1991 తక్షణ చర్యలు – రూపాయి విలువ తగ్గింపు, బంగారం తాకట్టు, IMF రుణం
Free practice MCQs with answers and explanations for 1991 తక్షణ చర్యలు – రూపాయి విలువ తగ్గింపు, బంగారం తాకట్టు, IMF రుణం in నీతి ఆయోగ్ & 1991 ఆర్థిక సంస్కరణలు (NITI Aayog & 1991 Reforms). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జూలై 1991లో RBI సుమారు 47 టన్నుల బంగారాన్ని ఏ బ్యాంకుల వద్ద తాకట్టు పెట్టి విదేశీ మారక ద్రవ్యం సేకరించింది?
A. ఫెడరల్ రిజర్వ్, యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్
B. స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్, బ్యాంక్ ఆఫ్ కెనడా
C. ప్రపంచ బ్యాంకు, ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు
D. బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్, బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్
Answer & explanation
Correct: D — బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్, బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్
సంక్షోభ సమయంలో RBI సుమారు 47 టన్నుల బంగారాన్ని బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్, బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్ వద్ద తాకట్టు పెట్టింది. ప్రపంచ బ్యాంకు, ADB బంగారం తాకట్టు తీసుకునే వాణిజ్య కేంద్ర బ్యాంకులు కావు; అవి అభివృద్ధి రుణ సంస్థలు.
జూలై 1991లో (1, 3 తేదీల్లో) రెండు దశల్లో రూపాయి విలువను సుమారు 18-19% తగ్గించారు. లక్ష్యం ఎగుమతులు పెంచి దిగుమతులు తగ్గించడం. 2-3% చాలా చిన్నది, 50% మరీ ఎక్కువ; పరీక్షల్లో "రెండు దశలు, 18-19%" గుర్తుంచుకోవాలి.
1991 తర్వాత చేపట్టిన "స్థిరీకరణ చర్యలు (Stabilisation Measures)" గురించి సరైన వివరణ ఏది?
A. స్వల్పకాలంలో కోశ లోటు తగ్గింపు, ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణ వంటి తక్షణ సమస్యల పరిష్కారం
B. పరిశ్రమల లైసెన్సుల రద్దు వంటి దీర్ఘకాలిక సంస్కరణలు
C. విదేశీ పెట్టుబడిని పూర్తిగా నిషేధించడం
D. ప్రభుత్వ రంగాన్ని విస్తరించడం
Answer & explanation
Correct: A — స్వల్పకాలంలో కోశ లోటు తగ్గింపు, ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణ వంటి తక్షణ సమస్యల పరిష్కారం
స్థిరీకరణ చర్యలు స్వల్పకాలిక, డిమాండ్ వైపు చర్యలు: కోశ లోటు తగ్గింపు, ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణ, మారక నిల్వల పెంపు. లైసెన్సుల రద్దు వంటి దీర్ఘకాలిక, సప్లై వైపు చర్యలు నిర్మాణాత్మక సర్దుబాటు (Structural Adjustment) కిందకు వస్తాయి; అవే LPG సంస్కరణలు.
భారత్‌లో కరెంట్ ఖాతా పూర్తి మార్పిడి (Current Account Convertibility) ఎప్పటి నుండి అమల్లోకి వచ్చింది?
A. జూలై 1991
B. ఏప్రిల్ 2000
C. ఆగస్టు 1994
D. మార్చి 1980
Answer & explanation
Correct: C — ఆగస్టు 1994
రూపాయి కరెంట్ ఖాతా పూర్తి మార్పిడి ఆగస్టు 1994 నుండి అమలైంది. మూలధన ఖాతా (Capital Account) పూర్తి మార్పిడి ఇంకా జరగలేదు; దానిపై తారాపోర్ కమిటీలు (1997, 2006) సిఫారసులు చేశాయి. 1991 జూలై రూపాయి విలువ తగ్గింపు సమయం.
1992లో ప్రవేశపెట్టిన ద్వంద్వ మారక రేటు విధానం ఏ పేరుతో పిలువబడింది?
A. FEMA
B. FIPB
C. CRR
D. LERMS (ఉదారీకరణ మారక రేటు నిర్వహణ విధానం)
Answer & explanation
Correct: D — LERMS (ఉదారీకరణ మారక రేటు నిర్వహణ విధానం)
1992లో ఉదారీకరణ మారక రేటు నిర్వహణ విధానం (LERMS) ద్వారా ద్వంద్వ రేటు వ్యవస్థ ప్రవేశపెట్టారు; 1993 నుండి మార్కెట్ ఆధారిత ఏకీకృత మారక రేటు అమలైంది. FEMA చట్టం, FIPB పెట్టుబడి మండలి, CRR బ్యాంకుల నగదు నిల్వ నిష్పత్తి – ఇవి వేరే అంశాలు.
కింది వాటిలో 1991 "నిర్మాణాత్మక సర్దుబాటు (Structural Adjustment)" చర్యకు ఉదాహరణ ఏది?
A. బంగారం తాకట్టు
B. పారిశ్రామిక లైసెన్సింగ్ రద్దు
C. రూపాయి విలువ తగ్గింపు
D. IMF నుండి తక్షణ రుణం
Answer & explanation
Correct: B — పారిశ్రామిక లైసెన్సింగ్ రద్దు
నిర్మాణాత్మక సర్దుబాటు దీర్ఘకాలిక, సప్లై వైపు సంస్కరణలు: పారిశ్రామిక, వాణిజ్య, ఆర్థిక రంగ, పన్ను సంస్కరణలు; లైసెన్సింగ్ రద్దు వీటికి ఉదాహరణ. బంగారం తాకట్టు, విలువ తగ్గింపు, IMF రుణం తక్షణ సంక్షోభ నివారణ లేదా స్థిరీకరణ చర్యలు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) 1991లో రూపాయి విలువను రెండు దశల్లో తగ్గించారు. (2) మూలధన ఖాతా పూర్తి మార్పిడి ఆగస్టు 1994 నుండి అమలైంది. (3) తారాపోర్ కమిటీలు మూలధన ఖాతా మార్పిడిపై సిఫారసులు చేశాయి. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3)
D. (1), (3) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1), (3) మాత్రమే
(1) సరైనది (జూలై 1, 3 తేదీల్లో). (2) తప్పు: ఆగస్టు 1994 నుండి అమలైంది కరెంట్ ఖాతా పూర్తి మార్పిడి, మూలధన ఖాతా మార్పిడి ఇంకా పూర్తి కాలేదు. (3) సరైనది: తారాపోర్ కమిటీలు 1997, 2006లో సిఫారసు చేశాయి. కాబట్టి (1), (3) మాత్రమే.