Free practice MCQs with answers and explanations for మహాజనపదాల కాలం (ప్రాచీన భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Moderate
అలెగ్జాండర్ నౌకాదళాధిపతిగా సింధు ముఖద్వారం నుండి యూఫ్రటీస్ వరకు సముద్ర మార్గాన్ని పరిచయం చేసిన వ్యక్తి ఎవరు?
A. మెగస్తనీస్
B. హెరోడోటస్
C. కర్టియస్
D. నియార్కస్
Answer & explanation
Correct: D — నియార్కస్
అలెగ్జాండర్ నౌకాదళాధిపతి నియార్కస్ ప్రయాణం సింధు ముఖద్వారం నుండి యూఫ్రటీస్ వరకు కొత్త సముద్ర మార్గాన్ని ప్రపంచానికి చూపింది. మెగస్తనీస్ తర్వాతి మౌర్య ఆస్థాన రాయబారి, హెరోడోటస్ పర్షియన్ సత్రపి గురించి రాసిన చరిత్రకారుడు, కర్టియస్ నంద సైన్యం గురించి రాసిన రచయిత.
A. భారత కాలగణనకు ప్రామాణిక సంవత్సరంగా క్రీ.పూ. 326 నిలవడం
B. ఉత్తర భారతదేశం శాశ్వతంగా గ్రీకు పాలనలోకి రావడం
C. గ్రీస్/పశ్చిమాసియాతో కొత్త వాణిజ్య మార్గాలు ప్రారంభమవడం
D. గ్రీకో-ఇండియన్ (గాంధార) కళకు నాంది పలకడం
Answer & explanation
Correct: B — ఉత్తర భారతదేశం శాశ్వతంగా గ్రీకు పాలనలోకి రావడం
అలెగ్జాండర్ భారతదేశంపై ప్రత్యక్ష రాజకీయ ఆధిపత్యాన్ని శాశ్వతంగా నిలపలేకపోయాడు; అతడు బియాస్ వద్ద వెనుదిరిగి క్రీ.పూ. 323లో బాబిలోన్‌లో మరణించాడు. క్రీ.పూ. 326 భారత కాలగణనకు ప్రామాణిక లంగరు, వాణిజ్య మార్గాలు, గాంధార కళకు నాంది మిగిలిన ఫలితాలు.
మహాజనపదాల కాలంలో రైతులు రాజుకు చెల్లించే ప్రామాణిక పంట పన్ను వాటా ఎంత (దీనిని భాగ అనేవారు)?
A. పంటలో 1/2 వంతు
B. పంటలో 1/10 వంతు
C. పంటలో 1/6వ వంతు
D. పంటలో 1/3 వంతు
Answer & explanation
Correct: C — పంటలో 1/6వ వంతు
ప్రధాన ఆదాయమైన భూమి శిస్తును రైతులు పంటలో 1/6వ వంతు (భాగ) గా చెల్లించేవారు. బలి అనే పన్ను వేదకాలపు స్వచ్ఛంద కానుక నుండి తప్పనిసరి పన్నుగా మారింది. 1/2, 1/3 వంటి భారీ వాటాలు ఈ కాలపు ప్రామాణిక రేటు కావు.
బలిసాధక అంటే పన్నులు వసూలు చేసే రెవెన్యూ అధికారి, న్యాయాధికారి కాదు; న్యాయ విచారణాధికారి 'వోహారిక'. సేనానాయక సైన్యాధ్యక్షుడు, గ్రామ భోజక గ్రామంలో శాంతిభద్రతలు, పన్ను వసూలు చూసేవాడు, శౌల్కికులు సుంకాలు వసూలు చేసేవారు.
ప్రాచీన భారత సైన్యంలోని చతురంగ బలాలలో లేని విభాగం ఏది?
A. పదాతి దళం
B. నౌకా దళం
C. గజ దళం
D. రథ దళం
Answer & explanation
Correct: B — నౌకా దళం
చతురంగ బలాలు పదాతి, అశ్వ, రథ, గజ దళాలు. నౌకా దళం ఈ నాలుగింటిలో భాగం కాదు. గంగా లోయ బురద నేలల్లో రథాల కదలిక కష్టమై రథాల ప్రాధాన్యం తగ్గగా, గజదళం మగధ విజయాలకు కీలకమైంది.
