14వ & 15వ ఆర్థిక సంఘాల ముఖ్య సిఫారసులు (14th and 15th Finance Commission)
Free practice MCQs with answers and explanations for 14వ & 15వ ఆర్థిక సంఘాల ముఖ్య సిఫారసులు (14th and 15th Finance Commission) in ఆర్థిక సంఘం & కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాలు (Fiscal Federalism). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
16వ ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. అరవింద్ పనగరియా
B. ఎన్.కె. సింగ్
C. వై.వి. రెడ్డి
D. విజయ్ కేల్కర్
Answer & explanation
Correct: A — అరవింద్ పనగరియా
16వ ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు అరవింద్ పనగరియా (NITI Aayog మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు); ఇది 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు ఐదేళ్ల కాలానికి సిఫారసులు చేస్తుంది. ఎన్.కె. సింగ్ 15వ సంఘం అధ్యక్షుడు.
16వ ఆర్థిక సంఘం 31 డిసెంబర్ 2023న ఏర్పాటైంది. 1 జనవరి 2015 NITI Aayog ఏర్పాటు తేదీ, నవంబర్ 2017 15వ సంఘం ఏర్పాటు, 1 జూలై 2017 GST అమలు తేదీ. ఈ సంఘం సిఫారసులు 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు ఐదేళ్ల కాలానికి వర్తిస్తాయి, అందువల్ల అది ఏర్పడిన తేదీని కాలపరిమితితో కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.
C. రాష్ట్రాల వాటా 32% నుండి 42%కి పెంపు; రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ స్వతంత్ర (Untied) నిధులు
D. ప్రణాళిక, ప్రణాళికేతర వ్యయ తేడాను పెంచడం
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రాల వాటా 32% నుండి 42%కి పెంపు; రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ స్వతంత్ర (Untied) నిధులు
14వ ఆర్థిక సంఘం రాష్ట్రాల వాటాను 32% నుండి 42%కి పెంచి, రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ స్వతంత్ర నిధులు ఇచ్చింది. ప్రణాళిక-ప్రణాళికేతర తేడా లేకుండా చూడాలని సూచించింది (పెంచాలని కాదు); 2011 జనాభాకు 10% మాత్రమే ఇచ్చింది.
15వ ఆర్థిక సంఘం రాష్ట్రాల వాటాను 42% నుండి 41%కి ఎందుకు తగ్గించింది?
A. రాష్ట్రాల రుణాలు పెరగడం వల్ల
B. GST అమలు వల్ల
C. సెస్‌లు తొలగించడం వల్ల
D. జమ్మూ-కశ్మీర్ రాష్ట్రం J&K, లద్దాఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా మారడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: D — జమ్మూ-కశ్మీర్ రాష్ట్రం J&K, లద్దాఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా మారడం వల్ల
జమ్మూ-కశ్మీర్ రాష్ట్రం కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా (J&K, లద్దాఖ్) మారడంతో 1% తగ్గించి 41% చేశారు. రుణాలు, GST, సెస్‌ల తొలగింపు ఇందుకు కారణాలుగా నోట్స్‌లో లేవు.
14వ ఆర్థిక సంఘం ప్రత్యేక కేటగిరీ, సాధారణ రాష్ట్రాల మధ్య తేడా విషయంలో ఏ విధానం తీసుకుంది?
A. తేడాను పరిగణించలేదు; బదులుగా రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు ఇచ్చింది
B. ప్రత్యేక కేటగిరీకి అదనంగా 10% వాటా ఇచ్చింది
C. ప్రత్యేక కేటగిరీని కొత్తగా ప్రారంభించింది
D. ప్రత్యేక కేటగిరీ రాష్ట్రాలకు మాత్రమే నిధులు ఇచ్చింది
Answer & explanation
Correct: A — తేడాను పరిగణించలేదు; బదులుగా రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు ఇచ్చింది
14వ ఆర్థిక సంఘం ప్రత్యేక కేటగిరీ, సాధారణ రాష్ట్రాల మధ్య తేడాను పరిగణించలేదు; దాని బదులు రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు ఇచ్చింది. ప్రత్యేక కేటగిరీ హోదా 1969లోనే (గాడ్గిల్ ఫార్ములా) ప్రారంభమైంది, కాబట్టి దాన్ని 14వ సంఘం ప్రారంభించిందనడం తప్పు.
14వ ఆర్థిక సంఘం గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. అధ్యక్షుడు వై.వి. రెడ్డి, కాలం 2015-20.
2. రాష్ట్రాల వాటా 32% నుండి 42%కి పెరిగింది.
3. 2011 జనాభాకు మొదటిసారి 10% వెయిటేజీ ఇచ్చింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి: వై.వి. రెడ్డి అధ్యక్షతన 2015-20 కాలం, వాటా 32%→42% (ఇప్పటివరకు అతిపెద్ద పెంపు), 2011 జనాభాకు మొదటిసారి 10% వెయిటేజీ. అందుకే 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి.
15వ ఆర్థిక సంఘం గురించి క్రింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. రాష్ట్రాల వాటా 42%గా సిఫారసు చేసింది
B. అధ్యక్షుడు ఎన్.కె. సింగ్
C. 2011 జనాభాను పూర్తిగా వాడింది
D. రక్షణ, అంతర్గత భద్రత కోసం ఆధునీకరణ నిధి సూచించింది
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రాల వాటా 42%గా సిఫారసు చేసింది
15వ ఆర్థిక సంఘం రాష్ట్రాల వాటాను 41%గా సిఫారసు చేసింది, 42%గా కాదు; అందువల్ల మొదటి ప్రకటన సరికానిది. ఎన్.కె. సింగ్ అధ్యక్షత, 2011 జనాభా వాడకం, రక్షణ ఆధునీకరణ నిధి సూచన సరైనవి.
16వ ఆర్థిక సంఘం గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 31 డిసెంబర్ 2023న ఏర్పాటైంది.
2. అధ్యక్షుడు అరవింద్ పనగరియా.
3. 2021-26 కాలానికి సిఫారసులు చేస్తుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
16వ ఆర్థిక సంఘం 31 డిసెంబర్ 2023న ఏర్పడింది, అధ్యక్షుడు అరవింద్ పనగరియా – 1, 2 సరైనవి. అది 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు సిఫారసు చేస్తుంది; 2021-26 కాలం 15వ సంఘం సిఫారసులది, కాబట్టి 3 తప్పు.