బడ్జెట్ & ద్రవ్య విధానం (Union Budget & Fiscal Policy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for బడ్జెట్ & ద్రవ్య విధానం (Union Budget & Fiscal Policy) (ప్రభుత్వ విత్తం (Public Finance)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
‘అప్పు కాని మూలధన రాబడులు’ (Non-debt Capital Receipts) ఏవి?
A. మార్కెట్ రుణాలు మరియు ట్రెజరీ బిల్లులు
B. పన్ను రాబడి మరియు పన్నేతర రాబడి
C. జీతాలు మరియు పెన్షన్లు
D. రుణ రికవరీ మరియు డిస్ఇన్వెస్ట్మెంట్
Answer & explanation
Correct: D — రుణ రికవరీ మరియు డిస్ఇన్వెస్ట్మెంట్
అప్పు కాని మూలధన రాబడులు అంటే రుణ రికవరీ, డిస్ఇన్వెస్ట్మెంట్; ద్రవ్య లోటు లెక్కలో వీటిని వాడతారు. మార్కెట్ రుణాలు అప్పు రూపం, పన్ను/పన్నేతర రాబడులు రెవెన్యూ రాబడులు, జీతాలు రెవెన్యూ వ్యయం.
మిగులు బడ్జెట్ (Surplus Budget) ఏ సందర్భంలో ఉపయోగపడుతుంది?
A. ద్రవ్యోల్బణం తగ్గించడానికి
B. మాంద్యంలో డిమాండ్ పెంచడానికి
C. ప్రభుత్వ వ్యయం పెంచడానికి
D. పన్నులు తగ్గించడానికి
Answer & explanation
Correct: A — ద్రవ్యోల్బణం తగ్గించడానికి
మిగులు బడ్జెట్ (ఆదాయం > ఖర్చు) ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. మాంద్యంలో డిమాండ్ పెంచడానికి లోటు బడ్జెట్ ఉపయోగపడుతుంది; వ్యయం పెంచడం, పన్నులు తగ్గించడం కూడా మాంద్య కాలపు చర్యలు.
భారత్ సాధారణంగా లోటు బడ్జెట్నే (ఖర్చు > ఆదాయం) అనుసరిస్తుంది, ఇది కీన్స్ సమర్థించిన విధానం. సమతుల్య బడ్జెట్ను సంప్రదాయ ఆర్థికవేత్తలు సమర్థించారు; జీరో బేస్డ్ అనేది తయారీ పద్ధతికి సంబంధించిన భావన, ఆదాయ-వ్యయ సంబంధానికి కాదు.
పనితీరు బడ్జెట్ (Performance Budget)ను సూచించిన సంస్థ ఏది?
A. పీటర్ ఫైర్ కమిటీ
B. అక్వర్త్ కమిటీ
C. అమెరికాలోని హూవర్ కమిషన్
D. బిబేక్ దేబ్రాయ్ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: C — అమెరికాలోని హూవర్ కమిషన్
పనితీరు బడ్జెట్ ఖర్చుతో పాటు చేసిన పనిని చూపుతుంది; దీన్ని అమెరికాలో హూవర్ కమిషన్ సూచించింది. అక్వర్త్ కమిటీ రైల్వే బడ్జెట్ వేరుపరచడాన్ని, బిబేక్ దేబ్రాయ్ కమిటీ విలీనాన్ని సిఫారసు చేశాయి.
మధ్యంతర బడ్జెట్ (Interim Budget) గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. కొత్త ప్రభుత్వం పూర్తి సంవత్సరానికి ప్రవేశపెడుతుంది
B. రాష్ట్రపతి ప్రవేశపెడతారు
C. రాజ్యసభ ప్రవేశపెడుతుంది
D. ఎన్నికల సంవత్సరంలో పాత ప్రభుత్వం కొద్ది నెలల కోసం ప్రవేశపెడుతుంది; కొత్త ప్రభుత్వం తర్వాత పూర్తి బడ్జెట్ పెడుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఎన్నికల సంవత్సరంలో పాత ప్రభుత్వం కొద్ది నెలల కోసం ప్రవేశపెడుతుంది; కొత్త ప్రభుత్వం తర్వాత పూర్తి బడ్జెట్ పెడుతుంది
మధ్యంతర బడ్జెట్ను ఎన్నికల సంవత్సరంలో పాత ప్రభుత్వం కొద్ది నెలల ఖర్చు కోసం ప్రవేశపెడుతుంది; ఎన్నికల తర్వాత కొత్త ప్రభుత్వం పూర్తి బడ్జెట్ ప్రవేశపెడుతుంది. ఇతర ఎంపికలు తప్పు.
అవుట్పుట్ (Output) మరియు అవుట్కమ్ (Outcome) మధ్య తేడాను చూపే సరైన ఉదాహరణ ఏది?
