ద్రవ్య విధాన కమిటీ – నిర్మాణం & పని తీరు (Monetary Policy Committee – MPC)
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్య విధాన కమిటీ – నిర్మాణం & పని తీరు (Monetary Policy Committee – MPC) in RBI & ద్రవ్య విధానం – రెపో రేటు (RBI & Monetary Policy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC) లో మొత్తం ఎంత మంది సభ్యులు ఉంటారు?
A. 4
B. 5
C. 9
D. 6
Answer & explanation
Correct: D — 6
MPCలో 6 మంది సభ్యులు ఉంటారు: RBI గవర్నర్ (అధ్యక్షుడు), ద్రవ్య విధాన బాధ్యత కలిగిన డిప్యూటీ గవర్నర్, ఒక RBI అధికారి, కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించే ముగ్గురు బయటి నిపుణులు. 4 అనేది కోరం సంఖ్య.
MPC మొదటి సమావేశం అక్టోబర్ 2016లో జరిగింది. ఫైనాన్స్ చట్టం 2016 ద్వారా RBI చట్టాన్ని సవరించి సెక్షన్ 45ZB కింద MPC ఏర్పాటైంది. ఫిబ్రవరి 2015లో ద్రవ్య విధాన చట్ర ఒప్పందం జరిగింది, నవంబర్ 2022లో లక్ష్య వైఫల్యంపై RBI నివేదిక ఇచ్చింది.
MPC అధ్యక్షుడు RBI గవర్నర్. డిప్యూటీ గవర్నర్ కూడా సభ్యుడే, కానీ అధ్యక్షుడు కాదు. ఆర్థిక మంత్రి, ఆర్థిక కార్యదర్శి, నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు MPC సభ్యులు కారు; కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించేది ముగ్గురు బయటి నిపుణులను మాత్రమే.
Correct: C — 4 సంవత్సరాలు; మళ్లీ నియామకానికి అర్హత లేదు
MPC బయటి సభ్యుల పదవీకాలం 4 సంవత్సరాలు; వారికి తిరిగి నియామకానికి అర్హత ఉండదు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ముగ్గురు బయటి నిపుణులను నియమిస్తుంది. 5 సంవత్సరాలు ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని సమీక్షించే కాలం.
D. 4 మంది సభ్యులు (గవర్నర్ లేదా డిప్యూటీ గవర్నర్ తప్పనిసరి)
Answer & explanation
Correct: D — 4 మంది సభ్యులు (గవర్నర్ లేదా డిప్యూటీ గవర్నర్ తప్పనిసరి)
MPC కోరం 4 మంది సభ్యులు; అందులో గవర్నర్ లేదా ఆయన లేనప్పుడు డిప్యూటీ గవర్నర్ తప్పనిసరిగా ఉండాలి. సంవత్సరానికి కనీసం 4 సార్లు సమావేశం కావాలి; ఆచరణలో ఏడాదికి 6 సార్లు జరుగుతుంది.
MPCలో ఓట్లు సమానంగా వస్తే నిర్ణాయక (Casting) ఓటు ఎవరికి ఉంటుంది?
A. RBI గవర్నర్
B. డిప్యూటీ గవర్నర్
C. బయటి సభ్యుల్లో సీనియర్
D. ఆర్థిక కార్యదర్శి
Answer & explanation
Correct: A — RBI గవర్నర్
MPCలో నిర్ణయం మెజారిటీ ఓటుతో జరుగుతుంది; ఓట్లు సమానంగా వస్తే గవర్నర్కు రెండవ/నిర్ణాయక ఓటు (Casting Vote) ఉంటుంది. ప్రతి సభ్యుడి ఓటు, సమావేశ మినిట్స్ 14వ రోజున ప్రచురిస్తారు.
MPC నిర్మాణం గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. సభ్యులు మొత్తం ఆరుగురు.
2. కేంద్ర ప్రభుత్వం ముగ్గురు బయటి నిపుణులను నియమిస్తుంది.
3. సంవత్సరానికి కనీసం 4 సార్లు సమావేశం కావాలి.
4. MPC CRR, SLR రేట్లను కూడా నిర్ణయిస్తుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: MPC పాలసీ రెపో రేటును నిర్ణయిస్తుంది; SDF, MSF, బ్యాంకు రేటు దానికి అనుసంధానంగా మారతాయి. CRR, SLR వంటి నిర్ణయాలను RBI తీసుకుంటుంది.
MPCకి సంబంధించిన అంశాలను జతచేయండి.
A. ఉర్జిత్ పటేల్ కమిటీ
B. MPC ఏర్పాటుకు చట్టబద్ధత
C. MPC కోరం
D. మినిట్స్ ప్రచురణ
1. సెక్షన్ 45ZB
2. 2014
3. 4 సభ్యులు
4. 14వ రోజు
A. A-1, B-2, C-3, D-4
B. A-2, B-1, C-4, D-3
C. A-2, B-1, C-3, D-4
D. A-2, B-3, C-1, D-4
Answer & explanation
Correct: C — A-2, B-1, C-3, D-4
ఉర్జిత్ పటేల్ కమిటీ 2014లో ద్రవ్య విధాన చట్రాన్ని సవరించాలని సూచించింది (A-2); MPC ఏర్పాటు RBI చట్టం సెక్షన్ 45ZB కింద (B-1); కోరం 4 మంది సభ్యులు (C-3); సమావేశ మినిట్స్ 14వ రోజున ప్రచురిస్తారు (D-4).