ఆర్థిక సంఘం & కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాలు (Fiscal Federalism) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆర్థిక సంఘం & కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాలు (Fiscal Federalism) (ప్రభుత్వ విత్తం (Public Finance)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
కేంద్ర ఆర్థిక సంఘం (Finance Commission) ఏ రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఆధారంగా ఏర్పడుతుంది?
A. ఆర్టికల్ 280
B. ఆర్టికల్ 275
C. ఆర్టికల్ 282
D. ఆర్టికల్ 243I
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 280
ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఆర్థిక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు; అందుకే ఇది రాజ్యాంగ సంస్థ (Constitutional Body). ఆర్టికల్ 275 చట్టబద్ధ గ్రాంట్లకు, ఆర్టికల్ 282 విచక్షణ గ్రాంట్లకు, ఆర్టికల్ 243I రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘానికి (పంచాయతీలు) సంబంధించినవి.
మొదటి ఆర్థిక సంఘం 1951లో కె.సి. నియోగి (K.C. Neogy) అధ్యక్షతన ఏర్పడింది; దాని కాలం 1952-57. కె. సంతానం 2వ, ఎ.కె. చందా 3వ, పి.వి. రాజమన్నార్ 4వ ఆర్థిక సంఘాల అధ్యక్షులు.
ఆర్థిక సంఘం నివేదికను పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఉంచడం గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 280
B. ఆర్టికల్ 270
C. ఆర్టికల్ 281
D. ఆర్టికల్ 271
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 281
ఆర్థిక సంఘం రాష్ట్రపతికి నివేదిక ఇస్తుంది; ఆర్టికల్ 281 ప్రకారం రాష్ట్రపతి దాన్ని, ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల వివరణ (Explanatory Memorandum)తో కలిపి పార్లమెంటు ముందు ఉంచుతారు. ఆర్టికల్ 280 సంఘం ఏర్పాటు, 270 పన్నుల పంపిణీ, 271 సర్చార్జ్కు సంబంధించినవి.
ఆర్థిక సంఘం విధులను (కేంద్రం-రాష్ట్రాల పన్ను పంపిణీ మొదలైనవి) పేర్కొనే ఆర్టికల్ నిబంధన ఏది?
A. ఆర్టికల్ 281
B. ఆర్టికల్ 268
C. ఆర్టికల్ 293
D. ఆర్టికల్ 280(3)
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 280(3)
ఆర్టికల్ 280(3) ఆర్థిక సంఘం రాష్ట్రపతికి ఏ అంశాలపై సిఫారసులు చేయాలో చెబుతుంది: పన్నుల పంపిణీ, సహాయక గ్రాంట్ల సూత్రాలు, స్థానిక సంస్థలకు వనరులు, రాష్ట్రపతి అప్పగించే ఇతర అంశాలు. ఆర్టికల్ 281 నివేదికను పార్లమెంటుకు ఉంచడం గురించి.
GST రేట్లను నిర్ణయించడం GST కౌన్సిల్ పని; ఇది ఆర్థిక సంఘం విధి కాదు. ఆర్థిక సంఘం పన్ను వాటా, గ్రాంట్ల సూత్రాలను సిఫారసు చేస్తుంది, నీతి ఆయోగ్ ఆలోచనా సంస్థ, RBI ద్రవ్య విధానం చూస్తుంది.
కేంద్ర పన్నుల విభాజ్య నిధి (Divisible Pool) లెక్కింపులో మినహాయించేవి ఏవి?
A. ఆదాయ పన్ను మాత్రమే
B. సెస్లు, సర్చార్జ్లు మరియు వసూలు ఖర్చు
C. కార్పొరేట్ పన్ను మాత్రమే
D. కస్టమ్స్ సుంకాలు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — సెస్లు, సర్చార్జ్లు మరియు వసూలు ఖర్చు
విభాజ్య నిధి అంటే కేంద్ర స్థూల పన్ను రాబడి నుండి సెస్లు, సర్చార్జ్లు, వసూలు ఖర్చు తీసేయగా మిగిలేది. అందువల్ల సెస్, సర్చార్జ్లు రాష్ట్రాలతో పంచుకోవాల్సిన నిధిలో ఉండవు. మిగతా ఎంపికలు నిర్దిష్ట పన్నులు మాత్రమే, మినహాయింపులు కావు.
14వ ఆర్థిక సంఘం కేంద్ర పన్నుల విభాజ్య నిధిలో రాష్ట్రాలకు సిఫారసు చేసిన వాటా ఎంత?
A. 32%
B. 41%
C. 42%
D. 50%
Answer & explanation
Correct: C — 42%
14వ ఆర్థిక సంఘం (వై.వి. రెడ్డి; 2015-20) రాష్ట్రాల వాటాను 32% నుండి 42%కి పెంచింది. 32% దాని ముందు 13వ సంఘం వాటా, 41% తర్వాత 15వ సంఘం వాటా; 50% ఏ సంఘమూ సిఫారసు చేయలేదు.
15వ ఆర్థిక సంఘం (ఎన్.కె. సింగ్) రాష్ట్రాల వాటాను 41%గా సిఫారసు చేసింది; జమ్మూ-కశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా మారడంతో 14వ సంఘం 42% నుండి 1% తగ్గించారు. 45% అనేది 15వ సంఘంలో ఆదాయ దూర ప్రమాణం వెయిటేజీ, వాటా కాదు.
నోట్స్ ప్రకారం నిలువు పంపిణీలో 13వ ఆర్థిక సంఘం వాటా 32%, 14వ 42%, 15వ 41%. కాబట్టి 14వ సంఘం 32% నుండి 42%కి పెంచిందని గుర్తుంచుకుంటే 13వ సంఘం వాటా 32% అని స్పష్టమవుతుంది. 30% ఏ సంఘం వాటా కాదు.
14వ ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు వై.వి. రెడ్డి (RBI మాజీ గవర్నర్); కాలం 2015-20. ఎన్.కె. సింగ్ 15వ, విజయ్ కేల్కర్ 13వ, సి. రంగరాజన్ 12వ ఆర్థిక సంఘాల అధ్యక్షులు.