A. 100 పాఠశాలలు నిర్మించడం అవుట్పుట్; బడి మానేసే పిల్లలు తగ్గడం అవుట్కమ్
B. బడి మానేసే పిల్లలు తగ్గడం అవుట్పుట్; 100 పాఠశాలల నిర్మాణం అవుట్కమ్
C. రెండూ ఒకటే
D. ఖర్చు చేసిన మొత్తం అవుట్కమ్
Answer & explanation
Correct: A — 100 పాఠశాలలు నిర్మించడం అవుట్పుట్; బడి మానేసే పిల్లలు తగ్గడం అవుట్కమ్
అవుట్పుట్ అంటే చేసిన పని (ఉదా: 100 పాఠశాలలు నిర్మించడం), అవుట్కమ్ అంటే దాని ఫలితం (ఉదా: బడి మానేసే పిల్లలు తగ్గడం). రెండోది వాటిని తారుమారు చేసింది; ఖర్చు చేసిన మొత్తం ‘అవుట్లే’ అవుతుంది.
జెండర్ బడ్జెట్ స్టేట్మెంట్లో Part B లో ఏ పథకాలు ఉంటాయి?
A. 100% మహిళల కోసం ఉన్న పథకాలు
B. కనీసం 30% మహిళలకు కేటాయించిన పథకాలు
C. పురుషులకు మాత్రమే ఉన్న పథకాలు
D. రక్షణ పథకాలు
Answer & explanation
Correct: B — కనీసం 30% మహిళలకు కేటాయించిన పథకాలు
జెండర్ బడ్జెట్ Part Aలో 100% మహిళల కోసం ఉన్న పథకాలు, Part Bలో కనీసం 30% మహిళలకు కేటాయించిన పథకాలు ఉంటాయి. అందువల్ల 100% పథకాలు Part Aకు చెందినవి. నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ మహిళా-శిశు అభివృద్ధి శాఖ; ఈ స్టేట్మెంట్ 2005-06 నుండి ఇస్తున్నారు.
సంకోచాత్మక కోశ విధానం (Contractionary Fiscal Policy) ఏ చర్యలతో కూడి ఉంటుంది?
A. పన్నులు తగ్గించి, ఖర్చు పెంచడం
B. పన్నులు, ఖర్చు రెండూ పెంచడం
C. పన్నులు పెంచి, ఖర్చు తగ్గించడం – అధిక ద్రవ్యోల్బణ సమయంలో
D. వడ్డీ రేట్లు తగ్గించడం
Answer & explanation
Correct: C — పన్నులు పెంచి, ఖర్చు తగ్గించడం – అధిక ద్రవ్యోల్బణ సమయంలో
సంకోచాత్మక విధానంలో పన్నులు పెంచి ఖర్చు తగ్గిస్తారు; ఇది అధిక ద్రవ్యోల్బణ సమయంలో ఉపయోగిస్తారు. పన్నులు తగ్గించి ఖర్చు పెంచడం విస్తరణాత్మక విధానం (మాంద్యంలో); వడ్డీ రేట్ల మార్పు RBI మానిటరీ పాలసీ.
ప్రతి-చక్రీయ కోశ విధానం (Counter-cyclical) అంటే ఏమిటి?
A. ఆర్థిక చక్రంతో పాటే పనిచేయడం
B. విదేశీ మారక నిల్వలను పెంచడం
C. కేవలం పన్నులను పెంచడం
D. ఆర్థిక చక్రానికి వ్యతిరేక దిశలో పనిచేయడం
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్థిక చక్రానికి వ్యతిరేక దిశలో పనిచేయడం
ప్రతి-చక్రీయ విధానం ఆర్థిక చక్రానికి వ్యతిరేక దిశలో పనిచేస్తుంది: మాంద్యంలో విస్తరణాత్మకంగా, అధిక ద్రవ్యోల్బణంలో సంకోచాత్మకంగా. చక్రంతో పాటు పనిచేయడం దీనికి వ్యతిరేకం.
రైల్వే బడ్జెట్ను సాధారణ బడ్జెట్ నుండి వేరు చేయడానికి కారణమైన కమిటీ ఏది?
A. అక్వర్త్ కమిటీ (1924)
B. బిబేక్ దేబ్రాయ్ కమిటీ (2017)
C. హూవర్ కమిషన్
D. ఎన్.కె. సింగ్ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: A — అక్వర్త్ కమిటీ (1924)
రైల్వే బడ్జెట్ను 1924లో అక్వర్త్ కమిటీ సిఫారసుతో సాధారణ బడ్జెట్ నుండి వేరు చేశారు. బిబేక్ దేబ్రాయ్ కమిటీ (2017-18) విలీనాన్ని సిఫారసు చేసింది; హూవర్ కమిషన్ పనితీరు బడ్జెట్కు, ఎన్.కె. సింగ్ కమిటీ FRBM సమీక్షకు సంబంధించినవి.