సంకుచిత & విస్తృత ద్రవ్యం, ద్రవ్య గుణకం (Narrow Money, Broad Money and Money Multiplier)
Free practice MCQs with answers and explanations for సంకుచిత & విస్తృత ద్రవ్యం, ద్రవ్య గుణకం (Narrow Money, Broad Money and Money Multiplier) in ద్రవ్యం & ద్రవ్య సరఫరా (Money Supply). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
నోట్స్ ప్రకారం సంకుచిత ద్రవ్యం (Narrow Money)లో భాగమైన కొలమానాలు ఏవి?
A. M3 మరియు M4
B. M0 మరియు M1
C. M2 మరియు M3
D. M1 మరియు M2
Answer & explanation
Correct: D — M1 మరియు M2
సంకుచిత ద్రవ్యంలో M1, M2 ఉంటాయి; ఇవి వెంటనే చెల్లింపులకు వాడగలిగే ద్రవ్యత్వం ఎక్కువ ఉన్నవి. విస్తృత ద్రవ్యంలో M3, M4 ఉంటాయి; కాల డిపాజిట్లు (FD) కలిసి ఉండటం వల్ల వీటి ద్రవ్యత్వం తక్కువ.
Correct: A — M3 ÷ M0 (విస్తృత ద్రవ్యం ÷ రిజర్వ్ ద్రవ్యం)
ద్రవ్య గుణకం = M3 ÷ M0, అంటే విస్తృత ద్రవ్యం ÷ రిజర్వ్ ద్రవ్యం. సిద్ధాంతపరంగా సులభ సూత్రం పరపతి గుణకం = 1 ÷ నిల్వ నిష్పత్తి. M0 ÷ M3 దీనికి వ్యతిరేక భిన్నం, కాబట్టి తప్పు.
CRR 10% అయితే ₹100 మొదటి డిపాజిట్ నుండి సిద్ధాంతపరంగా గరిష్ఠంగా ఎంత ద్రవ్యం ఏర్పడవచ్చు?
A. ₹100
B. ₹1,000
C. ₹90
D. ₹10
Answer & explanation
Correct: B — ₹1,000
పరపతి గుణకం = 1 ÷ నిల్వ నిష్పత్తి = 1 ÷ 0.10 = 10. అందుకే ₹100 × 10 = ₹1,000 వరకు ద్రవ్యం ఏర్పడవచ్చు. బ్యాంకు ₹10 నిల్వ ఉంచి ₹90 రుణం ఇస్తుంది, ఆ ₹90 మళ్లీ డిపాజిట్ అయి ₹81 రుణం అవుతుంది... ఇలా కొనసాగుతుంది.
CRR పెరిగితే ద్రవ్య గుణకంపై, బ్యాంకుల రుణ సామర్థ్యంపై ప్రభావం ఏమిటి?
A. గుణకం పెరుగుతుంది, రుణ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది
B. గుణకం పెరుగుతుంది, రుణ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది
C. గుణకం తగ్గుతుంది, రుణ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది
D. ఎలాంటి మార్పు ఉండదు
Answer & explanation
Correct: C — గుణకం తగ్గుతుంది, రుణ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది
CRR పెరిగితే నిల్వ నిష్పత్తి పెరిగి గుణకం (1 ÷ నిల్వ నిష్పత్తి) తగ్గుతుంది; బ్యాంకులు రుణాలుగా ఇవ్వగలిగే మొత్తం తగ్గి రుణ సామర్థ్యం కూడా తగ్గుతుంది. అందుకే ద్రవ్యోల్బణ సమయంలో RBI CRR పెంచుతుంది.
D. ఒక రూపాయి నోటు ఒక సంవత్సరంలో ఎన్నిసార్లు చేతులు మారుతుందో తెలిపే సంఖ్య
Answer & explanation
Correct: D — ఒక రూపాయి నోటు ఒక సంవత్సరంలో ఎన్నిసార్లు చేతులు మారుతుందో తెలిపే సంఖ్య
ద్రవ్య చలన వేగం అంటే ఒక రూపాయి నోటు ఒక సంవత్సరంలో ఎన్నిసార్లు చేతులు మారుతుందో; ఇది ఫిషర్ MV = PT సమీకరణంలోని V. మిగతా ఎంపికలు ద్రవ్య సరఫరా పెరుగుదల, నోట్ల ముద్రణ, వడ్డీ రేట్లకు సంబంధించినవి.
