నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు & లక్ష్యాలు (Formation of NITI Aayog)

Correct: B — 1 జనవరి 2015

నీతి ఆయోగ్ 1 జనవరి 2015న కేంద్ర మంత్రివర్గ తీర్మానం ద్వారా ఏర్పడింది. 15 ఆగస్టు 2014న ప్రణాళికా సంఘం రద్దును ప్రధాని ప్రకటించారు, 8 ఫిబ్రవరి 2015 పాలక మండలి తొలి సమావేశం తేదీ; వీటిని ఏర్పాటు తేదీగా పొరబడకూడదు.

Correct: C — రాజ్యాంగేతర, చట్టేతర సంస్థ

నీతి ఆయోగ్ మంత్రివర్గ తీర్మానం ద్వారా ఏర్పడినందున రాజ్యాంగేతర (Non-constitutional), చట్టేతర (Non-statutory) సంస్థ; ప్రణాళికా సంఘం కూడా అలాంటిదే. పార్లమెంటు చట్టం లేదా రాజ్యాంగ ప్రకరణ ద్వారా ఏర్పడలేదు.

Correct: C — రాష్ట్రాలకు నిధులు కేటాయించే అధికారం దానికి లేదు

నీతి ఆయోగ్‌కు నిధుల కేటాయింపు అధికారం లేదు; ఆ పని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖది. ఇది సలహా ఇచ్చే ఆలోచనా సంస్థ, రాజ్యాంగేతర సంస్థ. ప్రణాళికా సంఘం నిధులు కేటాయించేది కాబట్టి ఇదే ప్రధాన తేడా.

Correct: D — కింది నుండి పైకి (Bottom-up) విధానం

నీతి ఆయోగ్ గ్రామ స్థాయి నుండి ప్రణాళిక రూపొందించే Bottom-up విధానం అనుసరిస్తుంది. ప్రణాళికా సంఘం అందరికీ ఒకే విధానం (One Size Fits All) అనే Top-down పద్ధతిలో పనిచేసేది; రాష్ట్రాలకు తగిన పాత్ర ఉండేది కాదు.

Correct: D — ప్రణాళికా సంఘం రాష్ట్రాలకు నిధులు కేటాయించేది; నీతి ఆయోగ్ సలహా సంస్థ

ప్రణాళికా సంఘం పై నుండి కిందికి నిధులు కేటాయించి విధానాలు రుద్దేది; నీతి ఆయోగ్ సలహా ఇచ్చే ఆలోచనా సంస్థ, నిధుల కేటాయింపు అధికారం లేదు, సహకార, పోటీ సమాఖ్య విధానాలను అనుసరిస్తుంది. కాబట్టి మిగిలిన ఎంపికలు తప్పు.

Correct: A — 2, 3, 1

15 ఆగస్టు 2014న ప్రణాళికా సంఘం రద్దు ప్రకటన (2); 1 జనవరి 2015న నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు (3); 8 ఫిబ్రవరి 2015న పాలక మండలి మొదటి సమావేశం (1). కాబట్టి క్రమం 2, 3, 1.