హరిత విప్లవ ప్రభావాలు – లాభాలు & నష్టాలు (Impact of Green Revolution)

Correct: C — గోధుమ

హరిత విప్లవం ప్రధానంగా గోధుమ, తర్వాత వరి పంటలకు లాభం చేసింది. పప్పుధాన్యాలు, నూనె గింజలు, చిరుధాన్యాలు నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యాయి, అందుకే తర్వాత ఇతర రంగుల విప్లవాలు అవసరమయ్యాయి. మరుగుజ్జు మెక్సికన్ గోధుమ రకాలే ఈ విప్లవానికి ఆధారం.

Correct: D — పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్

నీటిపారుదల, భూముల ఏకీకరణ, పెట్టుబడి సామర్థ్యం ఉన్న పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లకు హరిత విప్లవ లాభం ఎక్కువగా దక్కింది. తూర్పు భారతం, వర్షాధార ప్రాంతాలు వెనుకబడ్డాయి; ఈ ప్రాంతీయ అసమానతను తగ్గించడానికే BGREI వంటి పథకాలు వచ్చాయి.

Correct: B — భూగర్భ జలాల క్షీణత

అధిక నీటి అవసరమున్న వరి-గోధుమ సాగు వల్ల పంజాబ్, హర్యానాల్లో భూగర్భ జలాలు బాగా తగ్గిపోయాయి. దీనితో పాటు నేల లవణీయత, నీరు నిలవడం, రసాయన వాడకం వంటి సమస్యలూ వచ్చాయి. ఇతర ఎంపికలు హరిత విప్లవ ఫలితాలు కావు.

Correct: C — పంట కొయ్యల దహనం (Stubble Burning)

వరి కోత తర్వాత గోధుమ విత్తడానికి సమయం తక్కువగా ఉండటంతో రైతులు పంట కొయ్యలను తగులబెడుతున్నారు; ఇది వాయు కాలుష్యానికి కారణమవుతోంది. ఇది హరిత విప్లవ వరి-గోధుమ చక్రం పరోక్ష ఫలితం. ఇతర సమస్యలు ఈ చక్రంతో నేరుగా ముడిపడినవి కావు.

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

హరిత విప్లవంలో గోధుమ, వరికే లాభం కలగడంతో పప్పుధాన్యాలు, నూనె గింజలు నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యాయి, తూర్పు భారతం, వర్షాధార ప్రాంతాలు వెనుకబడ్డాయి; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. భూగర్భ జలాలు పెరగలేదు, పంజాబ్-హర్యానాల్లో తగ్గాయి, కనుక 3 తప్పు.

Correct: A — పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ UPలు లాభపడగా తూర్పు భారతం వెనుకబడటం

ప్రాంతీయ అసమానత అంటే నీటిపారుదల, పెట్టుబడి ఉన్న పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్ అధిక లాభం పొందగా తూర్పు భారతం, వర్షాధార ప్రాంతాలు వెనుకబడటం. ఇది ప్రాంతాల మధ్య వ్యత్యాసం; పంటల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని "అంతర్-పంట అసమానత" అంటారు, రైతుల మధ్య వ్యత్యాసం వ్యక్తిగత అసమానత.

Correct: B — 1-B, 2-A, 3-C

ప్రాంతీయ అసమానత = పంజాబ్-హర్యానా vs తూర్పు భారతం (B); అంతర్-పంట అసమానత = గోధుమ, వరి vs పప్పుధాన్యాలు (A); వ్యక్తిగత అసమానత = నీరు, పెట్టుబడి ఉన్న పెద్ద రైతులకు ఎక్కువ లాభం (C). కాబట్టి 1-B, 2-A, 3-C. పేర్లలోని "ప్రాంతం, పంట, వ్యక్తి" అనే పదాలే జతకు మార్గదర్శకాలు.