పెట్టుబడిదారీ & సామ్యవాద ఆర్థిక వ్యవస్థలు (Capitalist and Socialist Economy)
Free practice MCQs with answers and explanations for పెట్టుబడిదారీ & సామ్యవాద ఆర్థిక వ్యవస్థలు (Capitalist and Socialist Economy) in ఆర్థిక శాస్త్ర ప్రాథమిక భావనలు (Basic Concepts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పెట్టుబడిదారీ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉత్పత్తి సాధనాలు ఎవరి చేతుల్లో ఉంటాయి?
A. ప్రభుత్వం చేతుల్లో
B. కార్మిక సంఘాల చేతుల్లో
C. ప్రైవేటు వ్యక్తుల చేతుల్లో
D. రైతు సహకార సంఘాల చేతుల్లో
Answer & explanation
Correct: C — ప్రైవేటు వ్యక్తుల చేతుల్లో
పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థలో భూమి, ఫ్యాక్టరీలు వంటి ఉత్పత్తి సాధనాలు ప్రైవేటు వ్యక్తులవి; లక్ష్యం లాభం, ధరలు డిమాండ్-సప్లై ద్వారా నిర్ణయమవుతాయి. ప్రభుత్వ యాజమాన్యం సామ్యవాద వ్యవస్థ లక్షణం.
"అదృశ్య హస్తం (Invisible Hand)" భావనను ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. కార్ల్ మార్క్స్
B. ఆడమ్ స్మిత్
C. జె.ఎం. కీన్స్
D. రాగ్నర్ ఫ్రిష్
Answer & explanation
Correct: B — ఆడమ్ స్మిత్
ఆడమ్ స్మిత్ ప్రకారం మార్కెట్‌ను అదృశ్య హస్తం నడిపిస్తుంది, అందుకే ప్రభుత్వ జోక్యం అవసరం లేదనే లేసెజ్ ఫెయిర్ విధానం వచ్చింది. కార్ల్ మార్క్స్ "దాస్ కాపిటల్" రాశారు; కీన్స్ ప్రభుత్వ పాత్రను సమర్థించారు.
ప్రణాళికాబద్ధ ఆర్థిక విధానం మొదట ఏ దేశంలో, ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
A. భారత్, 1951
B. అమెరికా, 1933
C. చైనా, 1949
D. USSR, 1928
Answer & explanation
Correct: D — USSR, 1928
ప్రణాళికాబద్ధ ఆర్థిక విధానం మొదట సోవియట్ యూనియన్‌లో 1928లో ప్రారంభమైంది. భారత్ మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక 1951లో మొదలైంది; అందువల్ల భారత్ సోవియట్ నమూనా నుండి ప్రణాళిక ఆలోచన తీసుకుంది.
C. ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో ప్రభుత్వ జోక్యం అతి తక్కువగా ఉండటం
D. విదేశీ వాణిజ్యాన్ని పూర్తిగా నిషేధించడం
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో ప్రభుత్వ జోక్యం అతి తక్కువగా ఉండటం
లేసెజ్ ఫెయిర్ అంటే "వదిలేయండి" అనే ఫ్రెంచ్ భావన: మార్కెట్‌ను అదృశ్య హస్తం నడిపిస్తుంది కాబట్టి ప్రభుత్వ జోక్యం కనిష్టంగా ఉండాలి. ప్రభుత్వ స్వాధీనం, కేంద్ర ధరల నిర్ణయం సామ్యవాద లక్షణాలు.
కింది వాటిలో సామ్యవాద ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్షణం కానిది ఏది?
A. ఉత్పత్తి సాధనాలపై ప్రభుత్వ యాజమాన్యం
B. కేంద్ర ప్రణాళిక
C. ఆదాయ సమానత్వ లక్ష్యం
D. ధరలను మార్కెట్‌లో డిమాండ్–సప్లై నిర్ణయించడం
Answer & explanation
Correct: D — ధరలను మార్కెట్‌లో డిమాండ్–సప్లై నిర్ణయించడం
సామ్యవాదంలో కేంద్ర ప్రణాళికా సంస్థ ఉత్పత్తి, ధరలను నిర్ణయిస్తుంది; మార్కెట్ శక్తులు ధరను నిర్ణయించడం పెట్టుబడిదారీ లక్షణం. మిగతా మూడూ సామ్యవాద లక్షణాలే.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థకు ఉదాహరణ అమెరికా. 2. సామ్యవాద వ్యవస్థకు ఉదాహరణ పూర్వ USSR. 3. "కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టో" ఏంగెల్స్‌తో కలిసి మార్క్స్ 1848లో రాశారు. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: అమెరికా మార్కెట్ (పెట్టుబడిదారీ) వ్యవస్థకు, పూర్వ USSR ప్రణాళికా (సామ్యవాద) వ్యవస్థకు ఉదాహరణలు; కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టో 1848లో వచ్చింది, "దాస్ కాపిటల్" మొదటి సంపుటం 1867లో.
కింది జతలను సరిపోల్చండి. A. అదృశ్య హస్తం B. దాస్ కాపిటల్ C. ఆదేశిత ఆర్థిక వ్యవస్థ D. లేసెజ్ ఫెయిర్ — 1. కార్ల్ మార్క్స్ 2. సామ్యవాదం 3. ఆడమ్ స్మిత్ 4. పెట్టుబడిదారీ విధానం
A. A-3, B-1, C-4, D-2
B. A-1, B-3, C-4, D-2
C. A-3, B-1, C-2, D-4
D. A-4, B-1, C-2, D-3
Answer & explanation
Correct: C — A-3, B-1, C-2, D-4
అదృశ్య హస్తం – ఆడమ్ స్మిత్ (3); దాస్ కాపిటల్ – కార్ల్ మార్క్స్ (1); ఆదేశిత ఆర్థిక వ్యవస్థ – సామ్యవాదం (2); లేసెజ్ ఫెయిర్ – పెట్టుబడిదారీ విధానం (4). కాబట్టి A-3, B-1, C-2, D-4 సరైన జత; ఇతర ఎంపికల్లో సామ్యవాదం, పెట్టుబడిదారీ లక్షణాలు తారుమారయ్యాయి.