సంస్కరణ చట్టాలు మరియు రాజ్యాంగ పరిణామ చట్టాలు · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for సంస్కరణ చట్టాలు మరియు రాజ్యాంగ పరిణామ చట్టాలు (ఇతర ముఖ్యమైన అంశాలు). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ఏ చట్టం ద్వారా కంపెనీ ఉద్యోగులు ప్రైవేట్ వ్యాపారం చేయడం, లంచాలు తీసుకోవడం నిషేధించబడింది?
A. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773
B. పిట్స్ ఇండియా చట్టం 1784
C. సవరణ చట్టం 1781
D. చార్టర్ చట్టం 1793
Answer & explanation
Correct: A — రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773
కంపెనీ ఉద్యోగుల ప్రైవేట్ వ్యాపారం, లంచాలపై నిషేధం రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773లోనే వచ్చాయి; ఇది కంపెనీపై బ్రిటిష్ పార్లమెంటు నియంత్రణకు తొలి చట్టం. 1781 సవరణ చట్టం సుప్రీం కోర్టు పరిధిని స్పష్టం చేసింది, 1784 చట్టం ద్వంద్వ పాలన తెచ్చింది.
రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773 ప్రకారం గవర్నర్ జనరల్కు సహాయంగా ఎంతమంది సభ్యుల కౌన్సిల్ ఉండేది?
A. ఆరుగురు
B. పదిహేను మంది
C. నలుగురు
D. ఇద్దరు
Answer & explanation
Correct: C — నలుగురు
1773 చట్టం ప్రకారం గవర్నర్ జనరల్కు సహాయంగా నలుగురు సభ్యుల కౌన్సిల్ ఏర్పడింది. పిట్స్ చట్టం (1784)లో బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్కు 6 మంది కమిషనర్లు; 1858లో భారత మండలికి 15 మంది సభ్యులు – ఈ సంఖ్యలను కలపకూడదు.
1813 చార్టర్ చట్టం విద్య, సాహిత్య ప్రోత్సాహం కోసం ఏటా ఎంత మొత్తం కేటాయించాలని చెప్పింది?
A. పది లక్షల రూపాయలు
B. పది వేల రూపాయలు
C. ఐదు లక్షల రూపాయలు
D. ఒక లక్ష రూపాయలు
Answer & explanation
Correct: D — ఒక లక్ష రూపాయలు
1813 చట్టం విద్య, సాహిత్య ప్రోత్సాహానికి ఏటా ఒక లక్ష రూపాయలు కేటాయించాలని చెప్పింది; క్రైస్తవ మిషనరీలకు ప్రచార అనుమతి కూడా ఇచ్చింది. ఇది భారత ప్రభుత్వం విద్యలో చేపట్టిన తొలి బాధ్యతగా పరిగణిస్తారు.
1833 చట్టం ప్రకారం గవర్నర్ జనరల్ కౌన్సిల్లో నాలుగో సభ్యుడిగా న్యాయ సభ్యుడు (Law Member) ఎవరు?
A. బెంటింక్
B. మెకాలే
C. వారన్ హేస్టింగ్స్
D. సర్ ఎలిజా ఇంపే
Answer & explanation
Correct: B — మెకాలే
1833 చట్టం గవర్నర్ జనరల్ కౌన్సిల్లో న్యాయ సభ్యుడిని చేర్చింది; ఆ పదవిని మెకాలే చేపట్టాడు. బెంటింక్ అప్పటి గవర్నర్ జనరల్; వారన్ హేస్టింగ్స్ 1773 చట్టం కాలపు గవర్నర్ జనరల్; ఎలిజా ఇంపే కలకత్తా సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి.
1853 చార్టర్ చట్టం సివిల్ సర్వీసెస్లో ఎంపికకు ఏ పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టింది?
A. డైరెక్టర్ల కోర్టు నామినేషన్
B. బహిరంగ పోటీ పరీక్ష
C. సిఫారసు ఆధారిత నియామకం
D. వారసత్వ నియామకం
Answer & explanation
Correct: B — బహిరంగ పోటీ పరీక్ష
1853 చట్టం సివిల్ సర్వీసెస్ ఎంపికను పోటీ పరీక్ష ద్వారా చేయాలని నిర్ణయించింది (మెకాలే కమిటీ, 1854), డైరెక్టర్ల కోర్టు నియామక అధికారం పోయింది. ఇది కంపెనీకి చివరి చార్టర్ చట్టం; ప్రత్యేక శాసన మండలిని కూడా ఏర్పరచింది.
