భారత పారిశ్రామిక విధానాలు (Industrial Policies) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత పారిశ్రామిక విధానాలు (Industrial Policies) (పరిశ్రమలు & సేవా రంగం (Industry & Services)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
1948 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఇది పరిశ్రమలను నాలుగు వర్గాలుగా విభజించింది.
2. ఆయుధాలు, అణుశక్తి, రైల్వేలు కేంద్ర ప్రభుత్వ గుత్తాధిపత్యంలో ఉన్నాయి.
3. దీని అమలుకు 1951లో పరిశ్రమల (అభివృద్ధి & నియంత్రణ) చట్టం వచ్చింది.
సరైన ప్రకటనలు ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3 అన్నీ
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే. 1948 తీర్మానం పరిశ్రమలను నాలుగు వర్గాలుగా (ప్రభుత్వ గుత్తాధిపత్యం, మిశ్రమ రంగం, ప్రభుత్వ నియంత్రణలోని ప్రైవేటు రంగం, మిగతావన్నీ ప్రైవేటు) విభజించింది. అణుశక్తి, ఆయుధాలు, రైల్వేలు ప్రభుత్వ గుత్తాధిపత్యం; IDRA 1951 లైసెన్సింగ్కు ఆధారమైంది.
1948 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం గురించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. మిశ్రమ రంగంలో ఉన్న ప్రైవేటు యూనిట్లు 10 ఏళ్లు కొనసాగవచ్చని చెప్పింది
B. షెడ్యూల్ A లో 17 పరిశ్రమలను పూర్తిగా ప్రభుత్వ బాధ్యతగా ప్రకటించింది
C. ఉపాధి కల్పనలో కుటీర, చిన్న పరిశ్రమల పాత్రను గుర్తించింది
D. విదేశీ పెట్టుబడులను జాతీయ ప్రయోజనాలకు లోబడి అనుమతించింది
Answer & explanation
Correct: B — షెడ్యూల్ A లో 17 పరిశ్రమలను పూర్తిగా ప్రభుత్వ బాధ్యతగా ప్రకటించింది
షెడ్యూల్ A (17 పరిశ్రమలు), షెడ్యూల్ B (12), షెడ్యూల్ C అనే విభజన 1956 తీర్మానానిది, 1948లో కాదు. 1948 తీర్మానం నాలుగు వర్గాల విభజన చేసింది. మిగతా మూడు వాక్యాలు (10 ఏళ్ల కొనసాగింపు, కుటీర పరిశ్రమల గుర్తింపు, షరతులతో విదేశీ పెట్టుబడులు) 1948 తీర్మానంలో ఉన్నవే.
ఈ అంశాలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం 1948, (b) IDR చట్టం 1951, (c) పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం 1956, (d) MRTP చట్టం 1969.
A. b → a → c → d
B. a → c → b → d
C. a → b → c → d
D. a → b → d → c
Answer & explanation
Correct: C — a → b → c → d
సరైన క్రమం 1948 తీర్మానం → 1951 IDR చట్టం → 1956 తీర్మానం → 1969 MRTP చట్టం. IDRA 1948 తీర్మానాన్ని అమలు చేయడానికి వచ్చింది కాబట్టి అది 1948 తర్వాత వస్తుంది. MRTP 1969లో దత్ కమిటీ సిఫార్సుతో వచ్చింది, అది 1956 తర్వాతిది.
1956 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. షెడ్యూల్ A లో 17 పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.
2. షెడ్యూల్ B లో 18 పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.
3. షెడ్యూల్ C లో మిగతా పరిశ్రమలు ప్రభుత్వ నియంత్రణతో ప్రైవేటు రంగానికి వదిలారు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3 అన్నీ
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 3 మాత్రమే
షెడ్యూల్ A లో 17, షెడ్యూల్ B లో 12 పరిశ్రమలు ఉన్నాయి కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు (18 అనేది 1948 నాటి మూడో వర్గపు పరిశ్రమల సంఖ్య). ప్రకటనలు 1 మరియు 3 సరైనవి; షెడ్యూల్ C లో మిగతా పరిశ్రమలు ప్రభుత్వ నియంత్రణతో ప్రైవేటు రంగానికి ఉంటాయి.
కింది విధానాలను వాటి లక్షణాలతో జతచేయండి.
A. 1948 తీర్మానం
B. 1956 తీర్మానం
C. 1977 ప్రకటన
D. 1991 విధానం
1. జిల్లా పరిశ్రమల కేంద్రాలు
2. భారత ఆర్థిక రాజ్యాంగం
3. మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పునాది
4. 18 పరిశ్రమలు తప్ప మిగతావాటికి లైసెన్సు తొలగింపు
A. A-3, B-2, C-1, D-4
B. A-2, B-3, C-1, D-4
C. A-3, B-2, C-4, D-1
D. A-1, B-2, C-3, D-4
Answer & explanation
Correct: A — A-3, B-2, C-1, D-4
1948 తీర్మానంతో మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పునాది పడింది (A-3). 1956 తీర్మానం భారత ఆర్థిక రాజ్యాంగం (B-2). 1977 ప్రకటనలో జిల్లా పరిశ్రమల కేంద్రాలు మొదలయ్యాయి (C-1). 1991 విధానంలో 18 పరిశ్రమలు తప్ప మిగతావాటికి లైసెన్సు తొలగించారు (D-4).
