ఇతిహాసాలు, పురాణాలు, బౌద్ధ – జైన గ్రంథాలు (Epics, Puranas, Buddhist & Jain Texts)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఇతిహాసాలు, పురాణాలు, బౌద్ధ – జైన గ్రంథాలు (Epics, Puranas, Buddhist & Jain Texts) in ప్రాచీన భారత చరిత్ర మూలాధారాలు (Sources of Ancient Indian History). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రామాయణ రచయిత ఎవరు?
A. వ్యాసుడు
B. వాల్మీకి
C. కాళిదాసు
D. కల్హణుడు
Answer & explanation
Correct: B — వాల్మీకి
రామాయణాన్ని వాల్మీకి రచించగా, మహాభారతాన్ని వ్యాసుడు రచించాడు. కాళిదాసు మాళవికాగ్నిమిత్రం, కల్హణుడు రాజతరంగిణి రచించారు. ఈ రెండు ఇతిహాసాలు వేదాల తర్వాత వచ్చిన ముఖ్య సాహిత్యం.
బౌద్ధ సాహిత్యం పాళీ భాషలో ఉంది; త్రిపిటకాలు సుత్త, వినయ, అభిధమ్మ. జైన సాహిత్యం ప్రాకృత (అర్ధమాగధి) భాషలో ఉంది. 'బౌద్ధం = పాళీ, జైనం = ప్రాకృతం' అనే చిట్కా తరచు అడిగే అంశం.
జాతక కథలు బుద్ధుని పూర్వ జన్మల కథలు; వీటి ద్వారా అప్పటి సామాజిక, ఆర్థిక స్థితి తెలుస్తుంది. ఆగమాలు జైన సాహిత్యానికి చెందినవి, పురాణాలు వంశ చరిత్రకు ఉపయోగపడతాయి.
ఆంధ్ర (శాతవాహన) రాజుల వంశావళి గురించి చెప్పే పురాణం ఏది?
A. మత్స్య పురాణం
B. విష్ణు పురాణం మాత్రమే
C. భాగవత పురాణం మాత్రమే
D. వాయు పురాణం మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — మత్స్య పురాణం
మత్స్య పురాణం శాతవాహన (ఆంధ్ర) రాజుల వంశావళి గురించి చెబుతుంది. విష్ణు, వాయు, భాగవత పురాణాలు కూడా వంశ చరిత్రకు ముఖ్యమైనవి, అయితే పరీక్షల్లో శాతవాహనులతో మత్స్య పురాణం జతపరుస్తారు.
దీపవంశం, మహావంశం సింహళ (శ్రీలంక) బౌద్ధ చరిత్ర గ్రంథాలు. సుత్త, వినయ త్రిపిటకాల్లో భాగాలు; భగవతీ సూత్రం, కల్ప సూత్రం జైన గ్రంథాలు. ఈ గ్రంథాలు మౌర్య అశోకుని బౌద్ధ ప్రచార వివరాలను తెలుసుకోవడానికి కూడా ఉపయోగపడతాయి.
మహాభారతానికి 'జయ' అనే పేరు కూడా ఉంది; ఇది ప్రపంచంలో అతి పెద్ద ఇతిహాసం. దీని రచయిత వ్యాసుడు. రామాయణం వాల్మీకి రచన, వేరొక ఇతిహాసం. మహాభారతం జయ అనే పేరుతో ప్రారంభమై క్రమంగా విస్తరించినట్లు చెబుతారు; ఇది వ్యాసుని రచన.
జైన సాహిత్యం ప్రాకృత (అర్ధమాగధి) భాషలో ఉంది, పాళీలో కాదు; పాళీ బౌద్ధ సాహిత్య భాష. కాబట్టి 'జైన – పాళీ' తప్పు జత. మిగిలిన మూడు సరైనవి. భాషలను, మతాలను సరిగ్గా జతపరచడం ఇక్కడ కీలకం; పాళీ బౌద్ధానికి, ప్రాకృతం జైనానికి చెందుతాయి.
ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) మత్స్య పురాణం శాతవాహనుల గురించి తెలుపుతుంది. (2) త్రిపిటకాలు సుత్త, వినయ, అభిధమ్మ. (3) దీపవంశం జైన గ్రంథం. ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
(1), (2) సరైనవి. దీపవంశం, మహావంశం శ్రీలంక బౌద్ధ చరిత్ర గ్రంథాలు; అవి జైన గ్రంథాలు కావు. కాబట్టి (3) తప్పు. దీపవంశం, మహావంశం శ్రీలంక చరిత్ర గ్రంథాలని గుర్తుంచుకోండి; అవి సింహళ బౌద్ధ గ్రంథాలు. మత్స్య పురాణం ఆంధ్ర రాజుల వంశావళి గురించి చెబుతుందని, త్రిపిటకాల్లో సుత్త, వినయ, అభిధమ్మ ఉంటాయని గుర్తుంచుకోండి.