ఆర్థిక సంఘం – ఆర్టికల్ 280 (Finance Commission of India)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆర్థిక సంఘం – ఆర్టికల్ 280 (Finance Commission of India) in ఆర్థిక సంఘం & కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాలు (Fiscal Federalism). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కేంద్ర ఆర్థిక సంఘం (Finance Commission) ఏ రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఆధారంగా ఏర్పడుతుంది?
A. ఆర్టికల్ 280
B. ఆర్టికల్ 275
C. ఆర్టికల్ 282
D. ఆర్టికల్ 243I
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 280
ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఆర్థిక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు; అందుకే ఇది రాజ్యాంగ సంస్థ (Constitutional Body). ఆర్టికల్ 275 చట్టబద్ధ గ్రాంట్లకు, ఆర్టికల్ 282 విచక్షణ గ్రాంట్లకు, ఆర్టికల్ 243I రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘానికి (పంచాయతీలు) సంబంధించినవి.
మొదటి ఆర్థిక సంఘం 1951లో కె.సి. నియోగి (K.C. Neogy) అధ్యక్షతన ఏర్పడింది; దాని కాలం 1952-57. కె. సంతానం 2వ, ఎ.కె. చందా 3వ, పి.వి. రాజమన్నార్ 4వ ఆర్థిక సంఘాల అధ్యక్షులు.
ఆర్థిక సంఘం నివేదికను పార్లమెంటు ఉభయ సభల ముందు ఉంచడం గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 280
B. ఆర్టికల్ 270
C. ఆర్టికల్ 281
D. ఆర్టికల్ 271
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 281
ఆర్థిక సంఘం రాష్ట్రపతికి నివేదిక ఇస్తుంది; ఆర్టికల్ 281 ప్రకారం రాష్ట్రపతి దాన్ని, ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల వివరణ (Explanatory Memorandum)తో కలిపి పార్లమెంటు ముందు ఉంచుతారు. ఆర్టికల్ 280 సంఘం ఏర్పాటు, 270 పన్నుల పంపిణీ, 271 సర్‌చార్జ్‌కు సంబంధించినవి.
B. సలహా స్వభావం (Advisory) – ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సిన అవసరం లేదు
C. సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల్లా అమలు చేయించేవి
D. పార్లమెంటు ఆమోదం లేకుండానే చట్టంగా మారేవి
Answer & explanation
Correct: B — సలహా స్వభావం (Advisory) – ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సిన అవసరం లేదు
ఆర్థిక సంఘం సిఫారసులు సలహా స్వభావం కలవి; ప్రభుత్వం వాటిని తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే ఆచరణలో పన్ను వాటా సిఫారసులను సాధారణంగా ఆమోదిస్తారు. అవి కోర్టు ఉత్తర్వులు లేదా ఆటోమేటిక్ చట్టాలు కావు.
B. ఒక అధ్యక్షుడు + ఆరుగురు సభ్యులు = మొత్తం 7 మంది
C. ఒక అధ్యక్షుడు + నలుగురు సభ్యులు = మొత్తం 5 మంది
D. అధ్యక్షుడు లేకుండా 5 మంది సభ్యులు
Answer & explanation
Correct: C — ఒక అధ్యక్షుడు + నలుగురు సభ్యులు = మొత్తం 5 మంది
ఆర్థిక సంఘంలో ఒక అధ్యక్షుడు (Chairman) మరియు నలుగురు సభ్యులు కలిపి మొత్తం 5 మంది ఉంటారు. సభ్యులు మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు. 3 లేదా 7 మంది అనే ఎంపికలు, అధ్యక్షుడు లేని నిర్మాణం నోట్స్‌కు విరుద్ధం.
ఆర్థిక సంఘాన్ని ‘సమాఖ్య ఆర్థిక వ్యవస్థకు సమతుల్య చక్రం’ (Balancing Wheel of Fiscal Federalism) అని ఎందుకు అంటారు?
A. ఇది రాష్ట్రాల రుణాలను నేరుగా నియంత్రించడం వల్ల
B. ఇది GST రేట్లను నిర్ణయించడం వల్ల
C. ఇది పంచవర్ష ప్రణాళికలు రూపొందించడం వల్ల
D. కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాల సమతుల్యతను నిర్ణయించడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: D — కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాల సమతుల్యతను నిర్ణయించడం వల్ల
ఆర్థిక సంఘం కేంద్రం-రాష్ట్రాల మధ్య పన్ను వాటా, గ్రాంట్ల సూత్రాలను సిఫారసు చేసి ఆర్థిక సంబంధాల్లో సమతుల్యత తెస్తుంది కాబట్టి ఈ పేరు వచ్చింది. రుణాల నియంత్రణ, GST రేట్లు, ప్రణాళికల రూపకల్పన దాని విధులు కావు.
ఆర్థిక సంఘం గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఇది ఆర్టికల్ 280 కింద ఏర్పడే రాజ్యాంగ సంస్థ.
2. దాని సభ్యులు మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు.
3. దాని సిఫారసులను ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా అమలు చేయాలి.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఆర్థిక సంఘం ఆర్టికల్ 280 కింద ఏర్పడే రాజ్యాంగ సంస్థ, సభ్యులు మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు – 1, 2 సరైనవి. సిఫారసులు సలహా స్వభావం కలవి, తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సిన అవసరం లేదు; కాబట్టి 3 తప్పు.