కనీస నిల్వల వ్యవస్థ – నోట్ల జారీ పద్ధతి (Minimum Reserve System)
Free practice MCQs with answers and explanations for కనీస నిల్వల వ్యవస్థ – నోట్ల జారీ పద్ధతి (Minimum Reserve System) in ద్రవ్యం & ద్రవ్య సరఫరా (Money Supply). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత్ ప్రస్తుతం పాటిస్తున్న నోట్ల జారీ వ్యవస్థ ఏది?
A. అనుపాత నిల్వల వ్యవస్థ (Proportional Reserve System)
B. స్వర్ణ ప్రమాణ వ్యవస్థ
C. కనీస నిల్వల వ్యవస్థ (Minimum Reserve System)
D. పూర్తి నిల్వల వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: C — కనీస నిల్వల వ్యవస్థ (Minimum Reserve System)
భారత్ ప్రస్తుతం కనీస నిల్వల వ్యవస్థ (Minimum Reserve System – MRS)ని పాటిస్తోంది; ఇది 1957 నుండి ప్రస్తుత రూపంలో ఉంది. అనుపాత నిల్వల వ్యవస్థ 1935 నుండి 1956 వరకు అమల్లో ఉండేది.
కనీస నిల్వల వ్యవస్థ (MRS)లో RBI ఎల్లప్పుడూ కనీసం ఎంత విలువైన బంగారం + విదేశీ మారక నిల్వలు ఉంచాలి?
A. ₹115 కోట్లు
B. ₹85 కోట్లు
C. ₹1,000 కోట్లు
D. ₹200 కోట్లు
Answer & explanation
Correct: D — ₹200 కోట్లు
MRSలో RBI ఎల్లప్పుడూ కనీసం ₹200 కోట్ల విలువైన బంగారం + విదేశీ మారక నిల్వలు ఉంచాలి. అందులో కనీసం ₹115 కోట్లు బంగారం రూపంలో, మిగతా ₹85 కోట్లు విదేశీ సెక్యూరిటీలు. ₹1,000 కోట్లు నవరత్న PSUల పెట్టుబడి అధికారం, ఇక్కడ సంబంధం లేనిది.
అనుపాత నిల్వల వ్యవస్థ (1935–1956)లో జారీ చేసిన నోట్ల విలువలో ఎంత శాతం బంగారం, విదేశీ సెక్యూరిటీల రూపంలో ఉంచాలి?
A. 40%
B. 60%
C. 10%
D. 100%
Answer & explanation
Correct: A — 40%
అనుపాత నిల్వల వ్యవస్థలో జారీ చేసిన నోట్ల మొత్తం విలువలో 40% బంగారం, విదేశీ సెక్యూరిటీల రూపంలో ఉంచాలి; మిగతా 60% రూపాయి సెక్యూరిటీలు, ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు. 60% అనేది మిగతా భాగం, బంగారు నిల్వ భాగం కాదు.
MRSలో ₹200 కోట్ల కనీస నిల్వలో బంగారం కనీస విలువ ఎంత ఉండాలి?
A. ₹85 కోట్లు
B. ₹115 కోట్లు
C. ₹200 కోట్లు
D. ₹100 కోట్లు
Answer & explanation
Correct: B — ₹115 కోట్లు
MRSలో కనీస ₹200 కోట్లలో కనీసం ₹115 కోట్లు బంగారం (నాణేలు, కడ్డీలు) రూపంలో ఉండాలి; మిగతా ₹85 కోట్లు విదేశీ సెక్యూరిటీలు. 115 + 85 = 200. ₹100 కోట్లు ఈ పద్ధతిలో పేర్కొన్న సంఖ్య కాదు.
1956లో అనుపాత నిల్వల వ్యవస్థను మార్చి కనీస నిల్వల వ్యవస్థను ఎందుకు ప్రవేశపెట్టారు?
