవర్తి. సూరత్ (1775), పురంధర్ (1776) సంధులు దానికి ముందే జరిగాయి; బసీన్ సంధి (1802) రెండో యుద్ధానికి దారి తీసింది.
బసీన్ సంధి (1802) ద్వారా సైన్య సహకార పద్ధతిని అంగీకరించిన పీష్వా ఎవరు?
A. రఘునాథరావు
B. మహదాజీ షిండే
C. బాలాజీ బాజీరావు
D. రెండవ బాజీరావు
Answer & explanation
Correct: D — రెండవ బాజీరావు
పీష్వా రెండవ బాజీరావు బసీన్ సంధి (1802) ద్వారా సైన్య సహకార పద్ధతిని అంగీకరించాడు; దీన్ని మరాఠా స్వాతంత్ర్యానికి ముగింపుగా భావిస్తారు. రఘునాథరావు (రఘోబా) మొదటి యుద్ధానికి కారణమైనవాడు; మహదాజీ షిండే సల్బాయి సంధి మధ్యవర్తి.
మొదటి ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం (1775–82) దేనితో మొదలైంది?
A. పిండారీల దాడులు
B. బసీన్ సంధి
C. దత్త మండలాల అప్పగింత
D. పీష్వా పదవికి రఘునాథరావు (రఘోబా) వారసత్వ వివాదం
Answer & explanation
Correct: D — పీష్వా పదవికి రఘునాథరావు (రఘోబా) వారసత్వ వివాదం
మొదటి ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం పీష్వా పదవికి రఘునాథరావు (రఘోబా) వారసత్వ వివాదంతో మొదలైంది. పిండారీల అణచివేత నెపం మూడో యుద్ధానికి (1817–19), బసీన్ సంధి రెండో యుద్ధానికి కారణం.
మూడవ ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం (1817–19)లో ఏ నెపంతో మరాఠాలపై దాడి చేశారు?
A. పిండారీలను అణచే నెపంతో
B. సైన్య సహకార పద్ధతి తిరస్కరణ
C. ఫ్రెంచ్ సహాయం కోరడం
D. వారసత్వ వివాదం
Answer & explanation
Correct: A — పిండారీలను అణచే నెపంతో
గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ హేస్టింగ్స్ పిండారీలను అణచే నెపంతో మరాఠాలపై దాడి చేశాడు; కిర్కీ, సీతాబుల్డీ, మహిద్‌పూర్, కోరేగావ్, అష్టి యుద్ధాలు జరిగాయి. ఫ్రెంచ్ సహాయం కోరడం టిప్పు 1799లో చేసిన పని.
మూడవ మరాఠా యుద్ధం తర్వాత (1818) పీష్వా రెండవ బాజీరావుకు ఏమైంది?
A. పీష్వా పదవి రద్దై కాన్పూర్ దగ్గర బితూర్‌లో పింఛను ఇచ్చి పంపారు
B. పీష్వా పదవి కొనసాగింది
C. ఇంగ్లాండ్‌కు పంపారు
D. సతారా రాజుగా చేశారు
Answer & explanation
Correct: A — పీష్వా పదవి రద్దై కాన్పూర్ దగ్గర బితూర్‌లో పింఛను ఇచ్చి పంపారు
1818లో పీష్వా పదవి రద్దు చేసి రెండవ బాజీరావుకు కాన్పూర్ దగ్గర బితూర్‌లో పింఛను ఇచ్చి పంపారు. మరాఠా సామ్రాజ్య స్థానంలో సతారా చిన్న రాజ్యం ఏర్పాటు చేశారు (1848లో లాప్స్ సిద్ధాంతంతో కలిపేశారు).
ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాల గురించి ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. మొదటి యుద్ధంలో సూరత్ (1775), పురంధర్ (1776), సల్బాయి (1782) సంధులు జరిగాయి
2. బసీన్ సంధి (1802) రెండవ యుద్ధానికి ముందు జరిగింది
3. మూడవ యుద్ధంలో కిర్కీ, సీతాబుల్డీ, కోరేగావ్ యుద్ధాలు జరిగాయి
4. రెండవ యుద్ధ సమయంలో గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ హేస్టింగ్స్
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3, 4 మాత్రమే
B. 1, 3, 4 మాత్రమే
C. 1, 2, 4 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3 మాత్రమే
మొదటి యుద్ధ సంధులు, బసీన్ సంధి (1802), మూడవ యుద్ధ యుద్ధాలు సరైనవి. రెండవ యుద్ధ సమయంలో గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ; లార్డ్ హేస్టింగ్స్ మూడవ యుద్ధ (1817–19) కాలంలో ఉన్నాడు. కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
B. పీష్వా, షిండే, హోల్కర్, భోంస్లే, గైక్వాడ్‌ల మధ్య పూర్తి ఐక్యత
C. బ్రిటిష్ వారి మెరుగైన సైనిక, దౌత్య నైపుణ్యం
D. పానిపట్ మూడవ యుద్ధం (1761) తర్వాత శక్తి బలహీనపడటం
Answer & explanation
Correct: B — పీష్వా, షిండే, హోల్కర్, భోంస్లే, గైక్వాడ్‌ల మధ్య పూర్తి ఐక్యత
మరాఠాల ఓటమికి కారణం నాయకుల మధ్య ఐక్యత లేకపోవడం, బ్రిటిష్ వారి మెరుగైన సైనిక–దౌత్య నైపుణ్యం, 1761 పానిపట్ ఓటమి తర్వాత బలహీనత. పూర్తి ఐక్యత ఉంటే ఓడిపోయేవారు కాదు; కాబట్టి అది కారణం కాదు.