మహాజనపదాల సైనిక వ్యవస్థపై కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1) గంగా లోయ బురద వల్ల రథాల ప్రాధాన్యం తగ్గింది. 2) ఏనుగులను కోట గోడలు కూల్చడానికి వాడారు. 3) సైనికులకు నాణేల రూపంలో ఖజానా నుండి జీతాలు ఇచ్చేవారు. ఏవి సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
వర్షాకాల బురద నేలలో రథాల వాడకం కష్టమవడంతో వాటి ప్రాధాన్యం తగ్గింది, మగధ ఏనుగులతో శత్రు కోటల చెక్క గోడలు, తలుపులు కూల్చేది, శాశ్వత సైన్యానికి కర్షాపణాల రూపంలో జీతాలు ఇవ్వబడ్డాయి. మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్‌తో సరిపోతాయి, కాబట్టి అన్నీ సరైనవి.
మహాజనపదాల కాలంలో భూమి లేని వ్యవసాయ కూలీలు, బానిసలను ఏమని పిలిచేవారు?
A. దాస-కమ్మకారులు
B. గహపతులు
C. క్షేత్రకారులు
D. శ్రేష్ఠులు
Answer & explanation
Correct: A — దాస-కమ్మకారులు
భూస్వాముల పొలాల్లో పనిచేసే భూమిలేని కూలీలను దాస-కమ్మకారులు అనేవారు. గహపతులు పెద్ద భూస్వాములు/ధనిక రైతులు, క్షేత్రకారులు స్వంత చిన్న కమతాలున్న రైతులు, శ్రేష్ఠులు ధనిక వర్తకులు.
Correct: D — క్షేత్రకారులు – భూమి లేని వ్యవసాయ కూలీలు
క్షేత్రకారులు స్వంతంగా చిన్న భూకమతాలు కలిగిన సామాన్య రైతులు; భూమిలేని కూలీలు దాస-కమ్మకారులు. అత్యంత సంపన్న గహపతులను మహాసేట్టి/మహాసాల అనేవారు (ఉదా. జేతవనారామాన్ని కొన్న అనాథపిండకుడు).
బౌద్ధ జాతక కథల ప్రకారం ప్రాచీన భారతదేశంలో సంప్రదాయ వృత్తి శ్రేణుల (Guilds) సంఖ్య ఎంత?
A. 8
B. 12
C. 18
D. 24
Answer & explanation
Correct: C — 18
జాతక కథలలో వడ్రంగులు, నేతకారులు, కమ్మరులు, కుమ్మరులు, దంతపు కళాకారులు, తోలు పనివారు వంటి 18 సంప్రదాయ శ్రేణులు పేర్కొనబడ్డాయి. 8 అనేది వజ్జి సమాఖ్యలోని తెగల సంఖ్య, కాబట్టి దానితో కలగలపకూడదు.
A. జెట్ఠక – చేతివృత్తుల శ్రేణి అధిపతి; శ్రేష్ఠి – వ్యాపార సంఘ పెద్ద
B. జెట్ఠక – వ్యాపార సంఘ పెద్ద; శ్రేష్ఠి – చేతివృత్తుల శ్రేణి అధిపతి
C. జెట్ఠక – బిడారాల నాయకుడు; శ్రేష్ఠి – గ్రామ పెద్ద
D. జెట్ఠక – రెవెన్యూ అధికారి; శ్రేష్ఠి – సైన్యాధ్యక్షుడు
Answer & explanation
Correct: A — జెట్ఠక – చేతివృత్తుల శ్రేణి అధిపతి; శ్రేష్ఠి – వ్యాపార సంఘ పెద్ద
శ్రేణి అధిపతిని జెట్ఠక (ప్రమోఖుడు) అనీ, వ్యాపార వర్తక శ్రేణి పెద్దను శ్రేష్ఠి అనీ పిలిచేవారు. బిడారాల నాయకుడు సార్థవాహుడు, గ్రామ పెద్ద గ్రామ భోజక, రెవెన్యూ అధికారి బలిసాధక, సైన్యాధ్యక్షుడు సేనానాయక.