A. విదేశీ మారక నిల్వలు పెరిగినందున
B. ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించడానికి
C. పంచవర్ష ప్రణాళికల కాలంలో అభివృద్ధికి ఎక్కువ ద్రవ్యం అవసరమై, 40% బంగారం నిబంధన ద్రవ్య సరఫరాను పరిమితం చేస్తున్నందున
D. బ్యాంకుల జాతీయీకరణ కోసం
Answer & explanation
Correct: C — పంచవర్ష ప్రణాళికల కాలంలో అభివృద్ధికి ఎక్కువ ద్రవ్యం అవసరమై, 40% బంగారం నిబంధన ద్రవ్య సరఫరాను పరిమితం చేస్తున్నందున
పంచవర్ష ప్రణాళికల కాలంలో అభివృద్ధికి ఎక్కువ ద్రవ్యం అవసరమైంది. 40% బంగారం నిబంధన వల్ల ద్రవ్య సరఫరా పరిమితమవుతుందని 1956లో RBI చట్టాన్ని సవరించి కనీస నిల్వల వ్యవస్థను తెచ్చారు. ద్రవ్యోల్బణం తగ్గించడం దీని ఉద్దేశం కాదు; బ్యాంకుల జాతీయీకరణ 1969లో జరిగింది.
అనుపాత నిల్వల వ్యవస్థ (PRS), కనీస నిల్వల వ్యవస్థ (MRS) గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. PRS 1935 నుండి 1956 వరకు అమల్లో ఉంది.
2. MRSలో కనీస నిల్వ ఉంటే చాలు, అవసరాన్ని బట్టి ఎన్ని నోట్లైనా జారీ చేయవచ్చు.
3. MRS 1956లో RBI చట్ట సవరణ ద్వారా ప్రవేశపెట్టారు.
4. PRSలో కనీస బంగారం విలువ ₹115 కోట్లు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: ₹115 కోట్ల కనీస బంగారం నిబంధన MRSకు చెందినది; PRSలో నోట్ల విలువలో 40% బంగారం, విదేశీ సెక్యూరిటీలు ఉండేవి. PRS 1935 నుండి 1956 వరకు అమల్లో ఉండగా, MRS 1956 సవరణతో వచ్చి 1957 నుండి ప్రస్తుత రూపంలో ఉంది.
కింది లక్షణాలను వ్యవస్థలతో జతచేయండి.
A. జారీ నోట్ల విలువలో 40% బంగారం, విదేశీ సెక్యూరిటీలు
B. కనీసం ₹200 కోట్ల బంగారం + విదేశీ నిల్వలు
C. 1935–1956
D. 1957 నుండి ప్రస్తుత రూపం
1. MRS
2. PRS
A. A-2, B-1, C-2, D-1
B. A-1, B-2, C-1, D-2
C. A-2, B-1, C-1, D-2
D. A-2, B-2, C-1, D-1
Answer & explanation
Correct: A — A-2, B-1, C-2, D-1
నోట్ల విలువలో 40% నిల్వ అనేది PRS లక్షణం (A-2); కనీస ₹200 కోట్ల నిల్వ MRS లక్షణం (B-1); 1935–1956 PRS కాలం (C-2); 1957 నుండి ప్రస్తుత రూపంలో ఉన్నది MRS (D-1).
B. నోట్ల జారీపై కఠిన పరిమితి లేకపోవడం వల్ల ఎక్కువ నోట్లు జారీ అయితే ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది
C. బంగారం నిల్వలు పూర్తిగా అయిపోతాయి
D. ద్రవ్య సరఫరా ఎల్లప్పుడూ తగ్గుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — నోట్ల జారీపై కఠిన పరిమితి లేకపోవడం వల్ల ఎక్కువ నోట్లు జారీ అయితే ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది
MRSలో కనీస ₹200 కోట్ల నిల్వ ఉంటే చాలు, ఎన్ని నోట్లైనా జారీ చేయవచ్చు; జారీపై కఠిన పరిమితి లేకపోవడం వల్ల ఎక్కువ నోట్లు జారీ అయితే ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ద్రవ్య సరఫరా తగ్గడం లేదా నోట్ల జారీ అసాధ్యం కావడం ఈ వ్యవస్థ లక్షణం కాదు.