గుప్తుల అనంతర యుగం / వర్ధన రాజవంశం · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for గుప్తుల అనంతర యుగం / వర్ధన రాజవంశం (ప్రాచీన భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Moderate
కనౌజ్ వైపు దండెత్తిన రాజ్యవర్ధనుడు మొదట యుద్ధంలో ఓడించి సంహరించిన రాజు ఎవరు?
A. గౌడ రాజు శశాంకుడు
B. మౌఖరి రాజు గ్రహవర్మ
C. మాల్వా రాజు దేవగుప్తుడు
D. రెండవ పులకేశి
Answer & explanation
Correct: C — మాల్వా రాజు దేవగుప్తుడు
రాజ్యవర్ధనుడు మొదట దేవగుప్తుడిని సులభంగా యుద్ధంలో సంహరించాడు, ఆ తర్వాత శశాంకుని కుతంత్రానికి బలయ్యాడు. గ్రహవర్మ అతని బావ, శశాంకుడు అతన్ని హత్య చేసినవాడు, పులకేశి తర్వాతి కాలంలో హర్షునితో తలపడ్డాడు.
A. ప్రభాకరవర్ధనుని మరణం – గ్రహవర్మ హత్య – రాజ్యవర్ధనుడు దేవగుప్తుని సంహరించడం – శశాంకుడు రాజ్యవర్ధనుని హత్య చేయడం
B. గ్రహవర్మ హత్య – ప్రభాకరవర్ధనుని మరణం – శశాంకుడు రాజ్యవర్ధనుని హత్య – దేవగుప్తుని సంహారం
C. ప్రభాకరవర్ధనుని మరణం – రాజ్యవర్ధనుడు దేవగుప్తుని సంహరించడం – గ్రహవర్మ హత్య – రాజ్యవర్ధనుని హత్య
D. ప్రభాకరవర్ధనుని మరణం – రాజ్యవర్ధనుని హత్య – గ్రహవర్మ హత్య – దేవగుప్తుని సంహారం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రభాకరవర్ధనుని మరణం – గ్రహవర్మ హత్య – రాజ్యవర్ధనుడు దేవగుప్తుని సంహరించడం – శశాంకుడు రాజ్యవర్ధనుని హత్య చేయడం
ప్రభాకరవర్ధనుడు మరణించగా (క్రీ.శ. 605) ఆ అవకాశంతో దేవగుప్తుడు, శశాంకుడు కనౌజ్పై దాడి చేసి గ్రహవర్మను చంపారు; ప్రతీకారానికి వెళ్లిన రాజ్యవర్ధనుడు దేవగుప్తుని సంహరించగా, తర్వాత శశాంకుడు అతన్ని హత్య చేశాడు (క్రీ.శ. 606). మిగిలిన క్రమాలు కారణ-పరిణామ సంబంధాన్ని తారుమారు చేస్తున్నాయి.
హర్షవర్ధనుడు తన పట్టాభిషేక జ్ఞాపకార్థం క్రీ.శ. 606లో హర్ష శకాన్ని ప్రారంభించాడు. క్రీ.శ. 319-320 గుప్త శకం, క్రీ.శ. 78 శక శకం, క్రీ.శ. 643 కనౌజ్ మత సభ జరిగిన సంవత్సరం.
హర్షవర్ధనుడు తన రాజధానిని థానేశ్వర్ నుండి ఏ నగరానికి మార్చాడు?
A. పాటలీపుత్రం
B. ప్రయాగ
C. కనౌజ్
D. వల్లభి
Answer & explanation
Correct: C — కనౌజ్
గంగా లోయ రక్షణ, పరిపాలనా సౌలభ్యం దృష్ట్యా, మౌఖరి వంశానికి వారసులు లేకపోవడంతో హర్షుడు కనౌజ్ (మహోదయపురం)ను రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. ప్రయాగ మహామోక్ష పరిషత్ వేదిక మాత్రమే, పాటలీపుత్రం గుప్తుల రాజధాని, వల్లభి మైత్రకుల కేంద్రం.
అటవీ తెగల నాయకుడు నిర్భావుడు, బౌద్ధ సన్యాసి దివాకరమిత్ర సహాయంతో హర్షుడు వింధ్యారణ్యాల్లో రాజ్యశ్రీని చివరి క్షణంలో కాపాడాడు. శీలభద్రుడు నలంద కులపతి, జయసేనుడు ఒడిశా బౌద్ధ పండితుడు, మాతంగ దివాకరుడు చండాల కులానికి చెందిన ఆస్థాన పండితుడు; వీరు ఈ సంఘటనతో సంబంధం లేనివారు.
