Free practice MCQs with answers and explanations for మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ – భారతదేశం (Mixed Economy) in ఆర్థిక శాస్త్ర ప్రాథమిక భావనలు (Basic Concepts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశం ఏ రకమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను అనుసరిస్తుంది?
A. మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ
B. పూర్తి పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ
C. పూర్తి సామ్యవాద వ్యవస్థ
D. సాంప్రదాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: A — మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ
భారతదేశం మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ: ప్రభుత్వ రంగం, ప్రైవేటు రంగం రెండూ కలిసి పనిచేస్తాయి. SBI, HDFC బ్యాంకులు పక్కపక్కనే ఉండటం దీనికి ఉదాహరణ. 1991 సంస్కరణల తర్వాత కూడా వ్యవస్థ మిశ్రమంగానే ఉంది.
భారత "ఆర్థిక రాజ్యాంగం (Economic Constitution)" అని దేన్ని పిలుస్తారు?
A. పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం 1948
B. పారిశ్రామిక విధానం 1991
C. అవడి తీర్మానం 1955
D. పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం 1956
Answer & explanation
Correct: D — పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం 1956
1956 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం ప్రభుత్వ రంగానికి ప్రధాన పాత్ర ఇచ్చింది కాబట్టి దీన్ని భారత ఆర్థిక రాజ్యాంగం అంటారు. 1948 తీర్మానం మిశ్రమ వ్యవస్థకు పునాది వేసింది; 1991 విధానం సరళీకరణకు సంబంధించినది.
1955 అవడి కాంగ్రెస్ సమావేశంలో భారత్ ఏ లక్ష్యాన్ని ప్రకటించింది?
A. పూర్తి ప్రైవేటీకరణ
B. సామ్యవాద తరహా సమాజం (Socialistic Pattern of Society)
C. పూర్తి సరళీకరణ
D. స్వయం సమృద్ధ కమ్యూనిస్టు రాజ్యం
Answer & explanation
Correct: B — సామ్యవాద తరహా సమాజం (Socialistic Pattern of Society)
1955 అవడి కాంగ్రెస్ సమావేశం సామ్యవాద తరహా సమాజాన్ని లక్ష్యంగా ప్రకటించింది; ఇది మిశ్రమ వ్యవస్థకు సైద్ధాంతిక బలం ఇచ్చింది. పూర్తి ప్రైవేటీకరణ, సరళీకరణ 1991 తర్వాత చర్చకు వచ్చాయి.
ప్రవేశికలో "సామ్యవాద (Socialist)" పదం ఏ సంవత్సరంలో, ఏ సవరణ ద్వారా చేరింది?
A. 1976, 42వ సవరణ
B. 1951, 1వ సవరణ
C. 1971, 24వ సవరణ
D. 1992, 73వ సవరణ
Answer & explanation
Correct: A — 1976, 42వ సవరణ
సామ్యవాద పదం 1976లో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ప్రవేశికలో చేరింది. 1వ సవరణ (1951) ప్రాథమిక హక్కులపై పరిమితులకు, 73వ సవరణ (1992) పంచాయతీరాజ్‌కు సంబంధించినవి.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత భారత్ మిశ్రమ వ్యవస్థను ఎంచుకోవడానికి ఒక ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. దేశంలో సహజ వనరులు లేకపోవడం
B. విదేశీ పాలకుల ఒత్తిడి
C. పూర్తి సామ్యవాదాన్ని రాజ్యాంగం నిషేధించడం
D. ప్రైవేటు రంగం దగ్గర పెద్ద పరిశ్రమలు పెట్టేంత పెట్టుబడి లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రైవేటు రంగం దగ్గర పెద్ద పరిశ్రమలు పెట్టేంత పెట్టుబడి లేకపోవడం
స్వాతంత్ర్యం నాటికి ప్రైవేటు రంగం వద్ద భారీ పరిశ్రమలకు సరిపడా మూలధనం లేదు; పేదరికం, అసమానతలు తగ్గించడానికి ప్రభుత్వ పాత్ర అవసరమని నెహ్రూ భావించారు. అందుకే రెండు రంగాల కలయిక ఎంచుకున్నారు.
భారత మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించి కింది వాటిలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. రక్షణ, అణుశక్తి వంటి వ్యూహాత్మక రంగాలు ప్రభుత్వం చేతిలో ఉంటాయి
B. కనీస మద్దతు ధర ద్వారా ప్రభుత్వం మార్కెట్‌ను నియంత్రిస్తుంది
C. 1991 సంస్కరణల తర్వాత భారత్ పూర్తిగా ప్రైవేటు ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారింది
D. లాభంతో పాటు సామాజిక సంక్షేమం కూడా లక్ష్యం
Answer & explanation
Correct: C — 1991 సంస్కరణల తర్వాత భారత్ పూర్తిగా ప్రైవేటు ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారింది
1991 సంస్కరణల తర్వాత ప్రైవేటు రంగం పాత్ర బాగా పెరిగింది కానీ వ్యవస్థ ఇప్పటికీ మిశ్రమమే; కాబట్టి "పూర్తిగా ప్రైవేటు" అనడం తప్పు. మిగతా మూడూ మిశ్రమ వ్యవస్థ లక్షణాలు.
కింది వాటిని కాలక్రమంలో అమర్చండి: 1. పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం 1956 2. పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం 1948 3. 42వ సవరణ (సామ్యవాద పదం) 4. అవడి కాంగ్రెస్ సమావేశం (1955)
A. 2, 4, 1, 3
B. 2, 1, 4, 3
C. 4, 2, 1, 3
D. 2, 4, 3, 1
Answer & explanation
Correct: A — 2, 4, 1, 3
కాలక్రమం: 1948 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం (2), 1955 అవడి కాంగ్రెస్ (4), 1956 పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం (1), 1976 42వ సవరణ (3). కాబట్టి 2, 4, 1, 3 సరైన క్రమం; మిగతా ఎంపికల్లో 1956 లేదా 1976 తప్పు స్థానంలో ఉన్నాయి.