Free practice MCQs with answers and explanations for మహాజనపదాల కాలం (ప్రాచీన భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Moderate
ఉత్తరాపథం తూర్పున ఏ ఓడరేవు నుండి ప్రారంభమయ్యేది?
A. భరూచ్
B. చంపా
C. ప్రతిష్ఠానపురం
D. తామ్రలిప్తి (బెంగాల్)
Answer & explanation
Correct: D — తామ్రలిప్తి (బెంగాల్)
ఉత్తరాపథం బెంగాల్‌లోని తామ్రలిప్తి ఓడరేవు నుండి పాటలీపుత్రం, వారణాసి, కౌశాంబి, మథుర, తక్షశిల మీదుగా పుష్కలావతి వరకు సాగింది. ప్రతిష్ఠానపురం దక్షిణాపథం చివరన గోదావరి తీరంలో ఉంది; చంపా అంగ రాజధాని.
A. ఉత్తరాపథం – ప్రతిష్ఠానపురం వరకు విస్తరించిన మార్గం
B. దక్షిణాపథం – ప్రతిష్ఠానపురం (గోదావరి తీరం) వరకు విస్తరించిన మార్గం
C. దక్షిణాపథం – తామ్రలిప్తి నుండి తక్షశిల వరకు
D. ఉత్తరాపథం – ఉజ్జయిని, మాహిష్మతి గుండా దక్షిణం వైపు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — దక్షిణాపథం – ప్రతిష్ఠానపురం (గోదావరి తీరం) వరకు విస్తరించిన మార్గం
దక్షిణాపథం వారణాసి, కౌశాంబి నుండి వింధ్య దాటి నర్మదా లోయ, ఉజ్జయిని, మాహిష్మతి మీదుగా గోదావరి తీరంలోని ప్రతిష్ఠానపురం వరకు సాగింది. తామ్రలిప్తి నుండి తక్షశిల, మధ్య ఆసియా వైపు సాగినది ఉత్తరాపథం; అందువల్ల ఇతర జతలు తప్పు.
భారతదేశంలో తొలి ప్రామాణిక నాణేలైన పంచ్-మార్క్డ్ (ఆహత) నాణేలు ప్రధానంగా ఏ లోహంతో తయారయ్యేవి?
A. వెండి
B. బంగారం
C. ఇనుము
D. సీసం
Answer & explanation
Correct: A — వెండి
పంచ్-మార్క్డ్ నాణేలు ప్రధానంగా వెండితో, అరుదుగా రాగితో తయారయ్యాయి; ప్రాచీన గ్రంథాలలో వీటిని కర్షాపణ (కహాపణ) అని పిలిచారు. బంగారు నాణేలు గుప్తుల కాలంలో విస్తృతమయ్యాయి, కాబట్టి ఇవి బంగారంతో కావు.
పంచ్-మార్క్డ్ నాణేలకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. కొండ, సూర్యుడు, చెట్టు వంటి చిహ్నాలు డైలతో నొక్కబడేవి
B. వీటిని కర్షాపణ, ధరణ, పణ అని పిలిచారు
C. తొలుత వ్యాపార శ్రేణులు వీటిని జారీ చేశాయి
D. నాణేలపై రాజు పేరు, తేదీ ముద్రించబడేవి
Answer & explanation
Correct: D — నాణేలపై రాజు పేరు, తేదీ ముద్రించబడేవి
పంచ్-మార్క్డ్ నాణేలపై రాజుల పేర్లు, రాతలు, తేదీలు ఉండేవి కావు; కేవలం 1 నుండి 5 చిహ్నాలు మాత్రమే ఉండేవి. ఇవి ప్రారంభంలో శ్రేణులు జారీ చేయగా తర్వాత మగధ వంటి రాజ్యాలు రాజముద్రలతో ముద్రించడం ప్రారంభించాయి.
నార్తర్న్ బ్లాక్ పాలిష్డ్ వేర్ (NBPW) పాత్రల ప్రధాన భౌతిక లక్షణం ఏది?