హర్షవర్ధనుని పట్టాభిషేకానికి సంబంధించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. మంత్రులు భండి, సింహనాదుల విన్నపం మేరకు రాజ్యాధికారం స్వీకరించాడు
B. ఆ సమయంలో హర్ష శకాన్ని ప్రారంభించాడు
C. రాజ్యశ్రీ తరఫున కనౌజ్ పాలనను కూడా స్వీకరించాడు
D. రాజ్యశ్రీని సతీసహగమనం నుండి కాపాడలేకపోయాడు
Answer & explanation
Correct: D — రాజ్యశ్రీని సతీసహగమనం నుండి కాపాడలేకపోయాడు
హర్షుడు చితి పేర్చుకుని సతీసహగమనానికి సిద్ధపడిన రాజ్యశ్రీని చివరి క్షణంలో కాపాడి వెనక్కి తెచ్చాడు, కాబట్టి 'కాపాడలేకపోయాడు' అనడం తప్పు. మిగిలిన మూడు ప్రకటనలు నోట్స్తో సరిపోతాయి.
హర్షవర్ధనుడు హంసవేగ రాయబారం ద్వారా దౌత్య మైత్రి నెలకొల్పిన కామరూప (అస్సాం) రాజు ఎవరు?
A. ధ్రువసేనుడు
B. శశాంకుడు
C. భాస్కరవర్మ
D. అరుణాశ్వుడు
Answer & explanation
Correct: C — భాస్కరవర్మ
కామరూప రాజు భాస్కరవర్మతో మైత్రి చేసుకుని హర్షుడు శశాంకునిపై సంయుక్త దాడి చేశాడు. ధ్రువసేనుడు వల్లభి మైత్రక రాజు, శశాంకుడు గౌడ శత్రువు, అరుణాశ్వుడు హర్షుని మరణానంతరం సింహాసనం ఆక్రమించిన మంత్రి.
హిమాలయాల నుండి నర్మదా వరకు ఉత్తర భారత ఆధిపత్యానికి గుర్తుగా హర్షుడు పొందిన సార్వభౌమ బిరుదు ఏది?
A. సకలోత్తరాపథనాథ
B. దక్షిణాపథేశ్వర
C. పరమేశ్వర
D. కవిరాజ
Answer & explanation
Correct: A — సకలోత్తరాపథనాథ
'సకలోత్తరాపథనాథ' అంటే ఉత్తర భారత సమస్త భూమండలాధిపతి, ఇది హర్షుని బిరుదు. 'దక్షిణాపథేశ్వర', 'పరమేశ్వర' బిరుదులు హర్షుని ఓడించిన రెండవ పులకేశివి, 'కవిరాజ' సముద్రగుప్తుని బిరుదు.
హర్షుడు తన కుమార్తెను ఇచ్చి వివాహం చేసి సామంత మిత్రునిగా మార్చుకున్న వల్లభి మైత్రక పాలకుడు ఎవరు?
A. భాస్కరవర్మ
B. దేవగుప్తుడు
C. రెండవ రుద్రసేనుడు
D. రెండవ ధ్రువసేనుడు
Answer & explanation
Correct: D — రెండవ ధ్రువసేనుడు
హర్షుడు వల్లభి రాజు రెండవ ధ్రువసేనుడిని ఓడించి, పశ్చిమ సరిహద్దు రక్షణ కోసం తన కుమార్తెను ఇచ్చి వివాహం చేసి సామంత మిత్రునిగా చేసుకున్నాడు. రెండవ రుద్రసేనుడు గుప్తుల కాలపు వాకాటక రాజు, భాస్కరవర్మ కామరూప పాలకుడు.
హర్షుని సైనిక విజయాలపై కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. కాశ్మీర్ పాలకుని బెదిరించి బుద్ధుని దంత అవశేషాన్ని కనౌజ్కు రప్పించాడు
B. వల్లభి రాజు ధ్రువసేనుని ఓడించి అతని రాజ్యాన్ని పూర్తిగా విలీనం చేసుకున్నాడు
C. భాస్కరవర్మతో కలిసి శశాంకునిపై దాడి చేశాడు
D. సింధు, పంజాబ్ రాజ్యాలను లొంగదీసుకున్నాడు
Answer & explanation
Correct: B — వల్లభి రాజు ధ్రువసేనుని ఓడించి అతని రాజ్యాన్ని పూర్తిగా విలీనం చేసుకున్నాడు
హర్షుడు ధ్రువసేనుడిని ఓడించినా రాజ్యాన్ని విలీనం చేయలేదు; సఖ్యత కుదుర్చుకుని కుమార్తెను ఇచ్చి వివాహం చేసి సామంత మిత్రునిగా ఉంచాడు. కాబట్టి 'పూర్తిగా విలీనం' అనడం తప్పు, మిగిలినవి హర్షుని విజయాలుగా నోట్స్లో ఉన్నాయి.