క్రింది ఆర్టికల్స్ను వాటి అంశాలతో జతపరచండి.
A. ఆర్టికల్ 268 1. కేంద్రం విధించి వసూలు చేసి రాష్ట్రాలకు అప్పగించేవి
B. ఆర్టికల్ 269 2. కేంద్రం విధించి, రాష్ట్రాలు వసూలు చేసి ఉంచుకునేవి
C. ఆర్టికల్ 271 3. కేంద్ర అవసరాల కోసం సర్చార్జ్
- A. A-1, B-2, C-3
- B. A-2, B-3, C-1
- C. A-2, B-1, C-3
- D. A-3, B-1, C-2
Answer & explanation
Correct: C — A-2, B-1, C-3
ఆర్టికల్ 268 – కేంద్రం విధించి రాష్ట్రాలు వసూలు చేసి ఉంచుకునేవి (A-2); 269 – కేంద్రం విధించి వసూలు చేసి రాష్ట్రాలకు అప్పగించేవి (B-1); 271 – కేంద్ర అవసరాల కోసం సర్చార్జ్ (C-3). మిగతా జతలు 268, 269 అంశాలను తారుమారు చేశాయి.
Revise related study notesగ్రాంట్ల గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఆర్టికల్ 275 గ్రాంట్లు భారత సంఘటిత నిధిపై ఛార్జ్ అవుతాయి.
2. ఆర్టికల్ 282 గ్రాంట్లు ఏ ప్రజా ప్రయోజనం కోసమైనా ఇవ్వవచ్చు.
3. ఆర్టికల్ 275 గ్రాంట్లు ఆర్థిక సంఘం సిఫారసు లేకుండా ఇస్తారు.
సరైనవి ఏవి?
- A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 1, 2 మరియు 3
- D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఆర్టికల్ 275 చట్టబద్ధ గ్రాంట్లు భారత సంఘటిత నిధిపై ఛార్జ్ అవుతాయి, ఆర్టికల్ 282 గ్రాంట్లు ఏ ప్రజా ప్రయోజనానికైనా ఇవ్వవచ్చు – 1, 2 సరైనవి. ఆర్టికల్ 275 గ్రాంట్లు ఆర్థిక సంఘం సిఫారసుల ఆధారంగా ఇస్తారు, అవి లేకుండా కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.
Revise related study notesచట్టబద్ధ మరియు విచక్షణ గ్రాంట్ల తేడాకు సంబంధించి సరైన ప్రకటన ఏది?
- A. కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల నిధులు ఎక్కువగా ఆర్టికల్ 282 (విచక్షణ) మార్గంలో వస్తాయి
- B. కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల నిధులు ఆర్టికల్ 275 కింద మాత్రమే వస్తాయి
- C. విచక్షణ గ్రాంట్లు ఆర్థిక సంఘం సిఫారసుతోనే ఇస్తారు
- D. చట్టబద్ధ గ్రాంట్లు ప్రజా ప్రయోజనం పేరుతో ఏ విధంగానైనా ఇస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల నిధులు ఎక్కువగా ఆర్టికల్ 282 (విచక్షణ) మార్గంలో వస్తాయి
కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలకు (Centrally Sponsored Schemes) నిధులు ఎక్కువగా ఆర్టికల్ 282 విచక్షణ గ్రాంట్ల మార్గంలో వస్తాయి. చట్టబద్ధ గ్రాంట్లు (ఆర్టికల్ 275) ఆర్థిక సంఘం సిఫారసుతో ఇస్తారు; కాబట్టి మిగతా ప్రకటనల్లో ఆ రెండు రకాల లక్షణాలు తారుమారయ్యాయి.
Revise related study notesఆర్థిక సమాఖ్య విధానంలో GST, కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. GST కౌన్సిల్లో కేంద్రం, రాష్ట్రాలు కలిసి నిర్ణయం తీసుకోవడం పంచుకున్న సార్వభౌమత్వానికి (Pooled Sovereignty) ఉదాహరణ.
2. కోవిడ్ సమయంలో పరిహార లోటు పూడ్చేందుకు కేంద్రం బ్యాక్-టు-బ్యాక్ రుణాలు ఇచ్చింది.
3. సెస్, సర్చార్జ్ల వాటా పెరగడం వల్ల విభాజ్య నిధి పెరుగుతుంది.
సరైనవి ఏవి?
- A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
- B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
GST కౌన్సిల్ పంచుకున్న సార్వభౌమత్వానికి, కోవిడ్ సమయంలో (2020-21, 2021-22) బ్యాక్-టు-బ్యాక్ రుణాలు పరిహార లోటు పూడ్చడానికి – 1, 2 సరైనవి. సెస్, సర్చార్జ్ల వాటా పెరిగితే విభాజ్య నిధి తగ్గుతుంది, పెరగదు; ఇది రాష్ట్రాల ఆందోళన.
Revise related study notes‘నిలువు అసమతుల్యత’ (Vertical Imbalance) గురించి సరైన వివరణ ఏది?
- A. ఎక్కువ పన్ను అధికారాలు రాష్ట్రాలకు, ఖర్చు బాధ్యతలు కేంద్రానికి ఉండటం
- B. ఎక్కువ పన్ను అధికారాలు కేంద్రానికి, ఎక్కువ ఖర్చు బాధ్యతలు రాష్ట్రాలకు ఉండటం; ఆర్థిక సంఘం ఈ అంతరాన్ని పూడ్చుతుంది
- C. ఒక రాష్ట్రం ఇతర రాష్ట్రాల కంటే ఎక్కువ నిధులు పొందటం
- D. ప్రణాళికా సంఘం, నీతి ఆయోగ్ మధ్య అధికార తేడా
Answer & explanation
Correct: B — ఎక్కువ పన్ను అధికారాలు కేంద్రానికి, ఎక్కువ ఖర్చు బాధ్యతలు రాష్ట్రాలకు ఉండటం; ఆర్థిక సంఘం ఈ అంతరాన్ని పూడ్చుతుంది
నిలువు అసమతుల్యత అంటే కేంద్రానికి ఎక్కువ పన్ను అధికారాలు, రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ ఖర్చు బాధ్యతలు (విద్య, ఆరోగ్యం, పోలీసు) ఉండటం; ఈ అంతరాన్ని ఆర్థిక సంఘం పూడుస్తుంది. రాష్ట్రాల మధ్య అసమానత అడ్డ (Horizontal) పంపిణీ అంశం.
Revise related study notes