ద్రవ్య విధానం – లక్ష్యాలు & సాధనాల వర్గీకరణ (Monetary Policy and its Instruments)
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్య విధానం – లక్ష్యాలు & సాధనాల వర్గీకరణ (Monetary Policy and its Instruments) in RBI & ద్రవ్య విధానం – రెపో రేటు (RBI & Monetary Policy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ద్రవ్య విధానం (Monetary Policy) యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి (RBI చట్టం సెక్షన్ 45ZA)?
A. వృద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుంటూ ధరల స్థిరత్వం సాధించడం
B. కేవలం ఎగుమతులు పెంచడం
C. ప్రభుత్వ ఆదాయం పెంచడం
D. విదేశీ రుణాలు తగ్గించడం
Answer & explanation
Correct: A — వృద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుంటూ ధరల స్థిరత్వం సాధించడం
ద్రవ్య విధానం ప్రధాన లక్ష్యం వృద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుంటూ ధరల స్థిరత్వం (Price Stability) సాధించడం; ఇది RBI చట్టం సెక్షన్ 45ZAలో స్పష్టంగా ఉంది. ప్రభుత్వ ఆదాయం పెంపు కోశ విధానానికి సంబంధించింది.
కింది వాటిలో గుణాత్మక (Qualitative) ద్రవ్య విధాన సాధనం ఏది?
A. రెపో రేటు
B. నైతిక ఒత్తిడి (Moral Suasion)
C. CRR
D. SLR
Answer & explanation
Correct: B — నైతిక ఒత్తిడి (Moral Suasion)
గుణాత్మక సాధనాలు ఏ రంగానికి పరపతి వెళ్లాలో నిర్ణయిస్తాయి: మార్జిన్ అవసరాలు, పరపతి రేషనింగ్, నైతిక ఒత్తిడి, ప్రత్యక్ష చర్య, వినియోగదారుల పరపతి నియంత్రణ. రెపో రేటు, CRR, SLR మొత్తం పరపతి పరిమాణాన్ని ప్రభావితం చేసే పరిమాణాత్మక సాధనాలు.
రేట్లు తగ్గించి ద్రవ్యాన్ని పెంచే, వృద్ధి కోసం చేసే ద్రవ్య విధాన వైఖరిని ఏమంటారు?
A. సంకోచ / కఠిన ద్రవ్య విధానం (Hawkish)
B. తటస్థ వైఖరి
C. విస్తరణ / సులభ ద్రవ్య విధానం (Expansionary / Dovish)
D. రీఫ్లేషన్ నిరోధం
Answer & explanation
Correct: C — విస్తరణ / సులభ ద్రవ్య విధానం (Expansionary / Dovish)
రేట్లు తగ్గించి ద్రవ్యాన్ని పెంచడం విస్తరణ/సులభ (Dovish) ద్రవ్య విధానం; ఇది వృద్ధి కోసం. రేట్లు పెంచి ద్రవ్యాన్ని తగ్గించడం సంకోచ/కఠిన (Hawkish) విధానం, ఇది ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణ కోసం. తటస్థ వైఖరిలో అవసరాన్ని బట్టి ఏ వైపుకైనా వెళ్లే స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.
కింది వాటిలో పరిమాణాత్మక (Quantitative) ద్రవ్య విధాన సాధనాల్లో భాగమైనవి ఏవి?
A. మార్జిన్ అవసరాలు, నైతిక ఒత్తిడి
B. పరపతి రేషనింగ్, ప్రత్యక్ష చర్య
C. వినియోగదారుల పరపతి నియంత్రణ మాత్రమే
D. బ్యాంకు రేటు, రెపో, CRR, SLR, OMO
Answer & explanation
Correct: D — బ్యాంకు రేటు, రెపో, CRR, SLR, OMO
పరిమాణాత్మక సాధనాల్లో బ్యాంకు రేటు, రెపో, రివర్స్ రెపో, SDF, MSF, CRR, SLR, OMO ఉన్నాయి. మార్జిన్ అవసరాలు, నైతిక ఒత్తిడి, పరపతి రేషనింగ్, ప్రత్యక్ష చర్య, వినియోగదారుల పరపతి నియంత్రణ గుణాత్మక సాధనాలు.
కోశ విధానం (Fiscal Policy), ద్రవ్య విధానం (Monetary Policy) మధ్య తేడా ఏమిటి?
A. కోశ విధానం ప్రభుత్వ పన్నులు, ఖర్చుల విధానం; ద్రవ్య విధానం RBI రూపొందించి ద్రవ్య సరఫరా, వడ్డీ రేట్లను నియంత్రించేది
B. కోశ విధానం RBI రూపొందిస్తుంది; ద్రవ్య విధానం ప్రభుత్వం
C. రెండూ ఒకే విధానం
D. ద్రవ్య విధానం పన్నుల విధానం
Answer & explanation
Correct: A — కోశ విధానం ప్రభుత్వ పన్నులు, ఖర్చుల విధానం; ద్రవ్య విధానం RBI రూపొందించి ద్రవ్య సరఫరా, వడ్డీ రేట్లను నియంత్రించేది
ప్రభుత్వ పన్నులు, ఖర్చుల విధానం కోశ విధానం; దీన్ని ప్రభుత్వం రూపొందిస్తుంది. ద్రవ్య సరఫరా, వడ్డీ రేట్లు, పరపతిని నియంత్రించే చర్యలే ద్రవ్య విధానం; దీన్ని భారత్‌లో RBI రూపొందిస్తుంది. ఈ రెంటి తేడా గుర్తుంచుకోవాలి.
ద్రవ్య విధాన సాధనాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రెపో, CRR, SLR పరిమాణాత్మక సాధనాలు.
2. మార్జిన్ అవసరాలు గుణాత్మక సాధనం.
3. నైతిక ఒత్తిడిలో చట్టబద్ధ బలవంతం ఉంటుంది.
4. ప్రత్యక్ష చర్యలో నిబంధనలు పాటించని బ్యాంకులపై చర్యలు తీసుకుంటారు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 4 సరైనవి. ప్రకటన 3 తప్పు: నైతిక ఒత్తిడి (Moral Suasion)లో సలహాలు, సమావేశాలు, లేఖల ద్వారా బ్యాంకులను ఒప్పిస్తారు, చట్టబద్ధ బలవంతం ఉండదు. నిబంధనలు పాటించని బ్యాంకులపై జరిమానాలు, ఆంక్షలు ప్రత్యక్ష చర్య.
ద్రవ్య విధాన వైఖరులను వాటి లక్షణాలతో జతచేయండి.
A. విస్తరణ / Dovish
B. సంకోచ / Hawkish
C. తటస్థ (Neutral)
1. అవసరాన్ని బట్టి ఏ వైపుకైనా వెళ్లే స్వేచ్ఛ
2. రేట్లు తగ్గించి ద్రవ్యం పెంచడం
3. రేట్లు పెంచి ద్రవ్యం తగ్గించడం
A. A-3, B-2, C-1
B. A-2, B-1, C-3
C. A-2, B-3, C-1
D. A-1, B-3, C-2
Answer & explanation
Correct: C — A-2, B-3, C-1
విస్తరణ (Dovish) విధానం రేట్లు తగ్గించి ద్రవ్యాన్ని పెంచుతుంది (A-2); సంకోచ (Hawkish) విధానం రేట్లు పెంచి ద్రవ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది (B-3); తటస్థ వైఖరిలో అవసరాన్ని బట్టి ఏ వైపుకైనా వెళ్లవచ్చు (C-1).