1956 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానానికి సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. ఇది మహలనోబిస్ నమూనాతో ముడిపడి ఉంది
B. ఇది చిన్న, గ్రామీణ పరిశ్రమలపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టి భారీ పరిశ్రమలను తగ్గించింది
C. 1955 ఆవడి కాంగ్రెస్ 'సామ్యవాద తరహా సమాజం' లక్ష్యం దీనికి నేపథ్యం
D. ప్రభుత్వ రంగాన్ని ఆధిపత్య స్థానాలకు తీసుకెళ్లాలని ఇది లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది
Answer & explanation
Correct: B — ఇది చిన్న, గ్రామీణ పరిశ్రమలపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టి భారీ పరిశ్రమలను తగ్గించింది
1956 తీర్మానం భారీ, మూల పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది; చిన్న, కుటీర పరిశ్రమలను కూడా ప్రోత్సహించింది, కానీ వాటిపై 'మాత్రమే' దృష్టి పెట్టలేదు. మహలనోబిస్ నమూనా, ఆవడి సామ్యవాద లక్ష్యం, కమాండింగ్ హైట్స్ ఈ తీర్మానంలోని సరైన అంశాలు. చిన్న పరిశ్రమలపై ప్రధాన దృష్టి 1977 ప్రకటనది.
లైసెన్స్ రాజ్ కాలం గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. హజారీ కమిటీ (1967) పెద్ద సంస్థలకే లైసెన్సులు ఎక్కువగా దక్కాయని తేల్చింది.
2. దత్ కమిటీ గుత్తాధిపత్య నియంత్రణకు చట్టం కావాలని సూచించింది.
3. MRTP చట్టం 1969లో రూపొందింది.
4. FEMA 1973లో వచ్చింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: 1973లో వచ్చింది FERA; FEMA 1999లో రూపొందింది (2000 జూన్ నుండి అమలు). FERA, FEMA పేర్లు కలపడం పరీక్షల్లో తరచుగా వచ్చే పొరపాటు.
కింది చట్టాల్లో లైసెన్స్ రాజ్ కాలంలో (1951–1991) రూపొందనిది ఏది?
A. పరిశ్రమల (అభివృద్ధి & నియంత్రణ) చట్టం, 1951
B. MRTP చట్టం, 1969
C. విదేశీ మారక నియంత్రణ చట్టం (FERA), 1973
D. పోటీ చట్టం, 2002
Answer & explanation
Correct: D — పోటీ చట్టం, 2002
పోటీ చట్టం 2002 సరళీకరణ యుగానిది; ఇది MRTP స్థానంలో వచ్చి భారత పోటీ కమిషన్ (CCI) ఏర్పాటుకు దారితీసింది. IDRA 1951, MRTP 1969, FERA 1973 ముగ్గురూ 1951–1991 లైసెన్స్ రాజ్ కాలానికి చెందినవి.
FERA మరియు FEMA గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. FERA విదేశీ కంపెనీల వాటాపై కఠిన పరిమితులు విధించింది.
2. FEMA 1999లో రూపొందింది, 2000 జూన్ నుండి అమలులోకి వచ్చింది.
3. FEMA ప్రధానంగా 'నియంత్రణ'పై, FERA 'నిర్వహణ'పై దృష్టి పెడతాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2 సరైనవి. ప్రకటన 3 తిరగబడింది: FERA 'నియంత్రణ (Regulation)'పై, FEMA 'నిర్వహణ (Management)'పై దృష్టి పెడతాయి. FERA కఠినంగా ఉండేది; FEMA సరళీకరణ యుగ అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉదారంగా ఉంది.
1977 మరియు 1980 పారిశ్రామిక విధానాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1977 ప్రకటన జనతా ప్రభుత్వ కాలంలో వచ్చింది.
2. 1977లో చిన్న పరిశ్రమలకు రిజర్వు చేసిన వస్తువుల జాబితాను 500కు పైగా పెంచారు.
3. 1980 విధానంలో Nucleus Plants భావన ఉంది.
4. 1977 ప్రకటనలో బ్రాడ్ బ్యాండింగ్ ప్రవేశపెట్టారు.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. బ్రాడ్ బ్యాండింగ్ 1985-86లో రాజీవ్ గాంధీ కాలంలో ప్రవేశపెట్టిన మార్పు, 1977 ప్రకటనలో కాదు. కాబట్టి ప్రకటన 4 తప్పు. 1977 ప్రధానంగా చిన్న, కుటీర, గ్రామీణ పరిశ్రమలపై దృష్టి పెట్టింది.
1948 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఇది పరిశ్రమలను నాలుగు వర్గాలుగా విభజించింది.
2. ఆయుధాలు, అణుశక్తి, రైల్వేలు కేంద్ర ప్రభుత్వ గుత్తాధిపత్యంలో ఉన్నాయి.
3. దీని అమలుకు 1951లో పరిశ్రమల (అభివృద్ధి & నియంత్రణ) చట్టం వచ్చింది.
సరైన ప్రకటనలు ఏవి?