ప్రాచీన భారత చరిత్ర మూలాధారాలు (Sources of Ancient Indian History) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రాచీన భారత చరిత్ర మూలాధారాలు (Sources of Ancient Indian History) (ప్రాచీన భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
శాసనాల అధ్యయన శాస్త్రాన్ని ఏమంటారు?
A. ఎపిగ్రఫీ (Epigraphy)
B. న్యూమిస్మాటిక్స్ (Numismatics)
C. పాలియోగ్రఫీ (Palaeography)
D. ఆర్కియాలజీ (Archaeology)
Answer & explanation
Correct: A — ఎపిగ్రఫీ (Epigraphy)
రాతి, లోహ ఫలకాలపై చెక్కిన శాసనాల అధ్యయనాన్ని ఎపిగ్రఫీ అంటారు. నాణేల అధ్యయనం న్యూమిస్మాటిక్స్, పురాతన రాతల అధ్యయనం పాలియోగ్రఫీ, తవ్వకాల ద్వారా ఆధారాల అధ్యయనం ఆర్కియాలజీ. ఈ నాలుగు పేర్లను కలిపి అడగడం పరీక్షల్లో సాధారణం.
నాణేల అధ్యయనాన్ని న్యూమిస్మాటిక్స్ (Numismatics) అంటారు. శాసనాల అధ్యయనం ఎపిగ్రఫీ, పురాతన రాత అధ్యయనం పాలియోగ్రఫీ. నాణేల ద్వారా రాజుల పేర్లు, కాలం, వాణిజ్యం, ఆర్థిక స్థితి తెలుస్తాయి.
ఋగ్వేదం నాలుగు వేదాల్లో అత్యంత ప్రాచీనమైనది; ఇందులో 10 మండలాలు, 1028 సూక్తాలు ఉన్నాయి. యజుర్వేదం యజ్ఞ విధానాలను, సామవేదం సంగీతాన్ని, అథర్వణవేదం మంత్రాలు, ఆయుర్వేద అంశాలను తెలుపుతాయి.
సామవేదం సంగీత ప్రధానమైనది, భారతీయ సంగీతానికి మూలం. ఋగ్వేదం స్తోత్ర సూక్తాల సంకలనం, యజుర్వేదం యజ్ఞ విధానాల గ్రంథం, అథర్వణవేదం మంత్రాలు, ఆయుర్వేద అంశాలకు ప్రసిద్ధి.
ఋగ్వేదంలో 10 మండలాలు, 1028 సూక్తాలు ఉన్నాయి. పురాణాల సంఖ్య 18 అనే విషయాన్ని దీనితో కలపకూడదు. ఋగ్వేద కాలాన్ని తొలి వైదిక యుగం అంటారు, తర్వాతి వేదాల కాలాన్ని ఉత్తర వైదిక యుగం అంటారు.
రామాయణాన్ని వాల్మీకి రచించగా, మహాభారతాన్ని వ్యాసుడు రచించాడు. కాళిదాసు మాళవికాగ్నిమిత్రం, కల్హణుడు రాజతరంగిణి రచించారు. ఈ రెండు ఇతిహాసాలు వేదాల తర్వాత వచ్చిన ముఖ్య సాహిత్యం.
బౌద్ధ సాహిత్యం పాళీ భాషలో ఉంది; త్రిపిటకాలు సుత్త, వినయ, అభిధమ్మ. జైన సాహిత్యం ప్రాకృత (అర్ధమాగధి) భాషలో ఉంది. 'బౌద్ధం = పాళీ, జైనం = ప్రాకృతం' అనే చిట్కా తరచు అడిగే అంశం.
జాతక కథలు బుద్ధుని పూర్వ జన్మల కథలు; వీటి ద్వారా అప్పటి సామాజిక, ఆర్థిక స్థితి తెలుస్తుంది. ఆగమాలు జైన సాహిత్యానికి చెందినవి, పురాణాలు వంశ చరిత్రకు ఉపయోగపడతాయి.
అర్థశాస్త్రం రచయిత కౌటిల్యుడు (చాణక్యుడు, విష్ణుగుప్తుడు); ఇది మౌర్యుల పాలనా వ్యవస్థను తెలిపే ముఖ్య గ్రంథం. కల్హణుడు రాజతరంగిణి, బాణభట్టు హర్షచరిత్ర, విశాఖదత్తుడు ముద్రారాక్షసం రచించారు.
కశ్మీర్ రాజుల చరిత్రను తెలిపే 'రాజతరంగిణి' రచయిత ఎవరు?
A. బాణభట్టు
B. కల్హణుడు
C. సంధ్యాకర నంది
D. కాళిదాసు
Answer & explanation
Correct: B — కల్హణుడు
రాజతరంగిణి రచయిత కల్హణుడు; ఇది కశ్మీర్ రాజుల చరిత్రను తెలుపుతుంది, భారతదేశంలో తొలి చరిత్ర గ్రంథంగా చెబుతారు. బాణభట్టు హర్షచరిత్ర, సంధ్యాకర నంది రామచరితం రచించారు.