కమతాల ఏకీకరణ – చక్బందీ (Consolidation of Holdings)
Free practice MCQs with answers and explanations for కమతాల ఏకీకరణ – చక్బందీ (Consolidation of Holdings) in భూసంస్కరణలు (Land Reforms). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఉత్తర భారతంలో కమతాల ఏకీకరణను (Consolidation of Holdings) ఏమంటారు?
A. చక్బందీ (Chakbandi)
B. బర్గా
C. గ్రామదాన్
D. జాగీర్
Answer & explanation
Correct: A — చక్బందీ (Chakbandi)
చెల్లాచెదురైన భూముల ముక్కలను ఒకే చోట కలిపి ఒక పెద్ద కమతంగా ఇవ్వడాన్ని ఉత్తర భారతంలో చక్బందీ అంటారు. బర్గా వాటా సాగు సంబంధ పదం, గ్రామదాన్ భూదాన తర్వాతి దశ, జాగీర్ హైదరాబాద్లోని పాత భూ వ్యవస్థ.
పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్లో కమతాల ఏకీకరణ విజయవంతమైంది, అదే హరిత విప్లవం అక్కడ విజయవంతం కావడానికి ఒక కారణం. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లో భూముల నాణ్యతలో తేడాలు, రైతుల అనాసక్తి వల్ల ఇది పెద్దగా అమలు కాలేదు.
విభజన (Sub-division), ముక్కలవడం (Fragmentation) మధ్య సరైన భేదం ఏది?
A. విభజన - భూమి వేర్వేరు చోట్ల ఉండటం; ముక్కలవడం - వారసత్వం ద్వారా చిన్నదవడం
B. విభజన - వారసత్వంగా కమతం చిన్నదవడం; ముక్కలవడం - ఒకే రైతు భూమి వేర్వేరు చోట్ల చెల్లాచెదురవడం
C. రెండూ ఒకటే
D. విభజన - ప్రభుత్వం భూమి తీసుకోవడం; ముక్కలవడం - భూమి దానం
Answer & explanation
Correct: B — విభజన - వారసత్వంగా కమతం చిన్నదవడం; ముక్కలవడం - ఒకే రైతు భూమి వేర్వేరు చోట్ల చెల్లాచెదురవడం
విభజన (Sub-division) అంటే వారసత్వంగా కొడుకుల మధ్య పంచుకోవడం వల్ల కమతం చిన్నదవడం; ముక్కలవడం (Fragmentation) అంటే ఒకే రైతు భూమి వేర్వేరు ప్రదేశాల్లో ఉండటం. ఈ రెండు సమస్యలనూ పరిష్కరించడానికి కమతాల ఏకీకరణ ఉద్దేశించబడింది.
కమతాల ఏకీకరణకు చట్టం ఉదాహరణగా చెప్పే తొలి చట్టం ఏది?
A. పంజాబ్ భూసంస్కరణల చట్టం, 1999
B. మద్రాస్ ఎస్టేట్స్ చట్టం, 1948
C. బొంబాయి కమతాల విభజన నివారణ & ఏకీకరణ చట్టం, 1947
D. కేరళ చట్టం, 1963
Answer & explanation
Correct: C — బొంబాయి కమతాల విభజన నివారణ & ఏకీకరణ చట్టం, 1947
బొంబాయి కమతాల విభజన నివారణ & ఏకీకరణ చట్టం, 1947 కమతాల ఏకీకరణకు సంబంధించిన తొలి చట్టాల్లో ఒకటి. మద్రాస్ ఎస్టేట్స్ చట్టం జమీందారీ రద్దుకు, కేరళ చట్టం కౌలు సంస్కరణకు సంబంధించినవి; పంజాబ్ 1999 చట్టం నోట్స్లో లేదు.
కమతాల ఏకీకరణ విజయవంతం కాని దక్షిణ రాష్ట్రాల్లో కారణాలుగా నోట్స్లో లేనిది ఏది?
A. భూముల నాణ్యతలో తేడాలు
B. రైతుల అనాసక్తి
C. భూ రికార్డుల లోపాలు
D. ట్రాక్టర్లు అందుబాటులో లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: D — ట్రాక్టర్లు అందుబాటులో లేకపోవడం
దక్షిణాదిలో ఏకీకరణ విఫలానికి కారణాలు భూముల నాణ్యతలో తేడాలు, రైతుల అనాసక్తి, భూ రికార్డుల లోపాలు; అక్కడ ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లో పెద్దగా అమలు కాలేదు. ట్రాక్టర్ల కొరత ప్రస్తావించిన కారణం కాదు; ఏకీకరణ వల్ల యంత్రాల వాడకం సాధ్యమవుతుందనేది లాభం.
కమతాల ఏకీకరణ లాభాలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. సమయం, శ్రమ ఆదా అవుతాయి.
2. ఒక్క బోరుతో మొత్తం పొలానికి నీరు పెట్టడం సాధ్యమవుతుంది.
3. గట్ల కోసం పోయే భూమి పెరుగుతుంది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
ఏకీకరణ వల్ల సమయం, శ్రమ ఆదా అవుతాయి; ఒకే బోరు/బావితో మొత్తం పొలానికి నీరు పెట్టవచ్చు; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. గట్ల కోసం పోయే భూమి పెరగదు, తగ్గుతుంది, సరిహద్దు తగాదాలు కూడా తగ్గుతాయి; అందుకే 3 తప్పు.