1858 చట్టం ప్రకారం రాజ్య కార్యదర్శికి సలహా ఇవ్వడానికి ఏర్పడిన భారత మండలిలో ఎంతమంది సభ్యులు ఉండేవారు?
A. 4
B. 6
C. 15
D. 12
Answer & explanation
Correct: C — 15
1858 చట్టం ప్రకారం భారత మండలి (India Council)లో 15 మంది సభ్యులు ఉండేవారు; ఇది రాజ్య కార్యదర్శికి సలహా సంస్థ. 4 సంఖ్య 1773 కౌన్సిల్కు, 6 సంఖ్య 1784 బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ కమిషనర్లకు సంబంధించినవి.
భారత రాజ్య కార్యదర్శి (Secretary of State for India) పదవికి మొదటి వ్యక్తి ఎవరు?
A. లార్డ్ మోర్లీ
B. మాంటేగ్
C. లార్డ్ కానింగ్
D. లార్డ్ స్టాన్లీ
Answer & explanation
Correct: D — లార్డ్ స్టాన్లీ
1858 చట్టంతో ఏర్పడిన భారత రాజ్య కార్యదర్శి పదవికి మొదటి వ్యక్తి లార్డ్ స్టాన్లీ. మోర్లీ 1909 సంస్కరణల కాలపు రాజ్య కార్యదర్శి, మాంటేగ్ 1919 సంస్కరణల కాలపు రాజ్య కార్యదర్శి; కానింగ్ మొదటి వైస్రాయ్.
1892 భారత కౌన్సిళ్ల చట్టంలో శాసన సభ్యులకు ఇవ్వబడిన హక్కు ఏది?
A. బడ్జెట్పై చర్చ, ప్రశ్నలు అడిగే హక్కు (ఓటింగ్ హక్కు లేదు)
B. బడ్జెట్పై ఓటింగ్ హక్కు
C. ప్రత్యక్ష ఎన్నికల హక్కు
D. ఆర్డినెన్స్ జారీ హక్కు
Answer & explanation
Correct: A — బడ్జెట్పై చర్చ, ప్రశ్నలు అడిగే హక్కు (ఓటింగ్ హక్కు లేదు)
1892 చట్టం సభ్యులకు బడ్జెట్పై చర్చించే, ప్రశ్నలు అడిగే హక్కు ఇచ్చింది కానీ ఓటింగ్ హక్కు ఇవ్వలేదు. ఎన్నికలు కూడా పరోక్ష పద్ధతిలోనే (నామినేషన్ రూపంలో). ఆర్డినెన్స్ అధికారం వైస్రాయ్కు 1861 చట్టంలో ఉంది.
1861 భారత కౌన్సిళ్ల చట్టం మద్రాస్, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలకు ఏ అధికారాలను తిరిగి ఇచ్చింది?
A. న్యాయ అధికారాలు
B. శాసన అధికారాలు
C. సైనిక అధికారాలు
D. విదేశీ వ్యవహారాల అధికారాలు
Answer & explanation
Correct: B — శాసన అధికారాలు
1861 చట్టం మద్రాస్, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలకు శాసన అధికారాలను తిరిగి ఇచ్చింది; ఇది వికేంద్రీకరణకు తొలి అడుగు. అదే చట్టంలో గవర్నర్ జనరల్ శాసన మండలిలో భారతీయులను నామినేట్ చేసే అవకాశం, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఆర్డినెన్స్ అధికారం కూడా వచ్చాయి.
1906లో సిమ్లా ప్రతినిధి బృందానికి నాయకత్వం వహించి ముస్లింలకు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు కోరినవారు ఎవరు?
A. లార్డ్ మింటో
B. లార్డ్ మోర్లీ
C. ఆగాఖాన్
D. సత్యేంద్ర ప్రసాద్ సిన్హా
Answer & explanation
Correct: C — ఆగాఖాన్
సిమ్లా ప్రతినిధి బృందానికి (1906) ఆగాఖాన్ నాయకత్వం వహించి ముస్లింలకు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు డిమాండ్ చేశాడు; అదే ఏడాది ముస్లిం లీగ్ ఏర్పడింది. మింటో వైస్రాయ్, మోర్లీ రాజ్య కార్యదర్శి; సిన్హా వైస్రాయ్ మండలిలో మొదటి భారతీయ సభ్యుడు.