Free practice MCQs with answers and explanations for సంస్కృత నాటకం & నాట్యశాస్త్రం (Sanskrit Theatre) in నాటకం & తోలుబొమ్మలాట (Theatre & Puppetry). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
నాట్యశాస్త్రం గ్రంథాన్ని రచించినవారు ఎవరు?
A. భరతముని
B. కాళిదాసు
C. భాసుడు
D. భవభూతి
Answer & explanation
Correct: A — భరతముని
నాట్యశాస్త్రం రచయిత భరతముని. ఇది నాటకం, నృత్యం, సంగీతం, అభినయం, రంగస్థలం, రసాల గురించి వివరించే ప్రాచీన గ్రంథం. కాళిదాసు, భాసుడు, భవభూతి గొప్ప సంస్కృత నాటక రచయితలు కానీ వారు నాటకాలు రాశారు; నాట్య సిద్ధాంత గ్రంథం రాసినవారు కాదు.
నాట్యశాస్త్రం ప్రకారం రసాలు మొత్తం ఎన్ని (నవరసాలు)?
A. ఏడు
B. ఎనిమిది
C. పది
D. తొమ్మిది
Answer & explanation
Correct: D — తొమ్మిది
నవరసాలు అంటే తొమ్మిది రసాలు: శృంగారం, హాస్యం, కరుణ, రౌద్రం, వీరం, భయానకం, బీభత్సం, అద్భుతం, శాంతం. పేరులోని నవ అంటే తొమ్మిది. కాబట్టి ఏడు, ఎనిమిది, పది అనే సంఖ్యలు సరికావు; పరీక్షల్లో రసాల సంఖ్య, వాటి పేర్లు తరచూ అడుగుతారు.
అభిజ్ఞాన శాకుంతలం కాళిదాసు రచన. ఆయన మాళవికాగ్నిమిత్రం, విక్రమోర్వశీయం కూడా రాశారు. శూద్రకుడు మృచ్ఛకటికం, విశాఖదత్తుడు ముద్రారాక్షసం, హర్షుడు రత్నావళి, నాగానందం, ప్రియదర్శిక రచించారు కాబట్టి ఆ పేర్లు ఇక్కడ సరికావు.
మృచ్ఛకటికం అంటే మట్టి బండి; దీన్ని రచించినవారు శూద్రకుడు. భాసుడు స్వప్నవాసవదత్తం, భవభూతి ఉత్తరరామచరితం, కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం రాశారు. నాటకం పేరును, రచయితను జతగా గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షలకు అవసరం.
ముద్రారాక్షసం విశాఖదత్తుని రచన; దీనిలో చాణక్యుడు, చంద్రగుప్తుని కథ ఉంటుంది. భవభూతి ఉత్తరరామచరితం, హర్షుడు రత్నావళి, శూద్రకుడు మృచ్ఛకటికం రాశారు. రాజకీయ కథాంశం గల నాటకంగా దీన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.
ఉత్తరరామచరితం, మాలతీ మాధవం రెండూ భవభూతి రచనలు. కాళిదాసు శాకుంతలం, శూద్రకుడు మృచ్ఛకటికం, హర్షుడు రత్నావళి వంటివి రాశారు. ఒక్క రచయితకు రెండు నాటకాలు జతచేసి గుర్తుంచుకుంటే గందరగోళం రాదు.
నాట్యశాస్త్రం ప్రకారం అభినయంలో ఎన్ని రకాలు ఉన్నాయి?
A. నాలుగు (ఆంగిక, వాచిక, ఆహార్య, సాత్త్విక)
B. రెండు
C. తొమ్మిది
D. పన్నెండు
Answer & explanation
Correct: A — నాలుగు (ఆంగిక, వాచిక, ఆహార్య, సాత్త్విక)
అభినయం నాలుగు రకాలు: ఆంగిక (శరీర కదలికలు), వాచిక (మాట), ఆహార్య (వేషధారణ, అలంకరణ), సాత్త్విక (మనోభావాలు). తొమ్మిది అనేది రసాల సంఖ్య కాబట్టి అభినయ రకాలతో కలపకూడదు; రెండు, పన్నెండు సరికావు.
రత్నావళి, నాగానందం, ప్రియదర్శిక నాటకాల రచయిత ఎవరు?
A. భాసుడు
B. విశాఖదత్తుడు
C. భవభూతి
D. హర్షుడు
Answer & explanation
Correct: D — హర్షుడు
రత్నావళి, నాగానందం, ప్రియదర్శిక మూడు హర్షుని రచనలు. భాసుడు స్వప్నవాసవదత్తం, ప్రతిజ్ఞా యౌగంధరాయణం; విశాఖదత్తుడు ముద్రారాక్షసం; భవభూతి ఉత్తరరామచరితం, మాలతీ మాధవం రాశారు. నాటక రచయితల జాబితాను ఇలా జతగా చదవాలి.
సంస్కృత నాటకాన్ని కావ్య భేదాల ప్రకారం ఏమని పిలుస్తారు?
A. శ్రవ్య కావ్యం
B. ఖండ కావ్యం
C. దృశ్య కావ్యం
D. చంపూ కావ్యం
Answer & explanation
Correct: C — దృశ్య కావ్యం
నాటకాన్ని దృశ్య కావ్యం అంటారు; ఎందుకంటే కావ్యాలను చదివి ఆనందిస్తే నాటకాలను చూసి ఆనందిస్తారు. కాబట్టి చదివి/వినే కావ్యాలతో పోలిస్తే నాటకం చూసే కళ. ఇతర పేర్లు నోట్స్లో నాటకానికి వర్తించవు.