నిల్వ నిష్పత్తి 20% ఉన్నప్పుడు, ₹200 మొదటి డిపాజిట్ నుండి సిద్ధాంతపరంగా గరిష్ఠ ద్రవ్య సృష్టి ఎంత?
A. ₹1,000
B. ₹200
C. ₹800
D. ₹400
Answer & explanation
Correct: A — ₹1,000
పరపతి గుణకం = 1 ÷ నిల్వ నిష్పత్తి = 1 ÷ 0.20 = 5. అందువల్ల గరిష్ఠ ద్రవ్యం ₹200 × 5 = ₹1,000. ₹800 అనేది కొత్తగా సృష్టించిన పరపతి (₹1,000 − ₹200) మాత్రమే, మొత్తం ద్రవ్యం కాదు.
సంకుచిత, విస్తృత ద్రవ్యాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. M1, M2 లకు ద్రవ్యత్వం ఎక్కువ.
2. M3, M4 లలో కాల డిపాజిట్లు కలిసి ఉంటాయి కాబట్టి ద్రవ్యత్వం తక్కువ.
3. అధిక శక్తి ద్రవ్యం (M0) RBI సృష్టిస్తుంది, బ్యాంకులు దీని ఆధారంగా పరపతిని సృష్టిస్తాయి.
4. M0 ను సంకుచిత ద్రవ్యంలో భాగంగా లెక్కిస్తారు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: నోట్స్ ప్రకారం సంకుచిత ద్రవ్యంలో M1, M2 ఉంటాయి; M0 అధిక శక్తి ద్రవ్యంగా విడిగా చూస్తారు. బ్యాంకులు M0 ఆధారంగా పరపతిని సృష్టిస్తాయి కాబట్టే దాన్ని 'అధిక శక్తి' అంటారు.
ఫిషర్ సమీకరణం MV = PT ప్రకారం, V, T స్థిరంగా ఉండి ద్రవ్య సరఫరా (M) రెట్టింపు అయితే ఏమవుతుంది?
A. ధరల స్థాయి సగానికి తగ్గుతుంది
B. లావాదేవీల సంఖ్య రెట్టింపు అవుతుంది
C. ధరల స్థాయి (P) రెట్టింపు అవుతుంది
D. ధరల స్థాయిలో మార్పు ఉండదు
Answer & explanation
Correct: C — ధరల స్థాయి (P) రెట్టింపు అవుతుంది
MV = PT లో V, T స్థిరంగా ఉంటే P = MV/T, అంటే P, M కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది; M రెట్టింపైతే P కూడా రెట్టింపు అవుతుంది. ఇదే ద్రవ్య పరిమాణ సిద్ధాంతం సారం: ద్రవ్య సరఫరా పెరిగితే ధరల స్థాయి అదే నిష్పత్తిలో పెరుగుతుంది.
ద్రవ్య సరఫరా కొలమానాల వర్గీకరణ గురించి సరైన వాక్యం ఏది (నోట్స్ ప్రకారం)?
A. M1, M2, M3 సంకుచిత ద్రవ్యం; M4 మాత్రమే విస్తృత ద్రవ్యం
B. M3, M4 సంకుచిత ద్రవ్యం; M1, M2 విస్తృత ద్రవ్యం
C. M0, M1 విస్తృత ద్రవ్యం; M2, M3, M4 సంకుచిత ద్రవ్యం
D. M1, M2 సంకుచిత ద్రవ్యం; M3, M4 విస్తృత ద్రవ్యం; M0 అధిక శక్తి ద్రవ్యం
Answer & explanation
Correct: D — M1, M2 సంకుచిత ద్రవ్యం; M3, M4 విస్తృత ద్రవ్యం; M0 అధిక శక్తి ద్రవ్యం
నోట్స్ ప్రకారం M1, M2 సంకుచిత ద్రవ్యం (ద్రవ్యత్వం ఎక్కువ); M3, M4 విస్తృత ద్రవ్యం (కాల డిపాజిట్లు కలిసి ఉండటం వల్ల ద్రవ్యత్వం తక్కువ); M0 అధిక శక్తి ద్రవ్యం. ఇతర ఎంపికలు ఈ వర్గీకరణను తప్పుగా తిరగేశాయి.