A. ముతక ఎరుపు రంగు ఉపరితలం
B. గాజు లాంటి నల్లని నిగనిగలాడే మెరుపు
C. చేతితో చేసిన అసమాన ఆకృతులు
D. చిత్రించిన బూడిద రంగు జ్యామితీయ నమూనాలు
Answer & explanation
Correct: B — గాజు లాంటి నల్లని నిగనిగలాడే మెరుపు
NBPW పాత్రలు చక్రంపై నాణ్యమైన ఒండ్రు మట్టితో తయారై, తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతలో కాల్చబడి గాజులా నల్లని మెరుపును కలిగి ఉంటాయి. చిత్రించిన బూడిద రంగు పాత్రల (PGW) గురించిన వివరణ చివరి ఎంపిక; అది మలివేద కాలానికి సంబంధించినది.
Correct: C — మలివేద కాలం – PGW; మహాజనపదాల కాలం – NBPW
మలివేద కాలాన్ని చిత్రించిన బూడిద రంగు పాత్రలు (PGW) సూచించగా, మహాజనపదాల చారిత్రక కాలాన్ని (క్రీ.పూ. 6వ-2వ శతాబ్దాలు) NBPW సూచిస్తుంది. NBPW మౌర్యుల కాలం వరకు కొనసాగింది; మిగిలిన జతలు కాలాలను తారుమారు చేశాయి.
నిమ్న వర్ణ పురుషుడు ఉన్నత వర్ణ స్త్రీని వివాహమాడడాన్ని ఏమంటారు?
A. అనులోమ వివాహం
B. గాంధర్వ వివాహం
C. స్వయంవరం
D. ప్రతిలోమ వివాహం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రతిలోమ వివాహం
ప్రతిలోమ వివాహంలో నిమ్న వర్ణ పురుషుడు, ఉన్నత వర్ణ స్త్రీ కలుస్తారు; ధర్మసూత్రాలు దీన్ని తీవ్రంగా నిరసించాయి. ఉన్నత వర్ణ పురుషుడు, నిమ్న వర్ణ స్త్రీ వివాహం అనులోమం అంటారు; గాంధర్వ, స్వయంవరం వేరే వివాహ రూపాలు.
మహాజనపదాల కాలపు సామాజిక స్థితిగతులకు సంబంధించి సరికానిది ఏది?
A. ఆపస్తంబ, గౌతమ, బోధాయన ధర్మసూత్రాలు ఈ కాలంలో రచించబడ్డాయి
B. వైశ్యులు సామాజిక గౌరవం పొంది బౌద్ధ, జైన మతాలను వ్యతిరేకించారు
C. అనులోమ వివాహంలో ఉన్నత వర్ణ పురుషుడు, నిమ్న వర్ణ స్త్రీ కలుస్తారు
D. చండాలులు ఊరి వెలుపల నివసించాలని శాసించారు
Answer & explanation
Correct: B — వైశ్యులు సామాజిక గౌరవం పొంది బౌద్ధ, జైన మతాలను వ్యతిరేకించారు
సంపన్నులైనా వైశ్యులకు సామాజికంగా తగిన గౌరవం దక్కకపోవడంతో వారు బౌద్ధ, జైన మతాలను విశేషంగా ఆదరించారు, వ్యతిరేకించలేదు. మిగిలిన మూడు అంశాలు ధర్మసూత్రాలు, వివాహ నిబంధనలు, అస్పృశ్యత గురించిన సరైన వివరాలు.
పూర్వ నిర్ణీత విధి ప్రకారమే అంతా జరుగుతుందనే నియతివాదాన్ని బోధించిన అజీవిక మత స్థాపకుడు ఎవరు?
A. అజిత కేశకంబళి
B. వర్ధమాన మహావీరుడు
C. మక్కలి గోశాలుడు
D. గౌతమ బుద్ధుడు
Answer & explanation
Correct: C — మక్కలి గోశాలుడు
అజీవిక మతాన్ని స్థాపించిన మక్కలి గోశాలుడు మానవ ప్రయత్నం నిష్ఫలమని, అంతా విధి రాత అని నియతివాదాన్ని ప్రచారం చేశాడు. అజిత కేశకంబళి భౌతికవాదాన్ని (చార్వాకం) బోధించినవాడు; మహావీరుడు జైనాన్ని, బుద్ధుడు బౌద్ధాన్ని బోధించారు.
మధ్యమ మార్గం, అష్టాంగ మార్గం బౌద్ధ బోధనలు; జైనం అత్యంత కఠినమైన అహింస, త్రిరత్నాలను ప్రబోధించింది, కాబట్టి జైనం–మధ్యమ మార్గం జత తప్పు. అజీవికం నియతివాదాన్ని, చార్వాకం పరలోకం లేదనే భౌతికవాదాన్ని బోధించాయి.