నాలుగవ బౌద్ధ సంగీతి నిర్వహణకు సంబంధించి సరైన జత ఏది?
- A. అధ్యక్షుడు వసుమిత్రుడు, ఉపాధ్యక్షుడు అశ్వఘోషుడు
- B. అధ్యక్షుడు అశ్వఘోషుడు, ఉపాధ్యక్షుడు వసుమిత్రుడు
- C. అధ్యక్షుడు నాగార్జునుడు, ఉపాధ్యక్షుడు చరకుడు
- D. అధ్యక్షుడు కనిష్కుడు, ఉపాధ్యక్షుడు నాగార్జునుడు
Answer & explanation
Correct: A — అధ్యక్షుడు వసుమిత్రుడు, ఉపాధ్యక్షుడు అశ్వఘోషుడు
కుండలవనం సభలో వసుమిత్రుడు అధ్యక్షుడిగా, అశ్వఘోషుడు ఉపాధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు; ఈ సభలోనే బౌద్ధం హీనయాన, మహాయానాలుగా చీలింది. మొదటి ఎంపికలో పదవులు తారుమారయ్యాయి; మిగతా ఎంపికలలో నాగార్జునుడు, చరకుడు సంగీతి అధ్యక్ష పదవుల్లో ఉన్నట్లు నోట్స్లో ఎక్కడా లేదు.
Revise related study notesకనిష్కుని గురించి కింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి. 1) క్రీ.శ. 78లో శక శకం ప్రారంభించాడు. 2) మొదటి రాజధాని పురుషపురం. 3) రెండవ రాజధాని మథుర. 4) అతడు హీనయాన బౌద్ధాన్ని స్వీకరించి చైనాలో ప్రచారం చేయించాడు. సరైనవి ఏవి?
- A. 1 మరియు 4 మాత్రమే
- B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 2 మరియు 4 మాత్రమే
- D. 1, 2, 3 మరియు 4
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
మొదటి మూడు వ్యాఖ్యలు సరైనవి: శక శకం క్రీ.శ. 78లో మొదలైంది, పురుషపురం (పెషావార్) మొదటి రాజధాని, మథుర రెండవ రాజధాని. నాల్గవ వ్యాఖ్య తప్పు, ఎందుకంటే కనిష్కుడు మహాయాన బౌద్ధాన్ని స్వీకరించి మధ్య ఆసియా, చైనాలలో ప్రచారం చేయించాడు; అందువల్ల 4 ఉన్న ఎంపికలన్నీ తప్పు.
Revise related study notesకింది ఓడరేవులలో తూర్పు తీరానికి చెందనిది ఏది?
- A. అరికమేడు
- B. కావేరిపట్టణం
- C. బారికేజా (భరూచ్)
- D. తామ్రలిప్తి
Answer & explanation
Correct: C — బారికేజా (భరూచ్)
అరికమేడు (పుదుచ్చేరి సమీపం), కావేరిపట్టణం, తామ్రలిప్తి (బెంగాల్) తూర్పు తీర రేవులు. బారికేజా (భరూచ్, గుజరాత్) కళ్యాణ్, చౌల్, ముజిరిస్లతో పాటు పశ్చిమ తీర రేవు. అరికమేడులో రోమన్ ఫ్యాక్టరీ, వైన్ పాత్రలు బయటపడటం నాటి రోమన్ సంబంధాలకు రుజువు.
Revise related study notesరోమన్ వాణిజ్యం గురించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
- A. రోమన్ బంగారం భారత్కు తరలిపోతోందని ప్లినీ తన నేచురల్ హిస్టరీలో విచారం వ్యక్తం చేశాడు
- B. హిప్పాలస్ అరేబియా సముద్ర రుతుపవనాల దిశలను కనుగొన్నాడు
- C. అరికమేడు వద్ద రోమన్ ఫ్యాక్టరీ ఆనవాళ్లు లభించాయి
- D. పెరిప్లస్ ఆఫ్ ది ఎరిత్రియన్ సీ గ్రంథాన్ని రోమన్ చరిత్రకారుడు ప్లినీ రచించాడు
Answer & explanation
Correct: D — పెరిప్లస్ ఆఫ్ ది ఎరిత్రియన్ సీ గ్రంథాన్ని రోమన్ చరిత్రకారుడు ప్లినీ రచించాడు
పెరిప్లస్ ఆఫ్ ది ఎరిత్రియన్ సీ రచయిత పేరు తెలియని గ్రీకు నావికుడు; అది నాటి భారతీయ ఓడరేవులు, ఎగుమతి దిగుమతులను వివరిస్తుంది. ప్లినీ రచన నేచురల్ హిస్టరీ, అందులో రోమన్ బంగారం భారత్కు వెళ్లిపోవడంపై ఆందోళన ఉంది. మిగతా మూడు వాక్యాలు నోట్స్కు అనుగుణంగా సరైనవి.
