వస్తు మార్పిడి పద్ధతి & ద్రవ్య పరిణామం (Barter System and Evolution of Money)
Free practice MCQs with answers and explanations for వస్తు మార్పిడి పద్ధతి & ద్రవ్య పరిణామం (Barter System and Evolution of Money) in ద్రవ్యం & ద్రవ్య సరఫరా (Money Supply). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వస్తు మార్పిడి పద్ధతి (Barter System) అంటే ఏమిటి?
A. ఒక వస్తువు ఇచ్చి మరో వస్తువు తీసుకోవడం
B. డబ్బు ఇచ్చి వస్తువు కొనడం
C. బ్యాంకు ద్వారా చెక్కు చెల్లించడం
D. క్రెడిట్ కార్డుతో కొనుగోలు చేయడం
Answer & explanation
Correct: A — ఒక వస్తువు ఇచ్చి మరో వస్తువు తీసుకోవడం
వస్తు మార్పిడి పద్ధతిలో ద్రవ్యం లేకుండా నేరుగా ఒక వస్తువుకు బదులు మరో వస్తువు ఇస్తారు. డబ్బు, చెక్కు, క్రెడిట్ కార్డు వంటివన్నీ ద్రవ్యం వచ్చిన తర్వాతి దశలకు చెందినవి. ఈ పద్ధతిలో అనేక ఇబ్బందులు ఉండటంతో క్రమంగా ద్రవ్యం పుట్టింది.
వస్తు మార్పిడిలో 'నాకు కావలసింది నీ దగ్గర, నీకు కావలసింది నా దగ్గర ఒకేసారి ఉండాలి' అనే సమస్యను ఏమంటారు?
A. అవిభాజ్యత (Indivisibility)
B. కోరికల ద్విసంగమం లేకపోవడం (Lack of Double Coincidence of Wants)
C. విలువ నిల్వ సమస్య
D. వాయిదా చెల్లింపు సమస్య
Answer & explanation
Correct: B — కోరికల ద్విసంగమం లేకపోవడం (Lack of Double Coincidence of Wants)
ఇద్దరి అవసరాలు ఒకేసారి సరిపోలడాన్ని కోరికల ద్విసంగమం అంటారు; అది లేకపోవడం వస్తు మార్పిడిలో ప్రధాన లోపం. అవిభాజ్యత అంటే వస్తువులను చిన్న భాగాలుగా విభజించడం కష్టం (ఆవును సగం చేయలేము). మిగతా రెండూ వేర్వేరు లోపాలు.
RBI డిజిటల్ రూపాయి (e₹) పైలట్‌ను ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించింది?
A. 2016
B. 2010
C. 2022
D. 2008
Answer & explanation
Correct: C — 2022
RBI 2022లో డిజిటల్ రూపాయి (e₹) పైలట్ ప్రారంభించింది; మొదట హోల్‌సేల్ (నవంబర్ 2022), తర్వాత రిటైల్ (డిసెంబర్ 2022). ఇది సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC). 2016లో UPI వచ్చింది, కాబట్టి ఈ రెండింటినీ కలపకూడదు.
ద్రవ్య పరిణామ క్రమంలో కాగితపు ద్రవ్యానికి ముందు దశ ఏది?
A. ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం
B. డిజిటల్ ద్రవ్యం
C. పరపతి/బ్యాంకు ద్రవ్యం
D. లోహ ద్రవ్యం (బంగారం, వెండి, రాగి నాణేలు)
Answer & explanation
Correct: D — లోహ ద్రవ్యం (బంగారం, వెండి, రాగి నాణేలు)
ద్రవ్య పరిణామ క్రమం: వస్తు ద్రవ్యం → లోహ ద్రవ్యం → కాగితపు ద్రవ్యం → పరపతి/బ్యాంకు ద్రవ్యం → ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం → డిజిటల్ ద్రవ్యం. కాబట్టి కాగితపు నోట్లకు ముందు లోహ నాణేల దశ ఉంది; మిగతా మూడు తర్వాతి దశలు.
RBI రిటైల్ డిజిటల్ రూపాయి పైలట్ ఏ నెలలో ప్రారంభించింది?
A. నవంబర్ 2022
B. డిసెంబర్ 2022
C. జనవరి 2023
D. ఆగస్టు 2021
Answer & explanation
Correct: B — డిసెంబర్ 2022
రిటైల్ e₹ పైలట్ డిసెంబర్ 2022లో ప్రారంభమైంది; హోల్‌సేల్ పైలట్ అంతకుముందు నవంబర్ 2022లో మొదలైంది. ఆగస్టు 2021లో వచ్చింది e-RUPI వోచర్ వ్యవస్థ, ఇది CBDC కాదు, అందువల్ల రెండింటిని కలపకూడదు.
కింది ద్రవ్య రూపాలను ఆవిర్భావ క్రమంలో (పాత నుండి కొత్తకు) అమర్చండి: (a) కాగితపు ద్రవ్యం, (b) వస్తు ద్రవ్యం, (c) ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం, (d) లోహ ద్రవ్యం.
A. d → b → a → c
B. b → a → d → c
C. b → d → a → c
D. b → d → c → a
Answer & explanation
Correct: C — b → d → a → c
సరైన క్రమం: వస్తు ద్రవ్యం (b) → లోహ ద్రవ్యం (d) → కాగితపు ద్రవ్యం (a) → ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం (c). ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం (డెబిట్, క్రెడిట్ కార్డులు) కాగితపు నోట్ల తర్వాత వచ్చింది; డిజిటల్ ద్రవ్యం అన్నింటి తర్వాత వచ్చింది.
వస్తు మార్పిడి లోపాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. విలువను కొలిచే ఉమ్మడి కొలమానం లేదు.
2. ఆవు వంటి వస్తువును చిన్న భాగాలుగా విభజించడం కష్టం.
3. ధాన్యం, పాలు పాడైపోతాయి కాబట్టి సంపదను దాచుకోవడం కష్టం.
4. భవిష్యత్ చెల్లింపులు (Deferred Payments) సులభం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: వస్తు మార్పిడిలో భవిష్యత్ చెల్లింపులు కష్టం, ఎందుకంటే భవిష్యత్తులో వస్తువుల విలువ మారుతుంది, కొలమానం కూడా లేదు. ద్రవ్యం ఈ లోపాలను అధిగమించింది.