నిలువు & అడ్డ పన్ను పంపిణీ (Vertical and Horizontal Devolution)

Correct: B — సెస్‌లు, సర్‌చార్జ్‌లు మరియు వసూలు ఖర్చు

విభాజ్య నిధి అంటే కేంద్ర స్థూల పన్ను రాబడి నుండి సెస్‌లు, సర్‌చార్జ్‌లు, వసూలు ఖర్చు తీసేయగా మిగిలేది. అందువల్ల సెస్, సర్‌చార్జ్‌లు రాష్ట్రాలతో పంచుకోవాల్సిన నిధిలో ఉండవు. మిగతా ఎంపికలు నిర్దిష్ట పన్నులు మాత్రమే, మినహాయింపులు కావు.

Correct: C — 42%

14వ ఆర్థిక సంఘం (వై.వి. రెడ్డి; 2015-20) రాష్ట్రాల వాటాను 32% నుండి 42%కి పెంచింది. 32% దాని ముందు 13వ సంఘం వాటా, 41% తర్వాత 15వ సంఘం వాటా; 50% ఏ సంఘమూ సిఫారసు చేయలేదు.

Correct: D — 41%

15వ ఆర్థిక సంఘం (ఎన్.కె. సింగ్) రాష్ట్రాల వాటాను 41%గా సిఫారసు చేసింది; జమ్మూ-కశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా మారడంతో 14వ సంఘం 42% నుండి 1% తగ్గించారు. 45% అనేది 15వ సంఘంలో ఆదాయ దూర ప్రమాణం వెయిటేజీ, వాటా కాదు.

Correct: A — 32%

నోట్స్ ప్రకారం నిలువు పంపిణీలో 13వ ఆర్థిక సంఘం వాటా 32%, 14వ 42%, 15వ 41%. కాబట్టి 14వ సంఘం 32% నుండి 42%కి పెంచిందని గుర్తుంచుకుంటే 13వ సంఘం వాటా 32% అని స్పష్టమవుతుంది. 30% ఏ సంఘం వాటా కాదు.

Correct: C — ఆర్టికల్ 270

ఆర్టికల్ 270 ప్రకారం కేంద్రం విధించే పన్నులు కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య పంచుకుంటారు (విభాజ్య నిధి). ఆర్టికల్ 268 కేంద్రం విధించి రాష్ట్రాలు వసూలు చేసి ఉంచుకునేవి, 269 కేంద్రం వసూలు చేసి రాష్ట్రాలకు అప్పగించేవి, 271 సర్‌చార్జ్.

Correct: D — విభాజ్య నిధిలో రాష్ట్రాలన్నింటికీ కలిపి ఇచ్చే శాతం

నిలువు పంపిణీ అంటే కేంద్ర పన్నుల విభాజ్య నిధిలో రాష్ట్రాలన్నిటికీ కలిపి ఇచ్చే శాతం (ఉదా: 41%). రాష్ట్రాల మధ్య ఆ వాటా పంపకం అడ్డ పంపిణీ (Horizontal), రాష్ట్రం నుండి స్థానిక సంస్థలకు రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం సిఫారసు చేస్తుంది.

Correct: A — ఆదాయ దూరం (Income Distance) – 45%

15వ ఆర్థిక సంఘంలో అత్యధిక వెయిటేజీ ఆదాయ దూరానికి (45%). జనాభా 15%, విస్తీర్ణం 15%, పన్ను ప్రయత్నం 2.5% కాబట్టి అవి తక్కువ వెయిటేజీలు. ఆదాయ దూరం అంటే ఒక రాష్ట్ర తలసరి ఆదాయం ఇతర రాష్ట్రాలకంటే ఎంత తక్కువ అనేది; పేద రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ వాటా రావడానికి ఇది దోహదం చేస్తుంది.

Correct: B — 12.5%

జనాభా పనితీరు ప్రమాణానికి 15వ సంఘం 12.5% వెయిటేజీ ఇచ్చింది; 2011 జనాభా వాడకం వల్ల జనాభా నియంత్రణలో ముందున్న దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు నష్టమనే వాదనను పరిష్కరించడానికి ఇది తెచ్చారు. 10% అడవులు & పర్యావరణం వెయిటేజీ, 2.5% పన్ను ప్రయత్నం.

Correct: C — 17.5%

14వ ఆర్థిక సంఘంలో 1971 జనాభాకు 17.5% వెయిటేజీ ఇచ్చారు; ఆదాయ దూరం 50%, 2011 జనాభా 10%, విస్తీర్ణం 15%, అటవీ విస్తీర్ణం 7.5%. అందువల్ల 10% అనేది 2011 జనాభాకు, 7.5% అటవీ విస్తీర్ణానికి వర్తిస్తుంది.

Correct: A — A-2, B-1, C-3

13వ ఆర్థిక సంఘం 32% (A-2), 14వ 42% (B-1), 15వ 41% (C-3). ఇతర జతల్లో 14వ సంఘాన్ని 32% లేదా 41%తో, 13వ సంఘాన్ని 42%తో కలిపారు, ఇవి తప్పు. 14వ సంఘం వాటా అతిపెద్ద పెంపు కాగా, 15వ సంఘం J&K పునర్వ్యవస్థీకరణ వల్ల 1% తగ్గించింది.