Revise related study notesశ్రేణుల గురించి కింది వాక్యాలలో సరికానిది ఏది?
- A. శ్రేణి అధిపతిని గ్రామిక అని పిలిచేవారు
- B. శ్రేణులు సభ్యుల ఉత్పత్తి నాణ్యత, ధరలు, పని గంటలను నియంత్రించేవి
- C. శ్రేణులు డిపాజిట్లపై వడ్డీ చెల్లిస్తూ బ్యాంకుల్లా పనిచేసేవి
- D. శ్రేణులు తమ సొంత నాణేలు, సీళ్లను ముద్రించుకునే అధికారం కలిగి ఉండేవి
Answer & explanation
Correct: A — శ్రేణి అధిపతిని గ్రామిక అని పిలిచేవారు
శ్రేణి అధిపతి శ్రేష్ఠి లేదా జెట్టక; గ్రామిక అనేది శాతవాహన గ్రామాధికారి పేరు, కాబట్టి ఈ వాక్యం తప్పు. మిగతా మూడూ శ్రేణుల విధులను సరిగ్గా వివరిస్తున్నాయి: నాణ్యత, ధరల నియంత్రణ, అక్షయనీవి డిపాజిట్లపై వడ్డీ చెల్లింపు, సొంత నాణేలు, సీళ్ల ముద్రణ.
Revise related study notesగాంధార, మథుర, అమరావతి శిల్పకళలు, వాటికి వాడిన రాళ్ల సరైన జతను గుర్తించండి.
- A. గాంధార - మచ్చల ఎర్ర ఇసుకరాయి; మథుర - బూడిద రంగు పలకరాయి; అమరావతి - తెల్లటి పాలరాయి
- B. గాంధార - బూడిద రంగు పలకరాయి; మథుర - మచ్చల ఎర్ర ఇసుకరాయి; అమరావతి - తెల్లటి పాలరాయి
- C. గాంధార - తెల్లటి పాలరాయి; మథుర - బూడిద రంగు పలకరాయి; అమరావతి - ఎర్ర ఇసుకరాయి
- D. గాంధార - బూడిద రంగు పలకరాయి; మథుర - తెల్లటి పాలరాయి; అమరావతి - మచ్చల ఎర్ర ఇసుకరాయి
Answer & explanation
Correct: B — గాంధార - బూడిద రంగు పలకరాయి; మథుర - మచ్చల ఎర్ర ఇసుకరాయి; అమరావతి - తెల్లటి పాలరాయి
గాంధారలో బూడిద/నీలి రంగు పలకరాయిని (స్కిస్ట్), మథురలో తెల్ల మచ్చల ఎర్ర ఇసుకరాయిని, అమరావతిలో తెల్లటి పాలరాయి/సున్నపురాయిని వాడారు. మిగతా ఎంపికలలో రాళ్లు తారుమారయ్యాయి. గాంధార విదేశీ (గ్రీకో-రోమన్) ప్రభావంతో, మథుర, అమరావతి స్వదేశీ మూలాలతో వికసించాయని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి.
Revise related study notesగాంధార కళ గురించి సరికాని వాక్యం ఏది?
- A. దీన్ని గ్రీకో-బుద్ధిస్ట్ కళ అని కూడా పిలుస్తారు
- B. బుద్ధుని తల వెనుక అలంకారాలు లేని సాదా ప్రభామండలం ఉంటుంది
- C. ఇది ఎలాంటి విదేశీ ప్రభావం లేకుండా పూర్తిగా స్వదేశీ మూలాలతో వికసించింది
- D. బామియాన్ భారీ బుద్ధ విగ్రహాలు ఈ శైలికి ప్రసిద్ధ నిదర్శనం
Answer & explanation
Correct: C — ఇది ఎలాంటి విదేశీ ప్రభావం లేకుండా పూర్తిగా స్వదేశీ మూలాలతో వికసించింది
గాంధార కళ భారతీయ ఆధ్యాత్మికత, గ్రీకు-రోమన్ శైలుల మిశ్రమం, కాబట్టి అది పూర్తిగా స్వదేశీ అనడం తప్పు; స్వదేశీ మూలాలతో వికసించినవి మథుర, అమరావతి రీతులు. గాంధార బుద్ధునికి సాదా ప్రభామండలం ఉండగా, మథురలో చెక్కిన ప్రభామండలం ఉంటుంది. మిగతా వాక్యాలు సరైనవే.
