నిర్మాణాత్మక, ఘర్షణ, చక్రీయ నిరుద్యోగం (Structural, Frictional and Cyclical Unemployment)
Free practice MCQs with answers and explanations for నిర్మాణాత్మక, ఘర్షణ, చక్రీయ నిరుద్యోగం (Structural, Frictional and Cyclical Unemployment) in నిరుద్యోగం – రకాలు (Unemployment). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కార్మికుల నైపుణ్యాలకు, అందుబాటులో ఉన్న ఉద్యోగాలకు మధ్య పొంతన లేకపోవడం వల్ల వచ్చే నిరుద్యోగం ఏది?
A. ఘర్షణ నిరుద్యోగం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగం
C. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం (Structural Unemployment)
D. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: C — నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం (Structural Unemployment)
నైపుణ్యాలకు, ఉద్యోగాలకు పొంతన లేకపోవడం (Skill Mismatch) వల్ల వచ్చేది నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం; ఇది దీర్ఘకాలికం, భారత్‌లో ప్రధాన సమస్య. ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగాల మధ్య విరామం వల్ల, చక్రీయ నిరుద్యోగం మాంద్యం వల్ల వస్తుంది.
ఒక ఉద్యోగం వదిలి మరొకటి వెతుక్కునే మధ్య కాలంలో ఉండే తాత్కాలిక నిరుద్యోగాన్ని ఏమంటారు?
A. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగం
C. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం
D. ఘర్షణ నిరుద్యోగం (Frictional Unemployment)
Answer & explanation
Correct: D — ఘర్షణ నిరుద్యోగం (Frictional Unemployment)
ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగం మారే మధ్య కాలంలో ఉండే తాత్కాలిక, స్వచ్ఛంద నిరుద్యోగం; దీన్ని శోధన నిరుద్యోగం (Search Unemployment) అని కూడా అంటారు. ఇది పూర్తి ఉపాధిలోనూ ఉంటుంది.
వ్యాపార చక్రంలో మాంద్యం దశలో డిమాండ్ తగ్గి ఉద్యోగులను తొలగించడం వల్ల వచ్చే నిరుద్యోగం ఏది?
A. చక్రీయ నిరుద్యోగం (Cyclical Unemployment)
B. ఘర్షణ నిరుద్యోగం
C. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
D. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: A — చక్రీయ నిరుద్యోగం (Cyclical Unemployment)
మాంద్యం దశలో డిమాండ్ తగ్గి కంపెనీలు ఉద్యోగులను తొలగించడం వల్ల చక్రీయ నిరుద్యోగం వస్తుంది; దీన్ని డిమాండ్ లోప నిరుద్యోగం అంటారు. ఉదాహరణ: 1929-30 మహా మాంద్యం (Great Depression). ఇది ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందిన పారిశ్రామిక దేశాల్లో కనిపిస్తుంది.
చక్రీయ (డిమాండ్ లోప) నిరుద్యోగ విశ్లేషణకు సంబంధించిన ఆర్థికవేత్త ఎవరు?
A. మిల్టన్ ఫ్రీడ్‌మన్
B. జె.ఎం. కీన్స్
C. జోన్ రాబిన్సన్
D. థామస్ గ్రేషమ్
Answer & explanation
Correct: B — జె.ఎం. కీన్స్
చక్రీయ లేదా డిమాండ్ లోప నిరుద్యోగ విశ్లేషణ జె.ఎం. కీన్స్‌ది. సహజ నిరుద్యోగ రేటు భావనను మిల్టన్ ఫ్రీడ్‌మన్ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు; ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం పదాన్ని జోన్ రాబిన్సన్ వాడారు; గ్రేషమ్ ద్రవ్య సూత్రంతో సంబంధం ఉన్నవారు.
సహజ నిరుద్యోగ రేటు (Natural Rate of Unemployment) దేనిని సూచిస్తుంది?
A. చక్రీయ + రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం
B. ప్రచ్ఛన్న + బహిరంగ నిరుద్యోగం
C. ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
D. కేవలం చక్రీయ నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: C — ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
సహజ నిరుద్యోగ రేటు = ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం; ఈ భావనను మిల్టన్ ఫ్రీడ్‌మన్ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు. పూర్తి ఉపాధిలోనూ ఇది ఉంటుంది, చక్రీయ నిరుద్యోగం ఇందులో ఉండదు.
యంత్రాలు, ఆటోమేషన్, కృత్రిమ మేధ (AI) మనుషుల పనిని భర్తీ చేయడం వల్ల వచ్చే నిరుద్యోగం ఏ వర్గానికి చెందుతుంది?
A. ఘర్షణ నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
C. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
D. సాంకేతిక నిరుద్యోగం – నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
Answer & explanation
Correct: D — సాంకేతిక నిరుద్యోగం – నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
యంత్రాలు, ఆటోమేషన్, AI వల్ల వచ్చేది సాంకేతిక నిరుద్యోగం; ఇది నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగంలో ఒక రకం, ఎందుకంటే ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్మాణంలో, సాంకేతికతలో మార్పుల వల్ల కార్మికుల నైపుణ్యాలు సరిపోకపోవడం దీనికి కారణం.
నిరుద్యోగ రకాలను వాటి కారణాలతో జతచేయండి.
A. నిర్మాణాత్మక
B. ఘర్షణ
C. చక్రీయ
1. ఉద్యోగాల మధ్య విరామం
2. మాంద్యం, డిమాండ్ లోపం
3. నైపుణ్యాల పొంతన లేకపోవడం
A. A-3, B-1, C-2
B. A-1, B-3, C-2
C. A-3, B-2, C-1
D. A-2, B-1, C-3
Answer & explanation
Correct: A — A-3, B-1, C-2
నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం నైపుణ్యాల పొంతన లేకపోవడం వల్ల (A-3); ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగాల మధ్య విరామం వల్ల (B-1); చక్రీయ నిరుద్యోగం మాంద్యం, డిమాండ్ లోపం వల్ల (C-2). చిట్కా: S-F-C = Skill, Free time, Crisis.
నిరుద్యోగ రకాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఘర్షణ నిరుద్యోగం స్వచ్ఛంద, తాత్కాలికమైనది.
2. చక్రీయ నిరుద్యోగానికి పరిష్కారం ప్రభుత్వ వ్యయం పెంచడం, వడ్డీ రేట్లు తగ్గించడం.
3. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం దీర్ఘకాలికమైనది.
4. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం స్వల్పకాలిక, తాత్కాలిక సమస్య.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం దీర్ఘకాలికం; స్వల్పకాలిక, తాత్కాలికమైనది ఘర్షణ నిరుద్యోగం. చక్రీయ నిరుద్యోగంలో డిమాండ్ పెంచే విధానాలు (ప్రభుత్వ వ్యయం పెంపు, వడ్డీ తగ్గింపు) ఉపయోగపడతాయి.
కింది వాటిలో సహజ నిరుద్యోగ రేటులో భాగం కానిది ఏది?
A. ఘర్షణ నిరుద్యోగం
B. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
C. చక్రీయ నిరుద్యోగం
D. శోధన నిరుద్యోగం (Search Unemployment)
Answer & explanation
Correct: C — చక్రీయ నిరుద్యోగం
సహజ నిరుద్యోగ రేటు = ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం. శోధన నిరుద్యోగం ఘర్షణ నిరుద్యోగానికి మరో పేరు కాబట్టి అది కూడా సహజ రేటులో భాగమే. చక్రీయ నిరుద్యోగం మాంద్యం వల్ల వస్తుంది కాబట్టి సహజ రేటులో భాగం కాదు.