చార్వాకం, బౌద్ధ–జైన తత్త్వం & ప్రమాణాలు (Charvaka and Pramanas)
Free practice MCQs with answers and explanations for చార్వాకం, బౌద్ధ–జైన తత్త్వం & ప్రమాణాలు (Charvaka and Pramanas) in భారతీయ దర్శనాలు (Schools of Philosophy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చార్వాక దర్శనం అంగీకరించే ఏకైక ప్రమాణం ఏది?
A. అనుమానం
B. ప్రత్యక్షం
C. శబ్దం
D. ఉపమానం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రత్యక్షం
చార్వాకులు (లోకాయతులు) ప్రత్యక్షం ఒక్కటే ప్రమాణం అంటారు; ఆత్మ, పునర్జన్మ, దేవుడు, పరలోకం లేవని భౌతికవాదాన్ని బోధిస్తారు. అనుమానం, శబ్దం, ఉపమానాలను వారు ప్రమాణాలుగా అంగీకరించరు.
మాధ్యమిక (శూన్యవాదం) బౌద్ధ శాఖను ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. అసంగుడు
B. వసుబంధుడు
C. నాగార్జునుడు
D. అశ్వఘోషుడు
Answer & explanation
Correct: C — నాగార్జునుడు
మాధ్యమిక శూన్యవాదానికి నాగార్జునుడు సంబంధం. అసంగుడు, వసుబంధుడు యోగాచార (విజ్ఞానవాదం) శాఖకు చెందినవారు. అశ్వఘోషుడు 4వ బౌద్ధ సంగీతిలో ఉపాధ్యక్షుడు. బౌద్ధ తత్త్వ శాఖల్లో సౌత్రాంతిక, వైభాషిక శాఖలు కూడా ఉన్నాయి.
ప్రమాణాల సంఖ్యకు సంబంధించి కింది జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. చార్వాకం – 1 ప్రమాణం
B. వైశేషికం – 2 ప్రమాణాలు
C. సాంఖ్యం – 4 ప్రమాణాలు
D. న్యాయం – 4 ప్రమాణాలు
Answer & explanation
Correct: C — సాంఖ్యం – 4 ప్రమాణాలు
సాంఖ్య, యోగ దర్శనాలు 3 ప్రమాణాలు (ప్రత్యక్ష, అనుమాన, శబ్ద) అంగీకరిస్తాయి; 4 ప్రమాణాలు న్యాయం అంగీకరిస్తుంది. కాబట్టి సాంఖ్యం–4 అనే జత తప్పు. చార్వాకం 1, వైశేషికం 2 సరైనవి.
1) ప్రభాకర మీమాంస 5 ప్రమాణాలు (న్యాయ 4 + అర్థాపత్తి) అంగీకరిస్తుంది 2) కుమారిల మీమాంస, అద్వైత వేదాంతం 6 ప్రమాణాలు (5 + అనుపలబ్ధి) అంగీకరిస్తాయి 3) బౌద్ధం మూడు ప్రమాణాలు అంగీకరిస్తుంది. సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
ప్రభాకర మీమాంస 5 ప్రమాణాలు (న్యాయ నాలుగు + అర్థాపత్తి); కుమారిల మీమాంస, అద్వైతం 6 (అయిదు + అనుపలబ్ధి) అంగీకరిస్తాయి కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. బౌద్ధం రెండు ప్రమాణాలు (ప్రత్యక్ష, అనుమాన) మాత్రమే అంగీకరిస్తుంది; అందుకే 3 తప్పు.