Revise related study notesకింది వాటిలో మథుర శిల్పకళా రీతికి సంబంధం లేనిది ఏది?
- A. కంకాలి తిలా వద్ద లభించిన జైన తీర్థంకరుల విగ్రహాలు
- B. కనిష్కుని తలలేని నిలువెత్తు రాతి విగ్రహం
- C. పూజా ఫలకాలైన ఆయగపట్టాలు
- D. జాతక కథలను కథారూపంలో చెక్కిన నాగార్జునకొండ శిల్పాలు
Answer & explanation
Correct: D — జాతక కథలను కథారూపంలో చెక్కిన నాగార్జునకొండ శిల్పాలు
నాగార్జునకొండ, అమరావతిలు శాతవాహన, ఇక్ష్వాకుల పోషణలో వెలసిన కృష్ణా లోయ కళకు చెందినవి, అక్కడ కథా శిల్పాలు ప్రత్యేకత. కంకాలి తిలా జైన విగ్రహాలు, ఆయగపట్టాలు, కనిష్కుని తలలేని విగ్రహం మథురలోనే లభించాయి; కాబట్టి అవి మథుర శైలికి చెందినవి.
Revise related study notesబౌద్ధ చైత్యాల గురించి కింది వాక్యాలలో సరైనది ఏది?
- A. చైత్యం సామూహిక ప్రార్థన, ధ్యానం కోసం నిర్మించిన మందిరం; దాని చివరన చిన్న స్తూపం ఉంటుంది
- B. చైత్యం వర్షాకాలంలో భిక్షువులు నివసించే గదులను సూచిస్తుంది
- C. కార్లే చైత్యం ఒడిశా కొండల్లో తొలిచారు
- D. చైత్యంలో స్తూపం ఉండదు, కేవలం విగ్రహాలు మాత్రమే ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: A — చైత్యం సామూహిక ప్రార్థన, ధ్యానం కోసం నిర్మించిన మందిరం; దాని చివరన చిన్న స్తూపం ఉంటుంది
చైత్యం భిక్షువులు సామూహికంగా ప్రార్థన, ధ్యానం చేసే మందిరం, దాని చివర చిన్న స్తూపం ఉంటుంది. వర్షాకాల నివాస గదులు విహారాలు, కార్లే చైత్యం మహారాష్ట్రలో (పూణే సమీపం) ఉంది. కాబట్టి మిగతా ఎంపికలు చైత్యం, విహారం భేదాన్ని తారుమారు చేస్తున్నాయి లేదా ప్రదేశాన్ని తప్పుగా చెబుతున్నాయి.
Revise related study notesమహాయాన బౌద్ధం గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
- A. సంస్కృత భాషను మత గ్రంథాల భాషగా స్వీకరించారు
- B. విగ్రహారాధన ప్రధానంగా పూర్వ బౌద్ధం (హీనయానం)లోనే మొదలైంది
- C. అవలోకితేశ్వరుడు, మంజుశ్రీ వంటి బోధిసత్త్వుల ఆరాధన మొదలైంది
- D. మైత్రేయుడిని భవిష్యత్ బుద్ధుడిగా భావించారు
Answer & explanation
Correct: B — విగ్రహారాధన ప్రధానంగా పూర్వ బౌద్ధం (హీనయానం)లోనే మొదలైంది
బుద్ధుని విగ్రహ రూప పూజ మహాయానంలో మొదలైంది; పూర్వ బౌద్ధంలో పాదముద్రలు, ధర్మచక్రం వంటి చిహ్నాలతో గురువును పూజించేవారు, కాబట్టి ఈ వాక్యం తప్పు. సంస్కృత గ్రంథ భాష, బోధిసత్త్వ ఆరాధన, మైత్రేయుడు భవిష్యత్ బుద్ధుడన్న నమ్మకం మహాయాన లక్షణాలే.
Revise related study notes