భూసంస్కరణల లక్ష్యాలు & కుమారప్ప కమిటీ (Objectives of Land Reforms)
Free practice MCQs with answers and explanations for భూసంస్కరణల లక్ష్యాలు & కుమారప్ప కమిటీ (Objectives of Land Reforms) in భూసంస్కరణలు (Land Reforms). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భూసంస్కరణల ప్రధాన నినాదం ఏది?
A. భూమి కొనుక్కో
B. కౌలు పెంచు
C. పంట అమ్ముకో
D. దున్నేవాడికే భూమి (Land to the Tiller)
Answer & explanation
Correct: D — దున్నేవాడికే భూమి (Land to the Tiller)
భూసంస్కరణల ప్రధాన నినాదం "దున్నేవాడికే భూమి"; అంటే సాగు చేసే రైతుకే భూమి యాజమాన్యం దక్కాలి. మధ్యవర్తుల తొలగింపు, కౌలు భద్రత, భూ గరిష్ఠ పరిమితి దీనికి భాగాలు. మిగిలిన నినాదాలు భూసంస్కరణల లక్ష్యానికి విరుద్ధమైనవి.
1949లో కాంగ్రెస్ వ్యవసాయ సంస్కరణల కమిటీకి అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. జె.సి. కుమారప్ప
B. వినోబా భావే
C. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
D. టి. హక్
Answer & explanation
Correct: A — జె.సి. కుమారప్ప
కాంగ్రెస్ వ్యవసాయ సంస్కరణల కమిటీ (Congress Agrarian Reforms Committee) 1949లో ఏర్పడింది, అధ్యక్షుడు జె.సి. కుమారప్ప. ఆయన మధ్యవర్తుల రద్దు, సాగుదారుకే భూమి, కౌలు నియంత్రణ వంటివి సిఫార్సు చేశారు. టి. హక్ మోడల్ కౌలు చట్టం (2016) కమిటీకి, వినోబా భూదాన ఉద్యమానికి సంబంధించినవారు.
భూమి ఏ జాబితాలోని అంశం కాబట్టి భూసంస్కరణ చట్టాలను రాష్ట్రాలే చేస్తాయి?
A. కేంద్ర జాబితా (List I)
B. ఉమ్మడి జాబితా (List III)
C. రాష్ట్ర జాబితా (List II)
D. అవశిష్ట అధికారాలు
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్ర జాబితా (List II)
భూమి రాజ్యాంగంలో రాష్ట్ర జాబితా (List II)లోని అంశం; అందువల్ల భూసంస్కరణ చట్టాలు రాష్ట్రాలే చేస్తాయి, కేంద్రం మార్గదర్శకాలు మాత్రమే ఇవ్వగలదు (ఉదా: 1972 సీలింగ్ మార్గదర్శకాలు). అందుకే రాష్ట్రాల వారీగా భూసంస్కరణల అమలు భిన్నంగా ఉంది.
భూమి ఎక్కువ మందికి దక్కాలనే లక్ష్యాన్ని సూచించే రాజ్యాంగ ఆదేశిక సూత్రాలు ఏవి?
A. ఆర్టికల్ 14
B. ఆర్టికల్ 19(1)(f)
C. ఆర్టికల్ 32
D. ఆర్టికల్ 39(b), (c)
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 39(b), (c)
ఆర్టికల్ 39(b), (c) ఆదేశిక సూత్రాలు సంపద కేంద్రీకరణను నివారించాలని సూచిస్తాయి; భూసంస్కరణలకు ఇవి నైతిక, రాజ్యాంగ ఆధారం. ఆర్టికల్ 14 సమానత్వం, ఆర్టికల్ 32 రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కు; ఇవి నేరుగా భూసంస్కరణల లక్ష్యాన్ని సూచించవు.
భూసంస్కరణల ప్రధాన భాగాలు జమీందారీ రద్దు, కౌలు సంస్కరణలు, భూ గరిష్ఠ పరిమితి, కమతాల ఏకీకరణ, భూ రికార్డుల ఆధునీకరణ. ఎగుమతి సుంకాల తగ్గింపు విదేశీ వాణిజ్య విధానానికి సంబంధించింది, భూ యాజమాన్య సంస్కరణ కాదు.
భూసంస్కరణలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. కుమారప్ప కమిటీ 1949లో ఏర్పడింది.
2. 1వ రాజ్యాంగ సవరణ 1951లో 9వ షెడ్యూల్ చేర్చింది.
3. భూమి కేంద్ర జాబితాలోని అంశం.
ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
కుమారప్ప కమిటీ 1949లో ఏర్పడింది; 1వ సవరణ (1951) ఆర్టికల్ 31A, 31B, 9వ షెడ్యూల్ చేర్చింది; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. భూమి రాష్ట్ర జాబితా (List II) అంశం, కేంద్ర జాబితాది కాదు; అందుకే 3 తప్పు. 9వ షెడ్యూల్ రక్షణ 1973 తర్వాత మౌలిక స్వరూప పరిధికి లోబడి ఉంటుంది.
Correct: A — భూమిని కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకరించడం
భూసంస్కరణల లక్ష్యాలు మధ్యవర్తుల తొలగింపు, కౌలు భద్రత, న్యాయమైన కౌలు, భూమిని పేదలకు పంచడం, ఉత్పాదకత పెంపు, గ్రామీణ అసమానతల తగ్గింపు. భూమిని కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకరించడం దీనికి పూర్తి విరుద్ధం, అందుకే ఆదేశిక సూత్రాలు 39(b),(c) సంపద కేంద్రీకరణను నివారించాలంటాయి.