ప్రగతిశీల, తిరోగమన, అనుపాత పన్నులు (Progressive, Regressive and Proportional Tax)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రగతిశీల, తిరోగమన, అనుపాత పన్నులు (Progressive, Regressive and Proportional Tax) in పన్నుల వ్యవస్థ – ప్రత్యక్ష & పరోక్ష పన్నులు (Taxation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత ఆదాయపు పన్ను శ్లాబులు ఏ రకమైన పన్నుకు ఉదాహరణ?
A. తిరోగమన పన్ను (Regressive Tax)
B. అనుపాత పన్ను (Proportional Tax)
C. పరోక్ష పన్ను
D. ప్రగతిశీల పన్ను (Progressive Tax)
Answer & explanation
Correct: D — ప్రగతిశీల పన్ను (Progressive Tax)
ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ పన్ను రేటు కూడా పెరిగే విధానమే ప్రగతిశీల పన్ను; ఆదాయపు పన్ను శ్లాబులు ఇందుకు ఉదాహరణ. ఇది ఆదాయ అసమానతలను తగ్గించడానికి, సామర్థ్యం మేరకు చెల్లింపు (Ability to Pay) సూత్రానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.
మంచి పన్ను యొక్క నాలుగు సూత్రాలను (Canons of Taxation) ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. ఆడమ్ స్మిత్
B. జె.ఎం. కీన్స్
C. ఆర్థర్ లాఫర్
D. కార్ల్ మార్క్స్
Answer & explanation
Correct: A — ఆడమ్ స్మిత్
సమానత్వం (Equity), నిశ్చితత్వం (Certainty), సౌలభ్యం (Convenience), పొదుపు (Economy) అనే నాలుగు పన్ను సూత్రాలను ఆడమ్ స్మిత్ తన రచనలో చెప్పారు. లాఫర్ పన్ను రేటు–రాబడి సంబంధాన్ని చెప్పారు; కీన్స్ ప్రభుత్వ వ్యయ సిద్ధాంతానికి పేరుగాంచారు.
ఆదాయం ఎంతైనా పన్ను రేటు ఒకటే ఉండే పన్ను విధానాన్ని ఏమంటారు?
A. ప్రగతిశీల పన్ను
B. తిరోగమన పన్ను
C. అనుపాత పన్ను (ఫ్లాట్ ట్యాక్స్)
D. సెస్
Answer & explanation
Correct: C — అనుపాత పన్ను (ఫ్లాట్ ట్యాక్స్)
అనుపాత పన్నులో ఆదాయం ₹1 లక్ష అయినా ₹10 లక్షలు అయినా రేటు ఒకటే (ఉదా: 10%), అందుకే దీన్ని ఫ్లాట్ ట్యాక్స్ అంటారు. ప్రగతిశీలంలో రేటు ఆదాయంతో పెరుగుతుంది, తిరోగమనంలో ఆదాయ శాతంగా పన్ను తగ్గుతుంది.
ఉప్పు, సబ్బు వంటి వస్తువులపై పన్ను పేదవారి ఆదాయంలో పెద్ద భాగాన్ని, ధనికుల ఆదాయంలో చిన్న భాగాన్ని తీసుకుంటుంది. అందువల్ల పరోక్ష పన్నులు సాధారణంగా ఏ స్వభావం కలిగి ఉంటాయి?
A. ప్రగతిశీల స్వభావం
B. అనుపాత స్వభావం
C. నిశ్చిత స్వభావం
D. తిరోగమన స్వభావం (Regressive)
Answer & explanation
Correct: D — తిరోగమన స్వభావం (Regressive)
పరోక్ష పన్ను అందరిపై ఒకే మొత్తంగా పడుతుంది. పేదవారి ఆదాయంతో పోలిస్తే అది పెద్ద శాతం కావడం వల్ల ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ ఆదాయ శాతంగా పన్ను తగ్గుతుంది – ఇదే తిరోగమన స్వభావం. ఆదాయపు పన్ను శ్లాబులు దీనికి విరుద్ధంగా ప్రగతిశీలం.
ఒక స్థాయి వరకు పన్ను రేటు పెరిగి, ఆ తర్వాత స్థిరంగా ఉండే పన్నును ఏమంటారు?
A. తగ్గుతున్న పన్ను (Degressive Tax)
B. అనుపాత పన్ను
C. తిరోగమన పన్ను
D. ప్రగతిశీల పన్ను
Answer & explanation
Correct: A — తగ్గుతున్న పన్ను (Degressive Tax)
డిగ్రెసివ్ పన్నులో రేటు ఒక ఆదాయ స్థాయి వరకు పెరిగి, తర్వాత స్థిరంగా ఉంటుంది. అనుపాత పన్నులో రేటు మొదటి నుంచి ఒకటే; ప్రగతిశీలంలో రేటు ఆదాయంతో పెరుగుతూనే ఉంటుంది; తిరోగమనంలో ఆదాయ శాతంగా భారం తగ్గుతుంది.
A. తిరోగమన పన్ను – ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ పన్ను రేటు పెరగడం
B. ప్రగతిశీల పన్ను – ఆదాయపు పన్ను శ్లాబులు
C. అనుపాత పన్ను – ఫ్లాట్ ట్యాక్స్
D. ఆడమ్ స్మిత్ – సమానత్వం, నిశ్చితత్వం, సౌలభ్యం, పొదుపు
Answer & explanation
Correct: A — తిరోగమన పన్ను – ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ పన్ను రేటు పెరగడం
తిరోగమన పన్నులో ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ ఆదాయంలో పన్ను శాతం తగ్గుతుంది; రేటు పెరగడం అనేది ప్రగతిశీల పన్ను లక్షణం. మిగిలిన మూడు జతలు సరైనవి: ఆదాయపు పన్ను శ్లాబులు ప్రగతిశీలం, అనుపాత పన్ను = ఫ్లాట్, నాలుగు సూత్రాలు ఆడమ్ స్మిత్వి.
పన్నుల రకాలను వాటి లక్షణాలతో జతపరచండి.
A. ప్రగతిశీల B. అనుపాత C. తిరోగమన
1. ఆదాయంతో రేటు స్థిరం
2. ఆదాయంతో ఆదాయ శాతంగా భారం తగ్గుతుంది
3. ఆదాయంతో రేటు పెరుగుతుంది
A. A–1, B–2, C–3
B. A–3, B–1, C–2
C. A–2, B–3, C–1
D. A–3, B–2, C–1
Answer & explanation
Correct: B — A–3, B–1, C–2
ప్రగతిశీలంలో ఆదాయం పెరిగితే రేటు పెరుగుతుంది (A–3). అనుపాతంలో రేటు ఎప్పుడూ ఒకటే (B–1). తిరోగమనంలో ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ ఆదాయంలో పన్ను భాగం తగ్గుతుంది (C–2). పరోక్ష పన్నులు సాధారణంగా తిరోగమన స్వభావం కలిగి ఉంటాయి.