Free practice MCQs with answers and explanations for కౌలు సంస్కరణలు & ఆపరేషన్ బర్గా (Tenancy Reforms) in భూసంస్కరణలు (Land Reforms). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పశ్చిమ బెంగాల్లో బర్గాదార్లను (వాటా సాగుదారులు) రికార్డుల్లో నమోదు చేసిన కార్యక్రమం ఏది?
A. ఆపరేషన్ బర్గా (1978)
B. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ (1970)
C. భూదాన్ (1951)
D. స్వామిత్వ (2020)
Answer & explanation
Correct: A — ఆపరేషన్ బర్గా (1978)
పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం 1978లో ఆపరేషన్ బర్గాను ప్రారంభించి వాటా సాగుదారుల (Sharecroppers) పేర్లను రికార్డుల్లో నమోదు చేసి కౌలు భద్రత కల్పించింది. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ పాల రంగ పథకం, భూదాన్ స్వచ్ఛంద భూదాన ఉద్యమం, స్వామిత్వ గ్రామ ఆస్తి కార్డుల పథకం.
కౌలు సంస్కరణల (Tenancy Reforms) మూడు లక్ష్యాల్లో ఒకటి కానిది ఏది?
A. కౌలు నియంత్రణ
B. భూముల ఏకీకరణ
C. కౌలు భద్రత
D. యాజమాన్య హక్కు
Answer & explanation
Correct: B — భూముల ఏకీకరణ
కౌలు సంస్కరణల మూడు లక్ష్యాలు కౌలు నియంత్రణ (Regulation of Rent), కౌలు భద్రత (Security of Tenure), యాజమాన్య హక్కు (Ownership Rights). భూముల ఏకీకరణ (Consolidation) భూసంస్కరణల మరో విభాగం, కౌలు సంస్కరణల లక్ష్యం కాదు.
మోడల్ వ్యవసాయ భూ కౌలు చట్టం (2016) ను రూపొందించిన సంస్థ ఏది?
A. ఆర్థిక సంఘం
B. NABARD
C. RBI
D. నీతి ఆయోగ్
Answer & explanation
Correct: D — నీతి ఆయోగ్
మోడల్ వ్యవసాయ భూ కౌలు చట్టం (Model Agricultural Land Leasing Act) 2016లో నీతి ఆయోగ్ (టి. హక్ కమిటీ) రూపొందించింది. కౌలును చట్టబద్ధం చేసి భూ యజమాని హక్కులకు భంగం లేకుండా కౌలుదారుకు రుణాలు, బీమా అందేలా చేయడం దీని ఉద్దేశ్యం.
పంచవర్ష ప్రణాళికల ప్రకారం కౌలు పంటలో ఎంత భాగానికి మించి ఉండకూడదని సూచించారు?
A. 1/4 నుండి 1/5 వంతు
B. 1/2 వంతు
C. 2/3 వంతు
D. 3/4 వంతు
Answer & explanation
Correct: A — 1/4 నుండి 1/5 వంతు
కౌలు నియంత్రణ కింద పంచవర్ష ప్రణాళికలు కౌలు పంటలో 1/4 నుండి 1/5 వంతుకు మించకూడదని సూచించాయి. 1/2, 2/3, 3/4 వంటి పెద్ద భాగాలు రైతును దోచుకోవడమే అవుతాయి; అందుకే పరిమితి చాలా తక్కువగా ఉంచారు.
తెలంగాణ ప్రాంతంలో "రక్షిత కౌలుదారు (Protected Tenant)" భావన తెచ్చిన చట్టం ఏది?
A. మద్రాస్ ఎస్టేట్స్ చట్టం, 1948
B. హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం, 1950
C. కేరళ భూసంస్కరణల చట్టం, 1963
D. ఆంధ్రప్రదేశ్ భూ గరిష్ఠ పరిమితి చట్టం, 1973
Answer & explanation
Correct: B — హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం, 1950
హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం, 1950 రక్షిత కౌలుదారు భావనను తెచ్చింది. మద్రాస్ ఎస్టేట్స్ చట్టం జమీందారీ రద్దుకు, కేరళ చట్టం కేరళ కౌలు సంస్కరణలకు, ఏపీ 1973 చట్టం భూ గరిష్ఠ పరిమితికి సంబంధించినవి.
C. 1963 చట్టం (1969 సవరణ) దేశంలో అత్యంత విజయవంతమైన కౌలు సంస్కరణల్లో ఒకటి
D. అది భూదాన ఉద్యమానికి ఆధారం
Answer & explanation
Correct: C — 1963 చట్టం (1969 సవరణ) దేశంలో అత్యంత విజయవంతమైన కౌలు సంస్కరణల్లో ఒకటి
కేరళ భూసంస్కరణల చట్టం (1963, 1969 సవరణ) దేశంలో అత్యంత విజయవంతమైన కౌలు సంస్కరణల్లో ఒకటిగా పేరుపొందింది. 1948 చట్టం మద్రాస్ రాష్ట్రానిది. భూదాన్ చట్టబద్ధ సంస్కరణ కాదు; అది స్వచ్ఛంద ఉద్యమం.
భూ కౌలుకు సంబంధించి కింది జతలను సరిగ్గా జతపరచండి.
1. ఆపరేషన్ బర్గా
2. హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం
3. మోడల్ వ్యవసాయ భూ కౌలు చట్టం
A. 1950, రక్షిత కౌలుదారు
B. 1978, పశ్చిమ బెంగాల్
C. 2016, నీతి ఆయోగ్
A. 1-B, 2-A, 3-C
B. 1-A, 2-B, 3-C
C. 1-B, 2-C, 3-A
D. 1-C, 2-A, 3-B
Answer & explanation
Correct: A — 1-B, 2-A, 3-C
ఆపరేషన్ బర్గా 1978లో పశ్చిమ బెంగాల్లో (B); హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం 1950లో, రక్షిత కౌలుదారు భావనతో (A); మోడల్ వ్యవసాయ భూ కౌలు చట్టం 2016లో నీతి ఆయోగ్ (C). కాబట్టి 1-B, 2-A, 3-C. ఇతర కలయికల్లో సంవత్సరాలు, సంస్థలు తారుమారయ్యాయి.
చాలా కౌలు ఒప్పందాలు నోటిమాటగా జరగడం వల్ల కలిగే ప్రధాన సమస్య ఏది?
A. భూ యజమానికి పన్ను మినహాయింపు రావడం
B. కౌలు రైతులకు బ్యాంకు రుణాలు, ప్రభుత్వ సాయం అందడం కష్టమవడం
C. కౌలు రేటు తగ్గిపోవడం
D. పంట దిగుబడి ఎక్కువ కావడం
Answer & explanation
Correct: B — కౌలు రైతులకు బ్యాంకు రుణాలు, ప్రభుత్వ సాయం అందడం కష్టమవడం
కౌలు ఒప్పందం రికార్డుల్లో లేకపోవడం (Oral Lease) వల్ల కౌలు రైతులకు బ్యాంకు రుణం, పంట బీమా, ప్రభుత్వ సాయం అందడం కష్టం. అందుకే కౌలును చట్టబద్ధం చేయడం, రికార్డుల్లో నమోదు చేయడం పరిష్కారాలు; మోడల్ కౌలు చట్టం ఉద్దేశ్యం అదే. మిగిలిన ఎంపికలు ఈ సమస్య ఫలితాలు కావు.